IV SA/Wr 403/07

WyrokWSA we Wrocławiu2007-12-17

Skład orzekający: Małgorzata Masternak-Kubiak, Tadeusz Kuczyński, Mirosława Rozbicka-Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, której umowa najmu lokalu została wypowiedziana, ale która nie została jeszcze eksmitowana i nie wystąpiła do sądu o uznanie bezskuteczności wypowiedzenia, może ubiegać się o dodatek mieszkaniowy, mimo braku tytułu prawnego do zajmowanego lokalu?
Ratio decidendi
Osoba, której umowa najmu lokalu została wypowiedziana i która nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, nie może otrzymać dodatku mieszkaniowego, nawet jeśli spełnia kryteria dochodowe i powierzchniowe. Brak tytułu prawnego jest przesłanką negatywną, która wyklucza przyznanie świadczenia, chyba że osoba taka oczekuje na lokal zamienny lub socjalny, czego w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Sąd administracyjny nie jest właściwy do badania zasadności wypowiedzenia umowy najmu.
Stan faktyczny
T. O. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na brak tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, ponieważ umowa najmu została wypowiedziana. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. T. O. wniosła skargę do WSA, zarzucając błąd w ocenie sytuacji prawnej lokalu i brak pouczenia o możliwości dochodzenia praw przed sądem powszechnym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Małgorzata Masternak-Kubiak Sędziowie Sędzia NSA – Tadeusz Kuczyński (spr.) Sędzia NSA – Mirosława Rozbicka-Ostrowska Protokolant Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 17 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi T. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] nr [...] Kierownik Działu Dodatków Mieszkaniowych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. na art.2 ust.1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), dalej: ustawa, oraz art. 104 kpa odmówił przyznania T. O. dodatku mieszkaniowego ze względu na fakt, że wnioskodawca nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, nie oczekuje także na lokal zamienny lub socjalny. W odwołaniu od decyzji T. O. podniosła, iż wypowiedzenie umowy najmu lokalu przez Miejski Zarząd Budynków Sp. z o.o. w W. nie powoduje utraty tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, gdyż - zdaniem odwołującej się, jest to jednostronne wypowiedzenie umowy najmu lokalu, a utrata prawa do lokalu może być orzeczona wyłącznie prawomocnym wyrokiem sądu . Decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 2 ust. 1 pkt 1-5, art. 3 ust. 1, art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 17 ustawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 30 marca 2007 r. T. O. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego wraz z deklaracją o dochodach . W punkcie 4 lit. "i" wniosku zarządca budynku tj. Miejski Zarząd Budynków Sp. z o.o. w W. zaznaczył, iż w/w zajmuje lokal bez tytułu prawnego. Z kolejnego pisma Miejskiego Zarządu Budynków Spółka z o.o. w W. dnia 14 maja 2007 r. wynika, że pismem z dnia 14 listopada 2006 r. T. O. wypowiedziano umowę najmu lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., a okres wypowiedzenia rozpoczął się z dniem 1 stycznia 2007 r. i zakończył z dniem 31 stycznia 2007 r. W lokalu tym zamieszkuje wnioskodawczyni wraz z córką K. O. oraz synem K. M. i konkubentem M. M. We wniosku zarządca budynku potwierdził, że powierzchnia użytkowa lokalu wynosi 54,83 m2. Według złożonej deklaracji w okresie 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku dochód rodziny wnioskodawcy wynosił łącznie 6096,10 zł. Wskazano dalej, że dodatki mieszkaniowe mogą być przyznawane tylko w sytuacjach, gdy wnioskodawcy spełniają warunki określone w przepisach ustawy. W myśl art.2 ust.1 ustawy prawo do dodatku mieszkaniowego przysługuje : 1) najemcom i podnajemcom lokali mieszkalnych, 2) członkom spółdzielni mieszkaniowych zamieszkującym na podstawie spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, 3) osobom zajmującym lokale mieszkalne w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom lokali mieszkalnych, 4) innym osobom mającym tytuł prawny do lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem, 5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Dodatek mieszkaniowy przysługuje wyżej wymienionym osobom, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175 % kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125 % tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, a zajmowana powierzchnia nie przekracza określonej powierzchni normatywnej. Powierzchnia normatywna dla dwóch osób wynosi 55,00 m2. Według komunikatu Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 lutego 2006r. w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty, dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sierot zupełnych oraz kwot maksymalnych zmniejszeń emerytur i rent ( M. P. Nr 12, poz. 166) od dnia 1 marca 2006 r. emerytura, renta rodzinna i renta dla osoby całkowicie niezdolnej do pracy wynosi - 597,46 zł. Zdaniem organu odwoławczego powyższe przesłanki muszą być spełnione łącznie, a brak którejkolwiek z nich powoduje, że dodatek mieszkaniowy nie może być przyznany. W