IV SA/Wr 405/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie : Sędzia NSA Jerzy Krupiński Asesor WSA Alojzy Wyszkowski /sprawozdawca/ Protokolant: Agnieszka Figura po rozpoznaniu w dniu 13 września 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. O. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznana prawa do świadczenia przedemerytalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Starosta Powiatu W. decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 6, art. 37 k, 37 l ustawy z dnia 14.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58 poz. 514 ze zm.) po rozpoznaniu wniosku K. O. o przyznanie świadczenia przedemerytalnego odmówił jej tego prawa. W uzasadnieniu decyzji powołał się na zapis art. 37 lit. k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zgodnie, z którym świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku, jeżeli: Art. 37k. 1. Świadczenie przedemerytalne przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 9, osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli: 1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub 2) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub 3) do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub 4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. 2002 r. Nr 9, poz. 85, Nr 127, poz. 1088 i Nr 155, poz. 1287), lub 5) zakończyła okres zatrudnienia, o którym mowa w art. 19 ust. 2a, i w wyniku zaliczenia go do okresu uprawniającego do emerytury spełnia warunki określone w pkt 1, 3 lub 4. W uzasadnieniu faktycznym podał, że Pani K. O. zgłosiła się do Powiatowego Urzędu Pracy [...]r. i wystąpiła z wnioskiem o przyznanie świadczenia przedemerytalnego dokumentując: ukończone [...] lat do dnia rozwiązania stosunku pracy (data ur. [...]r.) stosunek pracy - ostatnio zatrudniona w Spółdzielni Inwalidów [...] od [...]do [...]r., rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy (likwidacja stanowiska pracy), okres uprawniający do emerytury [...] lat [...] miesięcy [...] dni okresów składkowych oraz [...] lat [...] miesiące [...] dni okresów nieskładkowych, na które składały się: - urlop wychowawczy od [...]r. do [...]r. (syn M. ur[...]r.), - urlop wychowawczy od [...] r. do [...]r. (syn W. ur. [...]r.), - urlop wychowawczy od [...] r. do [...]r. (pobierany zasiłek pielęgnacyjny na syna M.), - zasiłki pobierane z ubezpieczenia społecznego po [...]r. łącznie [...] dni. Okresy nieskładkowe ograniczono do [...] lat [...] miesięcy [...] dni, co łącznie stanowi [...] lat [...] miesięcy. Z wnioskowanego przez Stronę okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od [...]r. do [...]r. zaliczono okres od [...]r. do [...]r. jako stałą pracę co dało łącznie okres [...] lat [...] miesięcy [...] dni. Nie uznano okresu od [...]r. do [...]r. z uwagi na to, iż Pani K. O. uczęszczała do technikum zawodowego, w którym program nauczania był szerszy niż w szkole zawodowej. Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie wnosząc o ponowne rozpatrzenie wniosku z zaliczeniem okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od [...]r. do [...]r. uzasadniając to tym, iż nauka w technikum była kontynuacją szkoły zawodowej o tym samym kierunku. Wskazując dalej, że okres nauki w szkoły średniej trwał łącznie [...] lat i był on wydłużony o rok od nauki w normalnym toku w technikum. Wobec tego plan zajęć został rozłożony w czasie, co pozwoliło jej wracać do domu po zajęciach w szkole i wykonywać te same obowiązki, co w okresie zaliczonym. Czas przejazdu pociągiem wykorzystywała na naukę. W ostatnim roku nauki w technikum z uwagi na zwiększenie ilości zajęć szkolnych zrezygnowała z pracy w gospodarstwie po jesiennych zbiorach w polu. Wojewoda D. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Powiatu, podzielając ustalenia faktyczne i prawne zawarte w zaskarżonej decyzji, podając, że odwołanie nie jest zasadne bowiem Pani K. O. nie spełniła warunków określonych w 37k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu - świadczenie przedemerytalne przysługuje kobiecie, która do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy ukończyła co najmniej 50 lat oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat. Podał dalej, że nie kwestionuje jej pomocy w okresach wakacyjnych jak i ferii, jednak w czasie trwania roku szkolnego nie mogła wykonywać stałej pracy w gospodarstwie rolnym w wymiarze większym niż 4 godziny dziennie, nie dając tym samym wiary stronie jak i zeznaniom świadków. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Pani K. O. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i uznanie jej pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w okresie od [...]r. do [...]r., zarzucając organowi odwoławczemu, że nie uwzględnił specyficznych okoliczności przyjmując ogólnikowo jej sytuację powołując się przy tym na orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 13 listopada 1998 r. Pominął zeznania świadków tj. A. T., P. J., że mimo uczęszczania do szkoły pracowała w gospodarstwie rodziców. Na potwierdzenie tego faktu strona dołączyła zeznania nowych świadków, którzy mieszkali w sąsiedztwie tj. M. G., A. B., są osobami obcymi dla strony i złożyli zeznania pod odpowiedzialnością karną, że pracowała w gospodarstwie rano i popołudniami po powrocie ze szkoły w każde wakacje ponad 12 godzin dziennie w latach [...]-[...] przy obrządku bydła i trzody chlewnej, z powodu pilnych prac polowych nie uczestniczyła często w zajęciach szkolnych. Dalej podaje, że z uwagi na sytuację rodziną (chory ojciec) zmuszona był pracować w gospodarstwie, a praca w gospodarstwie w tamtych czasach stanowiła jedyne i główne źródło utrzymania, i nikt nie zważał na jej potrzeby, liczyła się każda para rąk, ponieważ wszystkie prace były wykonywane ręcznie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje ustalenia faktyczne i prawne zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołany przepis uzasadnia rozpatrywanie niniejszej skargi przez tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny. Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269/, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Ustalając stan faktyczny w sprawie organ związany jest zasadami ogólnymi przyjętymi w kodeksie postępowania administracyjnego (art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego), z której wynika obowiązek szczególnie starannego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W tym celu obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego). Art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego nakłada na organ administracyjny obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Realizacja zasady ogólnej prawdy obiektywnej musi znaleźć odbicie w uzasadnieniu faktycznym decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego "Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. (...). W sprawie będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji zostały naruszone przepisy prawa procesowego. Nie zostały w niej bowiem prawidłowo ustalone przesłanki warunkujące nabycie prawa do świadczenia przedemerytalnego (art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego), co w uzasadnieniu decyzji winno znaleźć odzwierciedlenie przez przedstawienie zebranego pełnego materiału dowodowego i jego oceny dla ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego. Pani K. O. wystąpiła z wnioskiem o zaliczenie okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od [...] r. do [...]r., z tego uznano tylko okres od [...] r. do [...] r. jako stałą pracę co dało łącznie okres [...] lat [...] miesięcy [...] dni. Nie uznano zaś okresu od [...] r. do [...] r. z uwagi na to, iż Pani K. O. uczęszczała do technikum zawodowego, w którym program nauczania był szerszy niż w szkole zawodowej. W sprawie tej organy administracji nie zebrały pełnego materiału dowodowego i nie dokonały całościowego i pełnego jej rozpatrzenia. Okoliczności warunkujące przyznanie świadczenia przedemerytalnego należało ustalić na podstawie stosownych dokumentów. W każdym razie samo stwierdzenie organu odwoławczego, że nie mógł dać wiary skarżącej jak i zeznaniom świadków powołanym przez Panią K. O., iż praca w gospodarstwie rolnym wykonywana była stale w wymiarze co najmniej 4 godziny dziennie sąd uznał za niewystarczające. Rozpatrując sprawę należy ustalić kto pracował w gospodarstwie rolnym i w jakim zakresie. Organ odwoławczy twierdzi, że praca skarżącej nie miała charakteru stałego, a jedynie okresowej pomocy, gdyż pracę w gospodarstwie rolnym wykonywali głównie rodzice. Strona zaś w skardze podnosi, że ojciec był chory i zmuszona była ze względu na jego stan zdrowia pracować w gospodarstwie, ponieważ stanowiło ono jedyne i główne źródło utrzymania rodziny. Należy ponadto ustalić czy czas dojazdu, czas zajęć w szkole oraz przygotowanie w domu do obowiązków szkolnych umożliwiał pracę w gospodarstwie rolnym. W tym stanie rzeczy, skoro zostały naruszone przepisy kodeksu postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, a naruszenia te mogły mieć wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § l pkt l lit. c powołanej ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd orzekł jak w sentencji. Zgodnie z art. 152 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny jest zobowiązany orzec w jakim zakresie zaskarżony akt może być wykonany przed uprawomocnieniem się wyroku. Jednakże w tym przedmiocie nie zachodziła potrzeba orzekania, gdyż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.