IV SA/Wr 403/14

PostanowienieWSA we Wrocławiu2014-07-24

Skład orzekający: Ewa Orłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym może obejmować przyznanie stronie z góry określonej kwoty pieniężnej na pokrycie kosztów postępowania i dostęp do wydawnictw, zamiast zwolnienia od kosztów sądowych lub ustanowienia pełnomocnika?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zgodnie z art. 244 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obejmuje wyłącznie zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Nie przewiduje ono możliwości przyznania stronie z góry określonej kwoty pieniężnej na pokrycie kosztów postępowania i dostęp do wydawnictw.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się ustanowienia pełnomocnika lub alternatywnie przyznania kwoty 120 zł na pokrycie kosztów postępowania i dostęp do wydawnictw. Skarżący był zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa ze względu na przedmiot sprawy (pomoc społeczna). Wniosek o przyznanie kwoty pieniężnej został odrzucony, ponieważ nie mieści się w katalogu form prawa pomocy określonych w ustawie.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym przyznanie kwoty 120 zł na pokrycie kosztów postępowania i swobodny dostęp do wydawnictwa.

Pełny tekst orzeczenia

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku T. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym przyznanie kwoty 120 zł na pokrycie kosztów postępowania i swobodny dostęp do wydawnictwa w sprawie ze skargi T.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym przyznanie kwoty 120 zł na pokrycie kosztów postępowania i swobodny dostęp do wydawnictwa. Skarżący w skardze złożył wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z W. lub Ś. albo S.Z.w celu doprecyzowania lub uzupełnienia wniesionej skargi, a w przypadku niedysponowania pełnomocnikami o podanych kryteriach wniósł alternatywnie o zasądzenie kwoty 120 zł tytułem wynagrodzenia jakie przyznawane jest zawodowemu prawnikowi. Pismem referendarza sądowego z dnia 9 czerwca 2014 r. skarżący został wezwany do złożenia wniosku o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego na urzędowym formularzu. Odnośnie wniosku o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata z W., Ś. lub S. Z. wyjaśniono skarżącemu, że z treści art. 244 § 3 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że jeżeli strona we wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazała konkretnego radcę prawnego lub adwokata, właściwa rada okręgowej izby radców prawnych lub okręgowa rada adwokacka, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym radcą prawnym lub adwokatem, wyznaczy radcę prawnego lub adwokata wskazanego przez stronę. W związku z powyższym wyjaśnieniem zwrócono się do skarżącego o wskazanie w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania tego pisma konkretnego radcy prawnego lub adwokata, którego w miarę możliwości mógłby wyznaczyć, stosownie do powyższego art. 244 § 3 powołanej ustawy, właściwy organ. W zakresie wniosku o przyznanie - zamiast pomocy prawnej (obejmującej ustanowienie pełnomocnika) - kwoty 120 zł tytułem wynagrodzenia jakie przyznawane jest zawodowemu prawnikowi wyjaśniono, że przepis art. 244 § 1 ustawy nie przewiduje tego rodzaju formy prawa pomocy. Z treści tego przepisu wynika bowiem, że prawo pomocy obejmuje wyłącznie zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, przy czym strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy obowiązana jest wskazać w rubryce nr 4 urzędowego formularza w jakim zakresie, określonym w tej rubryce, żąda przyznania tego prawa. Skarżący na urzędowym formularzu złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie - zamiast prawa pomocy - z góry kwoty 120 zł na koszty postępowania i swobodny dostęp do wydawnictwa C. H. BECK. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Otrzymuje zasiłek z pomocy społecznej w kwocie [...] zł. Podał, że posiada mieszkanie komunalne i ½ udziału w lokalu użytkowym i nie posiada innych nieruchomości oraz oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych. Skarżący jest w niniejszej sprawie - na podstawie art. 239 pkt 1 lit "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących pomocy i opieki społecznej - zwolniony z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych (opłat sądowych i wydatków). Odnośnie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych na podstawie art. 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pouczono skarżącego, że w myśl art. 239 pkt 1 lit "a" tej ustawy jest zwolniony z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej Zatem merytorycznemu rozpoznaniu podlega wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, który skarżący sformułował jako wniosek o przyznanie z góry kwoty 120 zł na pokrycie kosztów postępowania i swobodny dostęp do wydawnictwa. Zgodnie z art. 244 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Skarżący zaś w rozpoznawanej sprawie w rubryce nr 4 urzędowego formularza, obejmującej zakres wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazał, że zamiast pomocy prawnej żąda przyznania prawa pomocy poprzez przyznanie z góry kwoty 120 zł na pokrycie kosztów postępowania i swobodny dostęp do wydawnictwa. W rubryce tej skarżący ponadto skreślił żądnie ustanowienia adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, co oznacza, że nie wnioskuje on przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie fachowego pełnomocnika. Wniosek skarżącego o przyznanie - zamiast pomocy prawnej - z góry kwoty 120 zł na pokrycie kosztów postępowania i swobodny dostęp do wydawnictwa nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ wspomniany przepis art. 244 § 1 ustawy nie przewiduje tego rodzaju formy prawa pomocy. Z treści tego przepisu wynika bowiem, że prawo pomocy obejmuje wyłącznie zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, przy czym strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy obowiązana jest wskazać w rubryce nr 4 urzędowego formularza w jakim zakresie, określonym w tej rubryce, żąda przyznania tego prawa. Z tych względów, na podstawie art. 244 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło