IV SA/Wr 394/06
WyrokWSA we Wrocławiu2006-10-05
Skład orzekający: Marcin Miemiec, Lidia Serwiniowska, Alojzy Wyszkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenia wojskowych komisji lekarskich dotyczące zdolności do czynnej służby wojskowej spełniają wymogi decyzji administracyjnej w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego, w szczególności w kontekście stosowania pojęć ogólnych i oceny stopnia schorzenia?Ratio decidendi
Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich, jako decyzje administracyjne, muszą spełniać wymogi Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym dotyczące wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz przedstawienia uzasadnienia faktycznego. W przypadku stosowania pojęć ogólnych, takich jak "nieznacznie upośledzający", organy mają obowiązek szczegółowo uzasadnić przyjęte stanowisko, co nie zostało uczynione w niniejszej sprawie. Ponadto, organy nie odniosły się do wcześniejszego orzeczenia o czasowej niezdolności do służby wojskowej. Naruszenie przepisów proceduralnych mogło mieć wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący P.P. został uznany przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską za zdolnego do czynnej służby wojskowej (kategoria "A") pomimo stwierdzonych schorzeń kręgosłupa. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska utrzymała w mocy to orzeczenie. Skarżący w skardze do WSA podniósł, że nie przeprowadzono badań ortopedycznych, a jedynie radiologiczne i neurologiczne, oraz że nie wyjaśniono pojęcia "nieznacznie upośledzający".Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję I i II instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Marcin Miemiec Sędziowie : Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Asesor WSA Alojzy Wyszkowski /sprawozdawca/ Protokolant: - Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 5 października 2006 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do czynnej służby wojskowej uchyla decyzję I i II instancji.
Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. orzeczeniem z dnia [...] r. Nr [...] wydanym na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151 poz. 1595) uznała P. P. za zdolnego do czynnej służby wojskowej – Grupa I kat. "A"
Komisja rozpoznała u poborowego:
Kręg przejściowy pogranicza lędźwiowo-krzyżowego obniżenie wysokości przestrzeni międzykręgowej w segmencie L4-L5 oraz niespojenie łuku kręgu S1 z przykręgosłupowym zespołem bólowym nieznacznie upośledzający sprawność ruchową - § 34 pkt 1, § 62 pkt 1, § 34 pkt 9.
W uzasadnieniu TKWL podała, że stwierdzone na podstawie badań rozpoznania nie stanowią przeciwwskazania do czynnej służby wojskowej.
W odwołaniu od powyższego orzeczenia P. P. podniósł, że od wielu lat ma problemy z kręgosłupem co zostało uwzględnione przez Wojskową Komisję Lekarską na podstawie badań lekarskich przeprowadzonych [...] r. i przyznaniem kat. "B" na okres [...] miesięcy. Dalej strona podaje, że od tamtego czasu stan jej zdrowia nie polepszył się wciąż odczuwa silne bóle w dolnej części kręgosłupa przy większym wysiłku i o tym informował Komisję.
Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie organu I instancji uzasadniając, że po rozpatrzeniu odwołania i analizie dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej nie stwierdziła nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Dalej podała, że w świetle zgromadzonej dokumentacji orzeczniczo – lekarskiej oraz wykonywanych na potrzeby orzecznicze badań lekarskich specjalistycznych, w tym m.in. rtg kręgosłupa z oceną specjalisty radiologa oraz badań neurologicznych, jednoznacznie wynika, że stwierdzone schorzenie ze strony kręgosłupa, mieszczące się w zakresie pojęciowym § 34 pkt 1, § 62 pkt 1, § 34 pkt 9 z załącznika Nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151 poz. 1595). Strona nie przedstawiła innej dokumentacji medycznej sprzecznej lub mogącej powodować uzasadnione wątpliwości co do ustaleń dokonanych przez badających na potrzeby orzecznicze lekarzy specjalistów.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący P.P. powtórzył argumenty przytoczone w odwołaniu, a ponadto podniósł, że orzeczenie zostało wydane na podstawie tylko i wyłącznie opinii neurologa i specjalisty radiologa bez zasięgnięcia opinii specjalisty ortopedii i traumatologii. W załączeniu przedstawił:
- orzeczenie specjalisty ortopedy z dnia [...] r.,
- orzeczenie specjalisty radiologii,
- decyzję nr [...] ,
- orzeczenie Nr [...] .
W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska wniosła o jej oddalenie jako niezasadnej podtrzymując swoje ustalenia faktyczne i prawne zawarte w zaskarżonym orzeczeniu. Odnosząc się do przedstawionych do skargi dokumentów wskazała, że nie stoi w zasadniczej sprzeczności z oceną dokonaną przez badających dla potrzeb orzeczniczych lekarzy specjalistów w zakresie radiologii i neurologii.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269/, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.
Ustalając stan faktyczny w sprawie organ związany jest zasadami ogólnymi przyjętymi w kodeksie postępowania administracyjnego (art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego), z której wynika obowiązek szczególnie starannego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W tym celu obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego). Art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego nakłada na organ administracyjny obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Realizacja zasady ogólnej prawdy obiektywnej musi znaleźć odbicie w uzasadnieniu faktycznym decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego "Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej".
Skargę należy uznać za zasadną.
Postawę materialnoprawną zaskarżonego orzeczenia stanowią przepisy ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej ( tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 ) oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach ( Dz. U. Nr 151, poz.1595).
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że wojskowe komisje lekarskie stanowią organy administracji publicznej, wydające decyzje w indywidualnych sprawach. W sprawie zaliczenia kandydata do określonej kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. ) normujące zasady i tryb tego postępowania. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich winny spełniać wymogi określone w przepisach k.p.a. dla decyzji.
W sprawie będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji naruszono przepisy prawa procesowego. Nie zostały w niej bowiem prawidłowo ustalone przesłanki warunkujące stopień zdolności do służby wojskowej (art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego), co w uzasadnieniu decyzji winno znaleźć odzwierciedlenie przez przedstawienie zebranego pełnego materiału dowodowego i jego oceny dla ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego.
Zgodnie z § 14 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej. Orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej, o zdolności do odbywania czynnej służby wojskowej poza granicami państwa, o zdolności do odbywania czynnej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach wojsk i służb oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych i funkcjach wojskowych, a także o związku choroby lub ułomności z czynną służbą wojskową wojskowe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego i wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby - także obserwacji szpitalnej, dokumentacji medycznej oraz informacji i dokumentów, o których mowa w § 6, wykorzystując w szczególności:
1) opinię służbowo-lekarską uwzględniającą historię choroby, przebieg leczenia i jego wyniki oraz czynniki ryzyka na stanowisku służbowym zajmowanym przez żołnierza niezawodowego lub pełnionej przez niego funkcji wojskowej;
2) historie leczenia ambulatoryjnego i szpitalnego;
3) wyniki pomiarów czynników szkodliwych występujących w środowisku służby;
4) książeczkę zdrowia żołnierza niezawodowego;
5) informacje zawarte w pisemnym oświadczeniu żołnierza niezawodowego.
Wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia, rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie § 23 ust 2. rozporządzenia.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie zarówno zaskarżone orzeczenie jak i je poprzedzające orzeczenie organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem powyższych zasad procedury administracyjnej co mogło mieć wpływ na wynik sprawy
Ze zgromadzonych dokumentów w sprawie wynika, że skarżący nie został podany specjalistycznym badaniom w zakresie ortopedii. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wyjaśnił, że dołączona do skargi kserokopia karty konsultacyjnej z Poradni Urazowo – Ortopedycznej i wynik badań rtg kręgosłupa nie stoi w zasadniczej sprzeczności z oceną dokonaną przez badających dla potrzeb orzeczniczych lekarzy specjalistów w zakresie radiologii i neurologii. Nie można jednak utożsamiać specjalistów z zakresu radiologii i neurologii z ortopedią.
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie zarówno orzeczenie I jak i II instancji nie wyjaśnia pojęcia "nieznacznie upośledzający". Powołany § 34 rozporządzenia stanowi:
- w pkt 1 "skrzywienie i wady kręgosłupa wrodzone lub nabyte nie upośledzające lub nieznacznie upośledzające sprawność ustroju" kwalifikujące poborowego do kategorii "A" – zdolny do służby wojskowej,
- w pkt 2 "skrzywienie i wady kręgosłupa wrodzone lub nabyte upośledzające sprawność ustroju" kwalifikujące poborowego do kategorii "D" - niezdolny do czynnej służby wojskowej, w czasie pokoju.
Podobnie nie wyjaśniono ustalonego schorzenia z § 34, który w pkt 9 określa "inne choroby kręgosłupa nie upośledzające lub nieznacznie upośledzające sprawność ruchową" zalicza poborowego do kat. "A", a w pkt 10 "inne choroby kręgosłupa upośledzające sprawność ruchową" zalicza poborowego do kat. "D".
Wobec tego należało skarżącemu wyjaśnić, jaka jest różnica między stanem "nie upośledzające lub nieznacznie upośledzające" a "upośledzające". W przeciwnym razie orzeczenie nie poddaje się kontroli i co warte podkreślenia nie co do istoty rozpoznania ale jego przesłanek.
Powyższe stanowisko znajduje odzwierciedlenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w z dnia 18 sierpnia 2000 r. III SA 879/00, który wskazał, że "tam, gdzie obowiązujące przepisy określają stopień schorzenia pojęciami ogólnymi, obowiązkiem komisji jest dokładnie uzasadnić przyjęcie konkretnego punktu lub paragrafu".
Ponadto organy I jak i II instancji nie odniósł się do stanu zdrowia skarżącego z uwagi na wydane orzeczenie TWKL z dnia [...] r. Nr [...] , którym to uznano poborowego P. P. za czasowo niezdolnego do czynnej służby wojskowej na okres [...] – Grupa I kat. "B".
W tym stanie rzeczy, skoro zostały naruszone przepisy kodeksu postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, a naruszenia te mogły mieć wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd orzekł jak w sentencji.
Zgodnie z art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt może być wykonany. W niniejszej sprawie nie orzekano w przedmiocie wykonania zaskarżonego orzeczenia, gdyż orzeczenie o przydatności /lub braku przydatności/ do służby wojskowej nie posiada samodzielnego przymiotu wykonalności.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło