IV SA/Wr 404/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B. na decyzję Rektora Uniwersytetu W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie skreślenia z listy uczestników studium doktoranckiego postanawia I. odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych; II przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. W niniejszej sprawie, po wezwaniu skarżącego zarządzeniem z dnia 10 września 2008 r. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Rektora Uniwersytetu W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie skreślenia z listy uczestników Studium Doktoranckiego Fizyki, złożył on wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 16 września 2008 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie wniosku. Od tego postanowienia A. B. złożył sprzeciw, w którym podniósł, że jako osoby bezrobotnej, bez prawa do zasiłku, nie stać go na adwokata i ponoszenie kosztów sądowych. O prawo pomocy wnosi, gdyż chce mieć dostęp do Sądu i rzetelnego procesu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownie rozpoznaniu przez Sąd. Według art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (tj. koszty sądowe i koszty ustanowienia fachowego pełnomocnika) chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Do przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy ustawy określające przesłanki, od których zależy przyznanie prawa pomocy. Art. 244 § 1 p.p.s.a. mówi, że prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Po myśli art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei, z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Stosownie do treści art. 245 § 3 p.p.s.a. ustanowienie adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy zasługuje, w ocenie Sądu, na uwzględnienie tylko w części dotyczącej ustanowienia adwokata. We wniosku (urzędowym formularzu) o przyznanie prawa pomocy skarżący oświadczył, że jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku (od dnia 27 kwietnia 2007 r.) i nie osiąga żadnych dochodów, pozostaje na utrzymaniu rodziców, z którymi mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo. Matka pobiera emeryturę w kwocie 1134,10 zł netto miesięcznie, a ojciec w wysokości 1751,46 zł netto miesięcznie. Wspólny miesięczny dochód netto rodziców wynosi zatem 2885,56 zł. Skarżący podał również, że w 2006 r. i 2007 r. prowadził działalność gospodarczą, z której poniósł stratę w 2006 r. w kwocie 1540 zł, zaś w 2007 r. w wysokości 3117 zł. Dodał, iż zamieszkuje 120 km od Sądu i nie posiada środków finansowych na opłacenie adwokata, który jest mu potrzebny do prowadzenia sprawy. Oświadczył też, że nie posiada nieruchomości, oszczędności, przedmiotów i papierów wartościowych. Wobec tak kształtującego się dochodu rodziny skarżącego, wskazać należy, że jest on w stanie uiścić koszty postępowania na obecnym jego etapie, a zatem wpis od skargi w kwocie 200 zł oraz pozostałe, potencjalne koszty, na które złożyć się mogą ewentualne wpisy od środków odwoławczych oraz opłat kancelaryjnych. Natomiast, co do kwestii ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu Sąd, mając na uwadze to, że skarżący jest osobą bezrobotną, nie posiada żadnego majątku i pozostaje na utrzymaniu rodziców, a także fakt zamieszkiwania skarżącego ok. 120 km od Sądu, a co za tym idzie konieczność ponoszenia kosztów związanych z ewentualnym przybyciem w celu choćby zapoznania się z aktami sprawy, przychylił się do jego wniosku w tym zakresie. Przy czym, podkreślenia wymaga, że zgodnie z utrwalonym w tej mierze orzecznictwem sądowym, przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane wobec osób charakteryzujących się ubóstwem. Tymczasem, badając sytuację materialną rodziny skarżącego nie można mówić o ubóstwie. Stąd, prawo pomocy nie mogło zostać przyznane w zakresie całkowitym. Na marginesie jeszcze wskazać można, że okoliczność, że skarżący w latach w 2006 i 2007 poniósł stratę z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie, ponieważ działalność ta została przez skarżącego w 2007 r. zlikwidowana, co potwierdza fakt, że został on od dnia 27 kwietnia 2008 r. zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Ponadto ze złożonych zeznań podatkowych wynika, iż skarżący w 2006 r. poniósł koszty uzyskania przychodu w wysokości 13.028 zł, zaś przychód wyniósł 11.488 zł, a w 2007 r. koszty wyniosły 14.263 zł, a przychód 11.146 zł, co oznacza że skarżący posiadał wówczas środki finansowe umożliwiające poniesienie powyższych kosztów uzyskania przychodu, a tym samym nie był pozbawiony źródeł dochodu. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia .