IV SA/Wr 4/12
PostanowienieWSA we Wrocławiu2012-11-06
Skład orzekający: Ewa Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest uprawniony do zmiany radcy prawnego ustanowionego z urzędu na wniosek strony, jeśli prawo pomocy zostało już przyznane w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Wniosek strony o zmianę radcy prawnego ustanowionego z urzędu jest bezprzedmiotowy, gdy prawo pomocy w tym zakresie zostało już prawomocnie przyznane przez sąd, a wyznaczony pełnomocnik podjął czynności procesowe. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera przepisów upoważniających sąd do zmiany pełnomocnika z urzędu w takich okolicznościach.Stan faktyczny
Pełnomocnik skarżącej (jej ojciec) złożył wniosek o zmianę radcy prawnego ustanowionego z urzędu, argumentując, że wyznaczony pełnomocnik nie wywiązuje się ze swoich obowiązków, w tym odmówił sporządzenia skargi kasacyjnej w innej sprawie. Skarżąca domagała się zmiany pełnomocnika w sprawie dotyczącej utraty statusu osoby bezrobotnej.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte wnioskiem o zmianę radcy prawnego ustanowionego z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Ewa Orłowska – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. G. o zmianę radcy prawnego ustanowionego z urzędu w sprawie ze skargi B. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej postanawia: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte wnioskiem o zmianę radcy prawnego ustanowionego z urzędu.
Pełnomocnik skarżącej (ojciec skarżącej) złożył na rozprawie, w dniu 26 października 2012 r., wniosek o wyznaczenie dla jego córki (strony skarżącej) innego pełnomocnika z urzędu, ponieważ wyznaczony z urzędu radca prawny T. P. nie wywiązuje się ze swoich obowiązków. Jednoczenie złożył na tej rozprawie pismo, z dnia [...], opatrzone jego podpisem, zawierające również wniosek o wyznaczenie innego radcy prawnego, ponieważ, wyżej wyznaczony z urzędu, radca prawny odmówił sporządzenia skargi kasacyjnej w innej sprawie sądowej, prowadzonej pod sygnaturą akt IV SA/Wr 333/11, dotyczącej wymeldowania skarżącej z miejsca pobytu stałego. Dodał również, że obecnie pełnomocnik ten uznał skarżącą winną wskazując, że jej skarga zostanie odrzucona.
Powyższe oznacza, że pełnomocnik skarżącej (ojciec skarżącej) złożył na rozprawie, w dniu 26 października 2012 r., oraz pismem z dnia [...] wniosek o zmianę radcy prawnego wyznaczonego z urzędu.
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 i 2 tego przepisu. W myśl art. 258 § 3 tej ustawy do postanowień referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące postanowień sądu.
Z treści art. 245 § 3 cytowanej wyżej ustawy wynika, że ustanowienie radcy prawnego obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym.
Wniosek pełnomocnika skarżącej o zmianę przez wojewódzki sąd administracyjny pełnomocnika z urzędu poprzez wyznaczenie innego radcy prawnego z urzędu, jest bezprzedmiotowy, gdyż z akt sprawy wynika, że prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 28 maja 2012 r. skarżącej zostało już przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Postanowienie to zostało doręczone ojcu skarżącej (pełnomocnikowi) w dniu [...].
Pomoc prawna w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu została zatem przyznana skarżącej w toku postępowania przed sądem I instancji. Z kolei Okręgowa Izba Radców Prawnych we W. pismem dnia [....]., sprecyzowanym kolejnym pismem z dnia [...], wyznaczyła pełnomocnika z urzędu radcę prawnego T. P.
W dniu [...] wyznaczonemu, przez tę Radę, radcy prawnemu z urzędu udostępniono akta sprawy. Następnie pismem z dnia [...], pełnomocnik z urzędu złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie kserokopii niektórych kart z akt sprawy, które zostały mu przesłane pismem Sądu z dnia 22 czerwca 2012 r.
Wyznaczony radca prawny z urzędu brał również udział, we wspomnianej wyżej, rozprawie w dniu 26 października 2012 r. Z protokołu tej sprawy wynika ponadto, że popiera on skargę skarżącej i wnioski w niej zawarte. Na rozprawie tej pełnomocnik skarżącej – jej ojciec, złożył również pismo sporządzone, dnia [...]., przez radcę prawnego wyznaczonego z urzędu, adresowane do skarżącej, w którym poinformował on skarżącą o tym, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że dniu [...] nie stawiła się ona w urzędzie pracy, pomimo pisemnego zobowiązania się do stawiennictwa w tym dniu, i jednocześnie w ciągu 7 dni nie usprawiedliwiła swojej nieobecności, co spowodowało utratę statusu osoby bezrobotnej. Pełnomocnik ten wyjaśnił również skarżącej, że jeżeli posiada dowody pozwalające obalić te ustalenia organów administracji, powinna niezwłocznie zawiadomić go o tym w formie pisemnej.
Powyższe oznacza, iż skarżącej zostało już przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu, zaś wyznaczony przez Okręgową Izbę Radców Prawnych we W. pełnomocnik z urzędu podjął czynności w sprawie, przeglądając akta, sporządzając pismo z dnia [...] o przesłanie kopii tych akt, uczestnicząc w rozprawie w dniu 26 października 2012 r, jak również poprzez sporządzenie, powyższego, pisma z dnia [...], adresowanego do skarżącej, i jest on nadal uprawniony do reprezentowania skarżącej i podejmowania dalszych czynności w sprawie w toku trwającego postępowania sądowego, które obejmuje postępowanie przed sądem I jak i II instancji.
W przypadku wątpliwości dotyczących pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu strona zainteresowana winna zwrócić się o ich rozstrzygnięcie do okręgowej izby radców prawnych.
W powołanej wyżej ustawie, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na podstawie której skarżącej zostało przyznane prawo pomocy, poprzez ustanowienie m. in. pełnomocnika z urzędu, brak jest stosownej regulacji upoważniającej wojewódzki sąd administracyjny do zmiany radcy prawnego ustanowionego z urzędu wyznaczonego przez właściwy organ.
Przepis szczególny upoważniający sąd do zwolnienia z ważnych przyczyn adwokata lub radcy prawnego ustanowionego z urzędu od obowiązku zastępowania strony w procesie zawiera np. kodeks postępowania cywilnego, tj. art. 118 § 3 tej ustawy. Jednakże w przypadku uwzględnienia wniosku sąd cywilny zwraca się również do właściwej rady czy izby o wyznaczenie innego pełnomocnika z urzędu.
Natomiast procedura przyznania prawa pomocy stronie działającej w postępowaniu przed sądem administracyjnym została wyczerpująco uregulowana w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, która jak już wyżej wskazano, nie zawiera przepisu upoważniającego sąd do zmiany pełnomocnika urzędu.
Z tych względów, wniosek pełnomocnika skarżącej (ojca skarżącej) o zmianę pełnomocnika z urzędu, poprzez ustanowienie kolejnego radcy prawnego, należało uznać za bezprzedmiotowy.
W tej sytuacji podniesione przez pełnomocnika (ojca skarżącej) argumenty dotyczące niezadowolenia z prowadzenia - przez wyznaczonego, również w tej sprawie, pełnomocnika z urzędu - innej sprawy sądowej skarżącej, nie stanowią przesłanek uzasadniających zmianę przez Sąd radcy prawnego ustanowionego z urzędu, skoro wspominana ustawa nie zawiera żadnych regulacji upoważniających Sąd do zmiany pełnomocnika z urzędu.
Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 258 § 3 i art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło