IV SA/Wr 40/12

WyrokWSA we Wrocławiu2012-03-21

Skład orzekający: Ryszard Pęk, Tadeusz Kuczyński, Jolanta Sikorska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej, które nastąpiło po wydaniu decyzji przyznającej świadczenie z funduszu alimentacyjnego, stanowi podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia tej decyzji?
Ratio decidendi
Umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej stanowi nową okoliczność faktyczną, istniejącą w dniu wydania pierwotnej decyzji, lecz nieznaną organowi, co uzasadnia wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W konsekwencji, organ jest zobowiązany uchylić dotychczasową decyzję i wydać nową, odmawiającą przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego, zgodnie z art. 10 pkt 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego na syna, który pierwotnie został przyznany decyzją organu pierwszej instancji. Następnie, na mocy postanowienia sądu, syn skarżącego został umieszczony w rodzinie zastępczej. Organ pierwszej instancji, po wznowieniu postępowania, uchylił pierwotną decyzję i odmówił przyznania świadczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił, że nie ukrywał faktu umieszczenia syna w rodzinie zastępczej i że organ nie dochował terminów. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Pęk, Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.), Protokolant Katarzyna Leśniowska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 21 marca 2012 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2011 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia w trybie wznowienia postępowania decyzji w sprawie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego oraz odmowy przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., po rozpatrzeniu odwołania W. W., dalej skarżący, od decyzji Starszego Administratora ds. świadczeń rodzinnych i alimentacyjnych w Dziale Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] nr [...] uchylającej, po wznowieniu postępowania, decyzję z dnia [...] nr [...] oraz odmawiającej przyznania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na okres od 1 października 2009 r. do 30 września 2010 r. – utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji podało, że w dniu 17 września 2009 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego na syna. Decyzją z dnia [...] nr [...] organ pierwszej instancji przyznał skarżącemu świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres od 1 października 2009 r. do 30 września 2010 r. w wysokości 400,00 zł miesięcznie. Przyznając prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na osobę uprawnioną organ pierwszej instancji uznał, że syn skarżącego przebywa w rodzinie skarżącego w związku z czym spełnia warunki wymagane do przyznania świadczenia alimentacyjnego. Jednak, jak wynika z akt sprawy, na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla W. – F. we W. z [...] sygn. akt [...] syn skarżącego został umieszczony w trybie nagłym w rodzinie zastępczej tworzonej przez jego dziadków ze strony matki – B. i G. Ł. Mając powyższe na uwadze, organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] nr [...], uzasadniając to ujawnieniem okoliczności istniejącej w dniu wydawania decyzji, nieznanej organowi pierwszej instancji, a mającej wpływ na prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Okolicznością tą jest fakt umieszczenia od dnia 25 września 2009 r. syna skarżącego w rodzinie zastępczej. Następnie organ pierwszej instancji wydał zaskarżoną decyzję, którą uchylił decyzję własną z dnia [...] nr [...] i odmówił przyznania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na okres od 1 października 2009 r. do 30 września 2010 r. Skarżący odwołał się od powyższej decyzji, domagając się ponownego rozpatrzenia sprawy. W uzasadnieniu odwołania podniósł, że nie ukrywał przed organem faktu umieszczenia jego syna w rodzinie zastępczej. Zwrócił uwagę, że informację o umieszczeniu syna w rodzinie zastępczej przekazał organowi pierwszej instancji w dniu 27 listopada 2009 r., tj. w chwili, gdy postanowienie sądu opiekuńczego w tej sprawie stało się prawomocne. Decyzja przyznająca mu świadczenie z funduszu alimentacyjnego została wprawdzie wydana w dniu [...] ale doręczono mu ją dopiero w dniu 10 grudnia 2009 r. Z faktu tego skarżący wywodzi, że nie było podstaw do uchylenia decyzji z dnia [...]. Skarżący podniósł ponadto, że do dnia 10 grudnia 2009 r. nie wiedział, że przyznano mu jakiekolwiek świadczenia i nie wiedział, że kwoty przekazywane na jego konto w banku pochodzą z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Rozpatrując powyższe odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że zgodnie z art. 9 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r., nr 1, poz. 7 ze zm.), świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. Jednocześnie, w myśl art. 10 pkt 2 ustawy, świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie przysługują, m. in. w sytuacji, gdy osoba uprawniona została umieszczona w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie lub w rodzinie zastępczej. Z powyższych przepisów wynika, że umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej stanowi okoliczność, której zaistnienie skutkuje wystąpieniem przesłanki nie przysługiwania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Organ odwoławczy wskazał, że jak wynika z akt sprawy, skarżący dopiero w piśmie z dnia 27 listopada 2009 r. poinformował organ pierwszej instancji o tym, że jego syn W. został umieszczony w trybie nagłym, od dnia 25 września 2009 r., w rodzinie zastępczej. Z powyższego wynika, że wydając decyzję z dnia [...] nr [...] i przyznając na jej podstawie skarżącemu świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres od 1 października 2009 r. do 30 września 2010 r. w wysokości 400,00 zł miesięcznie na osobę uprawnioną, tj. na syna W., organ pierwszej instancji nie wiedział o okoliczności istotnej dla sprawy, tj. przebywaniu od dnia 25 września 2009 r. syna skarżącego w rodzinie zastępczej. W ocenie organu odwoławczego istniała podstawa prawna do wznowienia postępowania oraz wydania zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji bez wpływu na wynik sprawy pozostawała argumentacja podnoszona przez skarżącego w odwołaniu. Okoliczność mająca istotny wpływ na wynik sprawy dotyczącej przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego istniała bowiem przed dniem orzekania w tej sprawie przez organ pierwszej instancji. Organ wskazał, że zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., organ administracji właściwy w sprawie wznowienia postępowania uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. W niniejszej sprawie zaistniała przesłanka wymieniona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w związku z czym decyzję przyznającą skarżącemu świadczenie z funduszu alimentacyjnego należało uchylić i z powodu niespełnienia przesłanek do pobierania tego świadczenia należało odmówić przyznania świadczeń na okres od 1 października 2009 r. do 30 września 2010 r. Mając powyższe na uwadze, organ ten orzekł jak w zaskarżonej decyzji. Skarżący złożył skargę na powyższą decyzję, w której podtrzymał zarzuty zawarte w odwołaniu. Ponadto dodał, że do dnia 10 grudnia 2009 r. nie wiedział o przyznaniu mu oraz wypłacie świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Do dnia 27 listopada 2009 r. nie były przyznane na jego rzecz żadne świadczenia, gdyż w tym czasie nie doręczono mu jeszcze decyzji o przyznaniu świadczeń. Zarzucił, że rozpatrując sprawę przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego organ pierwszej instancji dopuścił się szeregu nieprawidłowości. Podniósł, że skoro w dniu 27 listopada 2009 r. zawiadomił organ pierwszej instancji o umieszczeniu syna w rodzinie zastępczej, wniosek o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego powinien być wstrzymany. Tymczasem organ przez wiele miesięcy nie podjął żadnych czynności w związku z powyższym zawiadomieniem. W aktach sprawy brak jest dokumentów przekazanych przez niego organowi pierwszej instancji dotyczących umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej. Organ nie dochował terminów załatwienia sprawy. Podał, że środki, jakie zostały mu przekazane przez organ pierwszej instancji z tytułu świadczeń alimentacyjnych, w całości przeznaczył na potrzeby dziecka. Dodał, że od marca do września 2009 r. wydał na syna o wiele większą kwotę niż ta, którą mu wypłacono na podstawie decyzji ostatecznej organu pierwszej instancji z dnia [...]. