IV SA/Wr 397/12

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Komendanta [...] Policji we [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie uznania winnym przewinienia dyscyplinarnego i odstąpienie od wymierzenia kary dyscyplinarnej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Skarżący ma [...] lata. W rubryce nr 4 "stan rodzinny" formularza podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z żoną (lat [...]) i [...] córką. Podała, że otrzymuje wynagrodzenie z tytułu służby w Policji w wysokości [...] zł miesięcznie oraz dietę z tytułu pełnienia funkcji [...] w wysokości 1000 zł, a jego żona wynagrodzenie ze stosunku pracy w kwocie [...] zł brutto miesięcznie. Wspólny miesięczny dochód małżonków wynosi około [...] zł brutto. Wyjaśnił, że żona miała otrzymać wypowiedzenie stosunku pracy, ale z uwagi na [...] nie doszło ono do skutku. Podał, że posiada zobowiązania kredytowe. Znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i z tego powodu w toku postępowania dyscyplinarnego nie korzystał z pomocy fachowego pełnomocnika. Posiada działkę budowlaną o powierzchni [...] arów i buduje dom, ponieważ we [...] oczekuje narodzin drugiego dziecka. Dodał, że posiada samochód marki [...], rok produkcji [...] i że nie posiada mieszkania, papierów i przedmiotów wartościowych. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 26 czerwca 2012 r. wezwano skarżącego do nadesłania dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji materialnej i rodzinnej tj.: wyciągów ze wszystkich kont i lokat bankowych małżonków za ostatnie trzy miesiące, dowodów potwierdzających wysokość wydatków związanych z utrzymaniem rodziny (opłaty za gaz, energię elektryczną, wodę, telefon, leki, czynsz, podatki, telewizja, podatek od nieruchomości, raty kredytów i pożyczek i inne), kopię zeznania podatkowego za 2011 r., aktualnego zaświadczenia o wysokości miesięcznego wynagrodzenia netto uzyskiwanego przez każdego z małżonków w okresie ostatnich trzech miesięcy z uwzględnieniem kwot netto w poszczególnych miesiącach lub innych dowodów potwierdzających wysokość zarobków małżonków. W wezwaniu tym pouczono skarżącego, iż w przypadku braku możliwości złożenia jakiegokolwiek dokumentu w siedmiodniowym terminie należy udzielić stosownego wyjaśnienia ze wskazaniem ewentualnego terminu ich złożenia. W przeciwnym wypadku wniosek zostanie rozpoznany na podstawie dokumentów złożonych wraz z formularzem. Z potwierdzenia odbioru wynika, iż wezwanie to w dniu [...]. zostało odebrane przez skarżącego. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący nadesłał: 1) internetowy harmonogram spłat rat kredytu mieszkaniowego, z którego wynika, że kredyt ten został zaciągnięty w walucie euro, a zaległość z tego tytułu wynosi [...], a raty w 2012 r. za [...] wynoszą [...]., wyciąg z konta skarżącego za okres od [...]. do [...], z którego wynika, że otrzymał: [...] kwietnia 2012 r. równoważniki za mundur w wysokości [...] zł, [...] kwietnia 2012 r. zwrot kosztów dojazdów do pracy w tyskości [...] zł, [...] kwietnia 2012 r. dietę radnego [...] zł, [...] maja 2012 r. wynagrodzenie ze stosunku pracy [...] zł, czyli łącznie otrzymał [...] zł oraz że [...] kwietnia 2012 r. poniósł opłatę za puchary w wysokości [...] zł i za telefon [...] zł, a [...] kwietnia 2012 r. zaliczkę na zakup okien [...] zł, a [...] maja 2012 r. przelał na konto osobiste w [...] Banku środki pieniężne w wysokości [...] zł, 3) wyciąg z konta skarżącego za okres od [...]. do [...], z którego wynika, że otrzymał: [...] maja 2012 r. zwrot kosztów dojazdów do pracy w wysokości [...] zł, [...] maja 2012 r. dietę radnego [...] zł, [...] czerwca 2012 r. wynagrodzenie ze stosunku pracy [...] zł, czyli łącznie otrzymał [...] zł oraz że w tym okresie opłacił polisę ubezpieczeniową [...] zł, telefon [...] zł, telewizję [...] zł, odbiór techniczny licznika [...] zł, energię elektryczną na działce nr [...] [...] zł; 4) ) wyciąg z konta skarżącego za okres od [...] do [...], z którego wynika, że otrzymał: [...] czerwca 2012 r. zwrot z podatku VAT za zakup materiałów budowlanych w wysokości [...] zł, [...] czerwca 2012 r. zwrot kosztów dojazdów do pracy w wysokości [...] zł i rekompensatę za służbę ponadwymiarową [...] zł, [...] czerwca 2012 r. dietę radnego [...] zł, [...] lipca 2012 r. wynagrodzenie ze stosunku pracy [...] zł, czyli łącznie otrzymał [...] zł oraz że w tym okresie opłacił telefon [...]zł, telewizję [...]; 5) wyciąg z rachunku bankowego żony za okres od [...] do [...], z którego wynika, że otrzymała ona w dniu [...] maja 2012 r. ryczał z sądu [...] [...] zł i [...] czerwca 2012 r. wynagrodzenie ze stosunku pracy z tytułu zatrudnienia w [...] [...] zł, czyli łącznie [...] zł, 6) akt notarialny z dnia [...] r. ustanawiający między małżonkami rozdzielność majątkową, 7) zeznanie podatkowe za 2011 r. z którego wynika, że skarżący otrzymał dochód brutto (przychód pomniejszony o koszty jego uzyskania) [...] zł. Ponieważ skarżący jest w niniejszej sprawie - na podstawie art. 239 pkt 1 lit "d" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu stosunków pracy i stosunków służbowych - zwolniony z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych (opłat sądowych i wydatków) merytorycznemu rozpoznaniu podlega wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Przepis art. 245 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Wniosek skarżącego o ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący posiada środki finansowe na pokrycie kosztów ustanowienia fachowego pełnomocnika, gdyż pozostaje w związku małżeńskim i wraz z żoną na bieżąco osiągają dochody z tytułu zatrudnienia, przy czym dochód skarżącego (obejmujący wynagrodzenie ze stosunku pracy, zwrot wydatków z tytułu dojazdu do pracy i dietę radnego oraz godziny ponadwymiarowe) wyniósł w okresie: od [...] do [...] [...] zł, od [...] do [...] [...] zł, a od [...] do [...] [...] zł. Natomiast dochód żony w okresie od [...] do [...] z tytułu zatrudnienia i ryczałtu płatnego przez sąd [...] wyniósł [...] zł. Wspólny dochód małżonków w okresie od [....] do [...] wyniósł zatem około [...] zł netto, co potwierdzają przedłożone wyciągi z rachunków bankowych. Nie zmienia tej oceny fakt, że skarżący posiada wraz żoną rozdzielność majątkową, ponieważ przy rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy należy brać pod uwagę wspólne dochody małżonków, nawet jeżeli pozostają w ustroju rozdzielności majątkowej. Istotne jest również, że skarżący w dniu [...] czerwca 2012 r. otrzymał dodatkowe źródło dochodu w wysokości [...] zł z tytułu zwrotu podatku VAT za zakup materiałów budowlanych. Przy rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy należy zaś wziąć pod uwagę dochody skarżącego ze wszystkich źródeł, w tym i z tytułu powyższego zwrotu podatku. Dodać trzeba, iż z nadesłanego rachunku bankowego za okres od [...] do [...] wynika, że skarżący posiada konto osobiste w [...] Banku, na które w dniu [....] maja 2012 r. przelał środki pieniężne w wysokości [...] zł. Skarżący nie nadesłał wyciągu z tego konta, pomimo że zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 26 czerwca 2012 r. został zobowiązany do nadesłania wyciągów z wszystkich posiadanych kont i lokat bankowych, co w istocie oznacza, że nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości w jakiej wysokości posiada środki finansowe na kontach bankowych. Wątpliwości tych nie usuwa również nadesłany harmonogram spłat rat kredytu mieszkaniowego, z którego wynika, że rachunek związany z tym kredytem jest założony we wspominanym [...] Banku. Istotne jest również, iż zarówno wynagrodzenie za pracę skarżącego, jak i jego żony, znacząco przekracza kwotę minimalnego wynagrodzenia za pracę, która w 2011 r. wynosiła 1386 zł miesięcznie. Ponadto wspólny dochód małżonków znacząco przekracza kwotę 1053 zł stanowiącą kryterium dochodowe dla trzyosobowej rodziny określone w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2003 r. o pomocy społecznej (Dz. nr 64, poz. 593 ze zm.), uprawniające do ubiegania się o świadczenia z pomocy społecznej, które przysługują m. in. osobom znajdującym się w trudniej sytuacji materialnej. Powyższe oznacza, iż skarżący nie znajduje się w takiej sytuacji Ponadto skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy podał, iż posiada kredy mieszkaniowy, którego miesięczna rata, wynikające z harmonogramu spłat, wynosi [...] euro. Jednakże przy uwzględnieniu wysokości dochód małżonków wydatek ten nie uzasadnia przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący wykazał również inne wydatki związane z utrzymaniem obejmujące opłaty za: telefon, które w poszczególnych miesiącach wyniosły [...] zł, telewizję [...] zł miesięcznie, zużycie energii elektrycznej na działce [...] zł. Wydatki te również nie uzasadniają przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Innych zaś wydatków związanych z utrzymaniem skarżący nie wykazał ani też nie udokumentował, pomimo że miał taką możliwość, wynikającą ze wspomnianego wezwaniem referendarza sądowego z dna 26 czerwca 2012 r. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy, należy zaś rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 27 października 2005r. sygn. akt I FZ 532/05 – niepublikowane). W sytuacji skarżącego uszczerbek ten zatem nie występuje. Powyższe oznacza, iż skarżący nie wykazał, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.