IV SA/Wr 397/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Tadeusz Kuczyński, Sędzia WSA - Małgorzata Masternak-Kubiak, Sędzia WSA - Lidia Serwiniowska (spr.), Protokolant Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 26 listopada 2008 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej we Wrocławiu Marii Walkiewicz sprawy ze skargi R. B. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich I. uchyla decyzję I i II instancji; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną w oparciu o art. 2 pkt 7 oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.), Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. odmówił przyznania R.B. uprawnień kombatanckich. W jej uzasadnieniu wskazał, że strona wystąpiła z wnioskiem o przyznanie uprawnień w związku z doznaniem urazu głowy na skutek pobicia przez funkcjonariuszy SB podczas manifestacji wolnościowej w Szczecinie, w grudniu 1970 r. Jak dalej podał Kierownik Urzędu, art. 2 pkt 7 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego stanowi, że za działalność równorzędną z działalnością kombatancką uznaje się poniesienie śmierci, uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia na czas powyżej siedmiu dni w grudniu 1970 r. na Wybrzeżu wskutek działania wojska lub milicji podczas wystąpień wolnościowych. Zgodnie natomiast z art. 22 ust. 1 tej ustawy o spełnieniu warunków, o których mowa w art. 21, orzeka Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych lub osoby przez niego upoważnione, na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby oraz rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej lub represji. (...) W opinii organu decyzyjnego, analiza sprawy nie wykazała dowodów "uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na czas powyżej 7 dni podczas wydarzeń Grudnia 1970 r." Zaświadczenie lek. med. A. J.-P. z Prywatnej Praktyki Psychiatrycznej we W. nie jest dostatecznym dowodem na fakt uszkodzenia ciała w związku z Wydarzeniami 1970 r., gdyż informacje o pobiciu strony przez SB pochodzą z wywiadu lekarskiego pacjenta. Niezgadzając się z tym rozstrzygnięciem R. B. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia [...] Nr [...], na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.), Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]. W motywach tego orzeczenia podał, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona nie wskazała, aby zaistniały jakiekolwiek nowe okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające uchylenie decyzji z dnia [...]. Biorąc więc pod uwagę całokształt zebranego materiału dowodowego uznał, że wniosek R. B. nie zasługuje na uwzględnienie. Jak dalej podał organ orzekający, art. 22 ust. 1 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego stanowi, że o spełnieniu warunków, o których mowa w art. 21, orzeka Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych lub osoby przez niego upoważnione, na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby oraz rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej lub represji. Z treści tego przepisu wynika, że dla uzyskania uprawnień kombatanckich konieczne jest złożenie przez zainteresowaną osobę wniosku, rekomendacji stowarzyszenia kombatanckiego oraz, o ile nie w pierwszej kolejności, poparcie tego wniosku odpowiednimi dowodami. Dowody te, oceniane w trybie przewidzianym przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, winny dokumentować działalność kombatancką lub równorzędną wnioskodawcy lub podleganie przez niego represjom określonym w ustawie. Ograniczenie się wyłącznie do uprawdopodobnienia okoliczności objętych dyspozycją poszczególnych przepisów wyżej wskazanej ustawy nie jest wystarczające. Analizując akta sprawy Kierownik Urzędu doszedł do wniosku, że R.B. nie udokumentował, iż prowadził działalność zdefiniowaną w art. 2 pkt 7 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Dla uzyskania uprawnień kombatanckich w oparciu o ten przepis ustawy, osoba zainteresowana obowiązana jest wykazać, za pomocą odpowiednich dowodów, że brała udział w wystąpieniach wolnościowych na Wybrzeżu, w grudniu 1970 r. oraz, że w wyniku działań wojska lub milicji podczas tych wystąpień poniosła śmierć (co dotyczy osób, które obecnie ubiegają się o uzyskanie uprawnień wdów/wdowców pozostałych po kombatantach) lub doznała uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na czas powyżej siedmiu dni. W rozpatrywanym wniosku kluczową kwestią jest uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia na czas powyżej siedmiu dni, jak obligatoryjnie formułuje to cytowany przepis. Z oświadczenia zainteresowanego wynika, że w grudniu 1970 r., w Szczecinie brał udział w pochodzie wolnościowym, następnie został aresztowany i osadzony w areszcie, gdzie był bity i przesłuchiwany przez Milicję. Jednakże z akt sprawy nie wynika, aby strona doznała uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na czas powyżej siedmiu dni w związku z wydarzeniami mającymi wówczas miejsce. Przedstawione przez stronę zaświadczenie lekarza psychiatry zostało sporządzone dopiero w grudniu 2007 r., na podstawie wywiadu lekarskiego z samym zainteresowanym. Poza przedmiotowym zaświadczeniem strona nie przedłożyła żadnych innych dowodów, zaś w dostępnej organowi literaturze poświęconej wydarzeniom Grudnia ‘70 brak jest jakichkolwiek informacji poświęconych R. B. Wobec braku dowodów na okoliczność udziału w wydarzeniach Grudnia ‘70 i doznania w związku z tym uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na czas powyżej siedmiu dni Kierownik Urzędu uznał więc, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyznania stronie uprawnień kombatanckich w oparciu o przepis art. 2 pkt 7 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. W skardze na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu R. B. wniósł o jej uchylenie. Skarżący podał, że prawdą jest, iż nie zgromadził w niniejszej sprawie żadnych dowodów, gdyż nie był świadomy, że będzie mógł je kiedyś wykorzystać. Przedstawił sporządzone w grudniu 2007 r. przez lekarza psychiatrę zaświadczenie, zaś Kierownik Urzędu nie wskazał mu innego lekarza biegłego, który po przeprowadzeniu stosownych badań mógłby potwierdzić jego aktualny stan zdrowia, po przebytych torturach w związku z przesłuchaniami prowadzonymi przez funkcjonariuszy Milicji. Nadto dodał, że obrażenia ciała, jakich wówczas doznał są do dziś widoczne i nie może pogodzić się z faktem, że Kierownik Urzędu, nie znalazł w archiwach żadnych informacji poświęconych jego osobie. Wskazał też, że on sam do takich archiwów nie ma dostępu. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności decyzji, niektórych postanowień i innych aktów organów administracyjnych. W związku z tym, kontrolą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest zgodność zaskarżonych aktów administracyjnych z prawem materialnym, a także badanie zgodności tych aktów z przepisami procedury administracyjnej. W razie stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, sąd uchyla zaskarżony akt w całości lub w części. Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wyartykułowane. W niniejszej sprawie, wnioskiem z dnia 19 grudnia 2007 r. R. B. wystąpił do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W.o przyznanie uprawnień kombatanckich w związku z doznanym uszczerbkiem na zdrowiu wskutek pobicia przez funkcjonariuszy Milicji, podczas manifestacji wolnościowej w Szczecinie, w grudniu 1970 roku. Po rozpoznaniu wniosku skarżącego, Kierownik Urzędu uznał, że brak jest dowodów na okoliczność jego udziału w wydarzeniach Grudnia ’70 i doznania w związku z nimi uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na czas powyżej siedmiu dni, wobec czego odmówił przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich z wnioskowanego tytułu. W myśl art. 2 pkt 7 będącej materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia sprawy ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.), za działalność równorzędną z działalnością kombatancką uznaje się poniesienie śmierci, uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia na czas powyżej siedmiu dni w grudniu 1970 r. na Wybrzeżu wskutek działania wojska lub milicji podczas wystąpień wolnościowych. Z kolei, zgodnie z brzmieniem art. 22 ust. 4 tej ustawy, wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art. 1 ust. 2 pkt 7 i w art. 2 pkt 7 mogą być kierowane w trybie, o którym mowa w ust. 1, do dnia 31 grudnia 1999 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżący wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich ze wskazanego wcześniej tytułu wniósł z przekroczeniem przewidzianego do tego terminu, gdyż uczynił to dopiero w roku 2007. Tymczasem, organ decyzyjny, nie dostrzegając ograniczenia czasowego, przewidzianego w art. 22 ust. 4 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego dla tego rodzaju wniosków, rozpoznał go merytorycznie. W konsekwencji, spowodowało to konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego wydanych przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w sprawie decyzji, gdyż tego rodzaju sytuacja wymagała zastosowania innych środków prawnych. Na marginesie jeszcze tylko dodać można, iż określony w powoływanej ustawie termin do składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich jest terminem materialnoprawnym, a więc związanym z przyznaniem konkretnej osobie określonych praw, co za tym idzie, nie podlega on przywróceniu. Mając zatem powyższe na względzie, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o wykonalności zaskarżonej decyzji znajduje uzasadnienie w art. 152 tej ustawy.