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Akt administracyjny jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie aktu administracyjnego, względnie stwierdzenie jego nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Stosownie też do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...], którą to decyzją organ ten, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od wydanej w trybie wznowienia podstępowania administracyjnego decyzji Starszego Administratora ds. świadczeń rodzinnych i alimentacyjnych w Dziale Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] nr [...] uchylającej decyzję ostateczną tego organu z dnia [...] nr [...] i odmawiającej przyznania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na okres od 1 października 2009 r. do 30 września 2010 r. – utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Zaskarżone decyzje zostały wydane w trybie nadzwyczajnym wznowienia postępowania. Podstawą wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną organu pierwszej instancji z dnia [...] nr [...] o przyznaniu skarżącemu na syna W. świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres od 1 października 2009 r. do 30 września 2010 r. w wysokości 400,00 zł miesięcznie była przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zgodnie z owym przepisem prawa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Z niekwestionowanych okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wynika, że okolicznością tą było umieszczenie syna skarżącego w trybie nagłym w rodzinie zastępczej u jego dziadków ze strony matki, na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla W. – F. we W. z dnia [...] sygn. akt [...], której to okoliczności organ pierwszej instancji, wydając decyzję w dniu [...] nr [...], nie znał. Informację o powyższej okoliczności powziął dopiero po wydaniu owej decyzji w dniu, kiedy decyzja ta była już ostateczna. Trafnie w świetle powyższego oraz w związku z art. 10 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r., nr 1, poz. 7 ze zm.), organ pierwszej instancji uznał, że wystąpiła w sprawie przesłanka określona w pkt 5 art. 145 § 1 k.p.a. do wznowienia w sprawie zakończonej decyzją ostateczną tego organu z dnia [...] nr [...] o przyznaniu skarżącemu na jego syna W. świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres od 1 października 2009 r. do 30 września 2010 r. w wysokości 400,00 zł, skoro w dniu wydania tejże decyzji dziecko nie przebywało w rodzinie skarżącego, lecz zostało umieszczone w trybie nagłym rodzinie zastępczej u swoich dziadków, na podstawie postanowienia sądu opiekuńczego z dnia 25 września 2009 r. Zgodnie bowiem z art. 9 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo. (...). Przepis art. 10 pkt 2 tejże ustawy stanowi jednak, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie przysługują, m. in. w sytuacji, gdy osoba uprawniona została umieszczona w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie lub w rodzinie zastępczej. Trafnie w tej sytuacji organ wywodzi, że umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej stanowi okoliczność, której zaistnienie skutkuje wystąpieniem przesłanki nie przysługiwania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., organ administracji właściwy w sprawie wznowienia postępowania uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Wbrew zatem odmiennemu w tym względzie stanowisku skarżącego, trafnie organy uznały, że wystąpiła w sprawie przesłanka wymieniona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w związku z czym decyzję z dnia [...] nr [...] o przyznaniu skarżącemu na jego syna W. świadczenia z funduszu alimentacyjnego należy uchylić i odmówić przyznania skarżącemu świadczenia za okres od dnia 1 października 2009 r. do dnia 30 września 2010 r. z powodu niespełnienia przesłanek do pobierania tego świadczenia. Decyzje zaskarżonej treści w niczym nie naruszają prawa. Bez znaczenia, w ocenie Sądu, pozostają podnoszone zarówno w skardze, jak i w odwołaniu okoliczności mające zdaniem skarżącego świadczyć o ich nieprawidłowości. Nie ma bowiem w sprawie znaczenia fakt, że o umieszczeniu dziecka w rodzinie zastępczej organ pierwszej instancji został zawiadomiony przez skarżącego oraz, że zawiadomienie to miało miejsce w dniu 27 listopada 2009 r., a organ orzekał w sprawie w trybie wznowienia postępowania dopiero w dniu 19 lipca 2011 r. Okoliczności te, w świetle art. 145 § 1 k.p.a., nie mają wpływu na przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego i wynik niniejszej sprawy. Bez znaczenia w sprawie pozostaje także podnoszona przez skarżącego okoliczność, że pieniądze otrzymane na podstawie decyzji ostatecznej z dnia [...] nr [...] o przyznaniu skarżącemu na jego syna świadczenia z funduszu alimentacyjnego skarżący przeznaczył w całości na zaspokojenie potrzeb syna, jak również i to, że ponosił koszty utrzymania syna w okresie od marca 2009 r. do września 2009 r. Skoro zatem zaskarżone decyzje w niczym nie naruszają prawa, skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a. f

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło