IV SA/Wr 392/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Henryk Ożóg Sędziowie Sędzia WSA - Małgorzata Masternak-Kubiak Sędzia WSA - Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.) Protokolant Magdalena Dworszczak po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 14 listopada 2008 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej we Wrocławiu Marii Walkiewicz sprawy ze skargi P. L. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej i inwalidztwa I. oddala skargę w części dotyczącej określenia zdolności do zawodowej służby wojskowej, II. dalej idącą skargę odrzuca. Orzeczeniem z dnia [...] Nr [...] w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej i inwalidztwa Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w Ż., na podstawie ogólnie powołanych przepisów ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 ze zm.), Kodeksu postępowania administracyjnego, rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz.U. Nr 151, poz. 1594 ze zm.), rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 133, poz. 1422 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 12, poz. 75), uznała P. L. za zdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej, przyznając mu kategorię zdrowia "Z". U żołnierza rozpoznano: 1 ) chorobę niedokrwienną serca stabilną leczoną PTCA (§ 38 pkt 4 z Załącznika Nr 2 do rozporządzenia MON z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach; dalej rozporządzenie), 2 ) zaburzenia nerwicowe (§ 66 pkt 1 rozporządzenia), 3 ) chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa C i L (§ 34 pkt 5 rozporządzenia), 4 ) obustronne upośledzenie słuchu w zakresie tonów wysokich (§ 21 pkt 1 rozporządzenia), 5 ) wadę wzroku (§ 13 pkt 1 rozporządzenia), 6 ) przebyte wirusowe zapalenie wątroby (§ 44 pkt 14 rozporządzenia), 7 ) nadciśnienie tętnicze (§ 39 pkt 1 rozporządzenia), 8 ) hiperlipidemię (§ 60 pkt 1 rozporządzenia), 9 ) przebyty uraz głowy (§ 63 pkt 1 rozporządzenia). Nadto stwierdzono, że schorzenia pkt pkt 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 i 9 rozpoznania nie pozostają w związku ze służbą wojskową. Orzekany nie został też zaliczony do żadnej grupy inwalidztwa. Wskazano również, że badany może pracować. W odwołaniu od tego orzeczenia P. L. m.in. podniósł, iż wydając je Komisja nie zapoznała się z dostarczonymi przez niego dokumentami dotyczącymi stanu jego zdrowia. Po rozpoznaniu odwołania, orzeczeniem z dnia [...] Nr [...] Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W., działając na podstawie art. 127 § 1 i art. 138 kpa w związku z § 5 pkt 1, § 30 ust. 1 i 2, § 31 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 12, poz. 75), utrzymała kwestionowane orzeczenie w mocy. W jego uzasadnieniu Komisja podała, że nie stwierdziła nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Ze zgromadzonych dokumentów oraz przeprowadzonych dla potrzeb Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej badań lekarskich, specjalistycznych nie wynika, aby aktualnie stwierdzono u orzekanego schorzenia ze strony układu moczowo-płciowego lub przewodu pokarmowego. Zatem, Komisja Terenowa dokonała prawidłowych ustaleń odnośnie zaburzeń, tak ze strony narządu moczowo-płciowego, jak i układu trawiennego. Również w kwestii schorzenia ad pkt 1 rozpoznania, tj. choroby niedokrwiennej stabilnej leczonej PTCA. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. nie stwierdziła nieprawidłowości, ponieważ ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika by warunki i właściwości służby wojskowej w rozumieniu przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie ustalenia wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wojskowej wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach (Dz.U. Nr 62, poz. 567) miały wpływ na jego powstanie i przebieg. W tej sytuacji Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w Ż. prawidłowo uznała rozpoznane schorzenia za niepozostające w związku ze służbą wojskową. Załączona przez skarżącego dokumentacja zdaniem Komisji odwoławczej nie zawiera danych mogących powodować uzasadnione wątpliwości co do oceny rodzaju i stopnia nasilenia schorzeń dokonanej przez badających dla potrzeb orzeczniczych Terenowej Wojskowej Komisji lekarskiej w Ż. lekarzy specjalistów, jak i kwalifikacji orzeczniczej wojskowej komisji lekarskiej pierwszej instancji. W skardze na to orzeczenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu P. L. wniósł o jego uchylenie w całości, jako naruszającego prawo. Podniósł, że Komisje obydwu instancji w sposób wybiórczy zgromadziły materiał dowodowy i w sposób ogólnikowy dokonały jego oceny. Zdaniem skarżącego Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska nie odniosła się do szczegółowych zarzutów odwołania, ani załączonych dokumentów. Nie podano dlaczego i którym dokumentom nie dano wiary. Jak dalej podał skarżący, powodem wniesienia odwołania było to, że przy ocenie jego zdolności do służby wojskowej nie uwzględniono wszystkich schorzeń, które co prawda ujęto w rozpoznaniu lecz poprzestano jedynie na pobieżnych, trwających zaledwie kilka minut badaniach, które przebiegały w warunkach urągających ludzkiej godności. W opinii skarżącego, nie brano pod uwagę przedstawionej dokumentacji medycznej, a w uzasadnieniu orzeczeń nie podano dlaczego ten materiał dowodowy nie był brany pod uwagę. O błędach Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w kwestii stanu zdrowia skarżącego, w jego przekonaniu, świadczy też to, że na początku maja bieżącego roku trafił do Szpitala w Z. G. w związku z koniecznością przeprowadzenia pilnego zabiegu kardiologicznego. Wskazał również, że Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. broni kwalifikacji orzeczniczych, których on zresztą nie kwestionuje, lecz z całą pewnością skład orzekający Komisji nie reprezentował wszystkich specjalności medycznych, których dotyczy orzeczenie. Skarżący przede wszystkim podważa sposób przeprowadzenia badań, czas ich trwania, pobieżność itp. Podsumowując dodał, że orzeczenia te stoją w sprzeczności z treścią prawomocnego orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w P. z kwietnia 1985 r. Nr [...], uznającego, że przewlekły nieżyt żołądka pozostaje w związku ze służbą wojskową. Wówczas miał orzeczoną ograniczoną zdolność do służby wojskowej. Tymczasem, ani schorzenie to nie zostało przez Komisje rozpoznane ani tym bardziej nie powiązały jego powstania ze służbą wojskową. Jest to, w mniemaniu skarżącego, tylko jednostkowy, choć oczywisty przykład na wadliwość pracy obu Komisji. W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym orzeczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Do kompetencji sądu administracyjnego należy kontrola orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej będącego decyzją administracyjną organu wojskowego, pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z postanowieniami art. 184 Konstytucji RP i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy. Wojskowe komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują decyzje administracyjne w indywidualnych sprawach, w zakresie spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych (nazywanych w przepisach orzeczeniami) i poddane są mocy obowiązującej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 133, poz. 1422), jako lex specialis, regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w k.p.a. W sprawach jednak nie uregulowanych w rozporządzeniu przepisy Kodeksu znajdują zastosowanie w pełnym zakresie. Rozstrzyganie o zdolności do zawodowej służby wojskowej odbywa się w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o charakterze sformalizowanym i z zagwarantowaniem czynnego udziału kandydata w tym postępowaniu. Nie ulega wątpliwości, że w sprawach ustalenia zdolności do zawodowej służby wojskowej zasadnicze znaczenie ma kwestia zebrania odpowiednich danych co do wiedzy medycznej, gdyż właśnie pełna wiedza medyczna pozwala na rozstrzygnięcie o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz o zakwalifikowaniu do kategorii tej służby. Z treści § 23 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach wynika, że orzeczenie m.in. o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz o związku choroby lub ułomności z zawodową służbą wojskową wojskowe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego i wyników badań specjalistycznych, dokumentacji medycznej oraz informacji i dokumentów, o których mowa w § 14, wykorzystując w szczególności: 1) odpis przebiegu zawodowej służby wojskowej z akt personalnych żołnierza zawodowego; 2) opinię służbowo-lekarską uwzględniającą historię choroby, przebieg leczenia i jego wyniki oraz czynniki ryzyka na stanowisku służbowym zajmowanym przez żołnierza zawodowego; 3) historie chorób leczenia ambulatoryjnego i szpitalnego; 4) wyniki pomiarów czynników szkodliwych występujących w środowisku służby; 5) kartę badań profilaktycznych i okresowych; 6) książkę zdrowia żołnierza zawodowego; 7) informacje zawarte w pisemnym oświadczeniu żołnierza zawodowego. Kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o uznaniu kandydata za zdolnego do zawodowej służby wojskowej, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie jego stanu zdrowia, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności kandydata do zawodowej służby wojskowej była słuszna. Sąd natomiast nie jest władny, aby rozważać kwestie medyczne. Oceniając pod względem zgodności z prawem materialnym i procesowym rozstrzygnięcie będące przedmiotem zaskarżenia, Sąd uznał, że odpowiada ono prawu. Wojskowe komisje lekarskie obu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne. Należycie rozważono okoliczności i fakty istotne dla wyniku postępowania, ustalone na podstawie niezbędnych badań lekarskich. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci tych badań nie budził wątpliwości, zaś skarżący nie wykazał w żaden sposób, że ustalenia dokonane przez organy nie odpowiadają stanowi rzeczywistemu. Orzeczenie zawierało też wymagane dla niego elementy. W ocenie Sądu wojskowe komisje lekarskie obu instancji prawidłowo uznały, w oparciu o pełen materiał orzeczniczy, że rozpoznanie: 1 ) choroba niedokrwienna serca stabilna leczona PTCA (§ 38 pkt 4 z Załącznika Nr 2 do rozporządzenia MON z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach; dalej rozporządzenie), 2 ) zaburzenia nerwicowe (§ 66 pkt 1 rozporządzenia), 3 ) choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa C i L (§ 34 pkt 5 rozporządzenia), 4 ) obustronne upośledzenie słuchu w zakresie tonów wysokich (§ 21 pkt 1 rozporządzenia), 5 ) wada wzroku (§ 13 pkt 1 rozporządzenia), 6 ) przebyte wirusowe zapalenie wątroby (§ 44 pkt 14 rozporządzenia), 7 ) nadciśnienie tętnicze (§ 39 pkt 1 rozporządzenia), 8 ) hiperlipidemia (§ 60 pkt 1 rozporządzenia), 9 ) przebyty uraz głowy (§ 63 pkt 1 rozporządzenia), kwalifikują skarżącego do kategorii "Z" zdolności do zawodowej służby wojskowej. Wskazać również trzeba, że skarżący nie przedstawił, na etapie orzekania przez Komisje wojskowe, badań przemawiających za inną kwalifikacją orzeczniczą niż dokonana. Nie ma też wpływu na zapadłe rozstrzygnięcie powoływana przez skarżącego okoliczność innego, gorszego stanu jego zdrowia orzeczona przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarską w P. w roku 1985. Sąd nie kwestionuje twierdzeń skarżącego, pragnie jednak podkreślić, że w tak długim okresie czasu stan zdrowia mógł ulec zmianie, a skoro przeprowadzone obecnie postępowanie nie wykazało powodów do przyznania skarżącemu innej kategorii zdrowia, nie można było orzec inaczej. Nie zdecydował też o charakterze rozstrzygnięcia, wynikający z przedstawionych Sądowi przy skardze na orzeczenie Komisji lekarskiej załączników, stan choroby niedokrwiennej serca skarżącego i skierowanie go w związku z tą chorobą na koronarografię, gdyż sporządzone zostały one po wydaniu zaskarżonego orzeczenia. Zresztą, w punkcie 1) rozpoznania Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w Ż. stwierdziła, iż skarżący cierpi na wskazaną powyżej chorobę, jednak po przeprowadzeniu badania, jak i w oparciu o przedstawione przez skarżącego dowody, nie stwierdzono aby znajdował się on wówczas w stadium choroby kwalifikującym do kategorii zdrowia niepozwalającej na pełnienie zawodowej służby wojskowej. W tym stanie rzeczy Sąd stanął na stanowisku, iż wniesiona skarga nie zawiera uzasadnionych zarzutów i przy braku naruszeń prawa, które należałoby uwzględnić z urzędu, podlega oddaleniu, co na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono w pkt I wyroku. Natomiast skarga w zakresie dotyczącym związku chorób ze służbą wojskową i określenia inwalidztwa podlegała odrzuceniu, gdyż od ostatecznych orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w zakresie dotyczącym ustalenia grupy inwalidztwa i jego związku lub braku związku ze służbą wojskową oraz związku lub braku związku chorób i schorzeń ze służbą wojskową, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. W dniu 27 października 1999r. w sprawie sygn. akt III ZP 9/99 (OSNAP i US Nr 5, poz. 167 z 2000r.) Sąd Najwyższy podjął uchwałę w Składzie Siedmiu Sędziów, zgodnie z którą: "Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w tej części, w której dotyczy zagadnienia związku choroby ze służbą wojskową w istocie regulowane jest przez przepisy prawa zabezpieczenia społecznego, czy też szeroko pojmowanych ubezpieczeń społecznych, co pozwala na przyjęcie, że orzeczenie tej komisji - jeżeli w swej treści zawiera ustalenie dotyczące związku choroby ze służbą wojskową - ma swoisty charakter prawny i wobec tego w tej właśnie części powinno być poddane tym regułom proceduralnym (w zakresie możliwości skierowania sprawy na drogę sądową), które właściwe są dla ubezpieczeń społecznych. W ogólności nie jest tu też bez znaczenia, że w ramach przeprowadzanej reformy ubezpieczeń społecznych, z jednej strony, doszło do większego wyodrębnienia i autonomii prawa ubezpieczeń społecznych, a z drugiej strony, poddania w szerszym zakresie regułom tego prawa także tych stosunków, które są następstwem powołania do odbycia niezawodowej i zawodowej służby wojskowej. To zaś przemawia za tym, by sprawy z zakresu zabezpieczenia społecznego były w całości poddane specjalnemu orzecznictwu do spraw pracy i ubezpieczeń społecznych, a nie sądownictwu administracyjnemu". Uchwała ta zachowała aktualność na gruncie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Konkludując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż wniesiona w niniejszej sprawie skarga na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. w części, w jakiej dotyczy związku chorób ze służbą wojskową i określenia inwalidztwa niewątpliwie nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Nadto podkreślić trzeba, że w zaskarżonym orzeczeniu zawarto prawidłowe pouczenie o przysługującej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rozstrzygnięcie w części dotyczącej określenia stopnia zdolności do służby wojskowej oraz wskazano, że w pozostałym zakresie skarga nie przysługuje. Zatem, w tej części skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić, co orzeczono na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w pkt II wyroku.