świetle cytowanych przepisów T. O. spełnia przesłankę dochodu oraz powierzchni normatywnej, natomiast strona nie posiada tytułu prawnego do lokalu, nie oczekuje także na lokal zamienny czy socjalny. Bezspornym jest, że z dniem 1 stycznia 2007 r. zarządca budynku - Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych Sp. z o.o. w W. - wypowiedział T. O. umowę najmu lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W. Zarządca budynku nie wystąpił o eksmisję strony z zajmowanego lokalu. W związku z wypowiedzianą umową najmu T. O. nie wystąpiła do sądu odnośnie bezskuteczności wypowiedzianej umowy najmu lokalu (w sprawie nie występuje spór w tym zakresie). Wskazano, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie jest uprawnione do badania zarzutów strony czy słuszne było wypowiedzenie umowy najmu lokalu czy też nie. Strona może dochodzić swoich praw w zakresie wypowiedzenia umowy najmu jedynie przed sądem. Bezspornym jest, zdaniem organu odwoławczego, że T. O. zajmuje lokal, położony – [...] w W. bez tytułu prawnego, nie oczekuje na lokal zamienny czy lokal socjalny. W świetle powyższych okoliczności uznano, że odmowa przyznania stronie dodatku mieszkaniowego jest zgodna z art. 2 ust. 1 ustawy, a tym samym – niezależnie od trudnej sytuacji w jakiej znajduje się wnioskodawca – nie ma podstaw do uwzględnienia odwołania i uchylenia zaskarżonej decyzji. Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła T. O. Zarzuciła, że SKO w W. błędnie przyjęło, że wypowiedzenie umowy najmu jest równoznaczne z utratą prawa do zajmowanego lokalu, albowiem to może orzec tylko Sąd. W związku z wypowiedzianą umową najmu skarżąca nie wystąpiła do sądu o uznanie bezskuteczności wypowiedzenia, ponieważ nie została o tym prawie pouczona. Niewypłacenie skarżącej dodatku mieszkaniowego powoduje naliczenie przez Miejski Zarząd Budynków Sp. z o.o. w W. zaległości finansowych, co potem może być powodem wystąpienia o eksmisję. Skarżąca wskazała na swoją ciężką sytuację materialną, która wciąż ulega pogorszeniu. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z powodów podanych w uzasadnieniu decyzji ostatecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, zwanej dalej ustawą. Zgodnie z jej art. 2 ust. 1 dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4, przysługuje: 1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych, 2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, 3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych, 4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem, 5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8. Normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), zwana dalej "normatywną powierzchnią", w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać: 35 m2 - dla 1 osoby (art. 5 ust. 1 pkt 1). Według komunikatu Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 lutego 2006r. w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty, dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sierot zupełnych oraz kwot maksymalnych zmniejszeń emerytur i rent ( M. P. Nr 12, poz. 166) od dnia 1 marca 2006 r. emerytura, renta rodzinna i renta dla osoby całkowicie niezdolnej do pracy wynosi - 597,46 zł. Organy obu instancji rozpoznające niniejszą sprawę w niczym powyższym przepisom prawa nie uchybiły. Jak wynika z przepisów ustawy, składając wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, wnioskodawca – aby otrzymać świadczenie – musi spełniać warunki, od których ustawa uzależnia jego przyznanie (tytuł prawny do lokalu mieszkalnego – art. 2 ust. 1, odpowiednia powierzchnia użytkowa lokalu – art. 5 ust. 1 oraz określony miesięczny dochód w przeliczeniu na jednego członka gospodarstwa domowego – art. 3 ust. 1). Z akt sprawy wynika, że w T. O. nie spełnia jednego z warunków przyznania dodatku mieszkaniowego, tj. nie posiada tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego. Według ustaleń organu odwoławczego, pismem z dnia 14 listopada 2007 r. Zarząd Budynków Sp. z o. o. w W. wypowiedział skarżącej umowę najmu lokalu informując jednocześnie o okresie wypowiedzenia umowy od dnia 1 stycznia 2007 r. do dnia 31 stycznia 2007 r. Organy orzekające w sprawie ustaliły, że zarządca budynku nie wystąpił o eksmisję strony z zajmowanego lokalu, a w związku z wypowiedzianą umową skarżąca nie wystąpiła do sądu odnośnie bezskuteczności wypowiedzianej umowy najmu lokalu. Skarżąca nie oczekuje przy tym na lokal zamienny albo socjalny. Odnosząc się do twierdzenia skarżącej dotyczącego jej trudnej sytuacji materialnej wskazać należy, że uprawnienia do dodatków mieszkaniowych są ściśle uregulowane obowiązującymi przepisami prawa. Obliczanie wysokości dodatków mieszkaniowych dokonywane jest według ustalonych zasad, które nie dają możliwości organom administracyjnym na dowolne jej ustalenie według kryteriów uznaniowości. Tak więc mimo zrozumienia dla trudnej sytuacji materialnej skarżącej okoliczności te z podanych powodów nie mogły zostać uwzględnione. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy administracyjne wydając zaskarżone decyzje, nie naruszyły prawa. W związku z tym, stosownie do art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło