IV SA/Wr 404/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Protokolant: Starszy asystent sędziego Marcin Jarecki, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 6 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Wojewody D. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oddala skargę w całości. Starota Ś. (dalej jako Starosta lub organ I instancji) decyzją z dnia 24 kwietnia 2019 r., nr 1382/04/19, na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. g w zw. z art. 33 ust. 4 pkt 1 i ust. 4ca ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1265 ze zm., dalej jako ustawa lub w skrócie u.p.z.) orzekł o utracie przez R. S. (dalej jako strona lub skarżący) statusu osoby bezrobotnej z dniem 26 lutego 2019 r. W uzasadnieniu wskazano, że z posiadanych dokumentów wynika, że strona została tymczasowo aresztowana lub odbywa karę pozbawienia wolności, co oznacza zgodnie z przepisami ustawy, iż w takim przypadku następuje utrata statusu osoby bezrobotnej. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zakwestionował zasadność pozbawienia go statusu osoby bezrobotnej. W treści odwołania skarżący odniósł się do wyroku Sądu Okręgowego w Ś., sygn. akt [...], oraz oświadczył, że bezprawnie został skazany. Opisał nieprawidłowości, które w jego ocenie, doprowadziły do uznania go za winnego zarzucanych mu czynów i w konsekwencji skazania osadzenia w areszcie. Wskazał, że wyrok jest "nielegalny" i należy mu się zasiłek za okres bezprawnego zatrzymania. Do odwołania dołączył powołany wyżej wyrok Sądu Okręgowego w Ś. z dnia 11 kwietnia 2017 r. oraz pisma kierowane do różnego szczebla sądów i prokuratur. Wojewoda D. (dalej jako Wojewoda lub organ odwoławczy) decyzją z dnia 17 lipca 2019 r., nr [...] ,na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję organu I instancji. Na wstępie Wojewoda przedstawił stan faktyczny sprawy wskazując, że w toku postępowania odwoławczego, na podstawie dokumentów dołączonych do akt sprawy ustalono, że strona zgłosiła się do Powiatowego Urzędu Pracy w Ś. (dalej jako PUP) w dniu 29 stycznia 2019 r. i decyzją Starosty z dnia 20 lutego 2019r. została uznana za osobę bezrobotną z dniem 29 stycznia 2019 r. oraz odmówiono jej przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 29 stycznia 2019 r. W uzasadnieniu decyzji podano, że strona zarejestrowała się jako bezrobotna w okresie zgłoszonego zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej, co spowodowało, że zgodnie z art. 75 ust. 2 pkt 2 u.p.z., zasiłek w takim przypadku przysługiwał bezrobotnemu po okresie 90 dni od dnia zarejestrowania. Podczas dokonywania czynności rejestracyjnych strona została pouczona m.in. o tym, że status osoby bezrobotnej może mieć osoba, która nie jest tymczasowo aresztowana lub nie odbywa kary pozbawienia wolności, z wyjątkiem kary pozbawienia wolności odbywanej poza zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego, co potwierdziła własnoręcznym podpisem na informacji dla osób bezrobotnych rejestrujących się w powiatowym urzędzie pracy. W dniu 18 kwietnia 2019 r. do PUP wpłynęło świadectwo zwolnienia strony z Aresztu Śledczego w D. z dnia 4 kwietnia 2019 r., w którym podano, że strona była pozbawiona wolności w okresie od 26 lutego 2019 r. do 4 kwietnia 2019r. W dalszej kolejności organ odwoławczy wskazał, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy, który nakłada na starostę obowiązek pozbawienia statusu bezrobotnego osobę, która nie spełnia warunków określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a utratę statusu powoduje brak spełnienia jakiegokolwiek z warunków wskazanych w art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. Zdaniem Wojewody w związku z tym, że strona od dnia 26 lutego 2019 r. została pozbawiona wolności, co wynika ze świadectwa zwolnienia z Aresztu Śledczego w D. z dnia 4 kwietnia 2019 r., to istniała podstawa do pozbawienia jej statusu osoby bezrobotnej z tym dniem, gdyż z definicji osoby bezrobotnej wynika jednoznacznie, że osoba bezrobotna z chwilą tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności traci z mocy prawa status osoby bezrobotnej. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że okoliczności podane przez stronę w odwołaniu i w piśmie z dnia 4 lipca 2019 r., jak również przedłożone przez nią pisma oraz wyrok Sądu Okręgowego w Ś. dotyczą innego postępowania, natomiast przedmiotem niniejszego postępowania była utrata przez stronę statusu osoby bezrobotnej w związku z pozbawieniem wolności. Pouczono jednocześnie, iż w przypadku stwierdzenia niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania lub zatrzymania w toku właściwego postępowania, skarżący będzie mógł domagać się odszkodowania i zadośćuczynienia, stosownie do treści przepisów Kodeksu postępowania karnego (art. 552 i n. k.p.k.). Odszkodowanie będzie mogło objąć nie tylko szkodę bezpośrednią, ale i utracone korzyści będące bezpośrednim następstwem niesłuszności tymczasowego aresztowania. Z kolei, zadośćuczynienie za doznaną krzywdę (odszkodowanie za szkodę niematerialną) powinno co najmniej równoważyć przeżycia związane z niesłusznym tymczasowym aresztowaniem. W skardze do tut. Sądu skarżący wyraził swoje niezadowolenie z wydanego przez Wojewodę rozstrzygnięcia i wniósł o uchylenie decyzji w całości, powtarzając argumentację wyrażoną w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej jako u.p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 u.p.p.s.a.). Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja, utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie Starosty o utracie statusu osoby bezrobotnej, została podjęta zgodnie z obowiązującym prawem i na podstawie należycie ustalonych okoliczności faktycznych. Na wstępie rozważań zasadnym będzie przypomnienie, iż w myśl art. 2 ust.1 pkt 2 lit. g u.p.z. ilekroć w ustawie jest mowa o (...): bezrobotnym - oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub lit. i, j, l, lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli nie jest osobą tymczasowo aresztowaną lub nie odbywa kary pozbawienia wolności, z wyjątkiem kary pozbawienia wolności odbywanej poza zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego (...). Z definicji osoby bezrobotnej zawartej w powołanym przepisie art. 2 ust.1 pkt 2 lit. g u.p.z. wynika, że osoba pozbawiona wolności z chwilą umieszczenia w areszcie śledczym lub w zakładzie karnym traci status osoby bezrobotnej. Utrata tego statusu następuje na czas przebywania w takim karnym ośrodku zamkniętym. Jak sam przepis bezpośrednio na to wskazuje, to obostrzenie nie dotyczy sytuacji odbywania kary pozbawienia wolności poza zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego. W badanej sprawie niespornym było, że skarżący od dnia 29 stycznia 2019 r. był zarejestrowany w Urzędzie Pracy jako bezrobotny, zaś w okresie od dnia 26 lutego 2019 r. do dnia 4 kwietnia 2019 r. został pozbawiony wolności i przebywał w Areszcie Śledczym, z którego następnie został zwolniony w celu dalszego odbywania kary, ale już w systemie dozoru elektronicznego. Z brzmienia przepisu art. 33 ust. 4 pkt 1 u.p.z. wynika, że Starosta był zobligowany do pozbawienia skarżącego statusu bezrobotnego od dnia jego aresztowania, tj. od dnia 29 stycznia 2019 r. Przywołany przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co nie daje organom administracji uprawnienia do uznaniowego orzekania w tym przedmiocie. Należy przy tym wskazać, że w dniu rejestracji w PUP skarżący został pouczony o prawach i obowiązkach, w tym m. in., że status bezrobotnego może posiadać osoba, która nie jest osobą tymczasowo aresztowaną lub nie odbywa kary pozbawienia wolności. Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, że świadczenia przewidziane w ustawie są związane z koniecznością aktywnego poszukiwania pracy, szkolenia zawodowego, co w sytuacji pozbawienia wolności nie może mieć miejsca. Powołana ustawa, nie przewiduje też możliwości automatycznego przywrócenia statusu osobie, która została zwolniona z aresztu. Skarżący aby ponownie uzyskać status bezrobotnego winien zgłosić się w Urzędzie Pracy celem rejestracji, oczywiście jeśli spełnia warunki do uzyskania takiego statusu. Ponadto, w wypadku stwierdzenia niewątpliwie niesłusznego aresztowania w toku właściwego postępowania, skarżący będzie mógł domagać się odszkodowania i zadośćuczynienia, stosownie do treści przepisów Kodeksu postępowania karnego (art. 552 i n. k.p.k.). Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.