IV SA/Wr 406/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak Po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu W. M. od postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 lutego 2010 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłacanych zaliczek alimentacyjnych postanawia : przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Pełnomocnik skarżącej, H. P. złożyła wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu dla skarżącej W. M.. Postanowieniem z dnia 15 lutego 2010 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W dniu 24 lutego 2010 r. pełnomocnik skarżącej wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia. W uzasadnieniu podniosła, że zgodnie z wezwaniem Sądu z dnia 28 grudnia 2009r. w związku ze złożonym wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu dla skarżącej córki W. M. - o dostarczenie dokumentów (jako załączników do wniosku PPF) potwierdzających dochody i wydatki za okres ostatnich sześciu miesięcy, takie dowody za okres od czerwca do listopada 2009r. pismem z dnia 25 stycznia 2010 r. zostały Sądowi przesłane. Zdanie wnoszącej sprzeciw, w uzasadnieniu postanowienia z dnia 15 lutego 2010r. Sąd wskazuje na dochody - (posługując się bilansem firmy) za okres od stycznia do listopada 2009r. chociaż sytuacja dochodowa od miesiąca czerwca 2009r. ze względu na stan zdrowia córki, diametralnie się zmieniła. Ponadto Sąd nie dysponując dowodami wydatków za okres od stycznia do maja 2009r. całkowicie pominął tę kwestię. W dalszej części uzasadnienia Sąd pominął będące w Jego dyspozycji dowody kosztów mieszkania, to jest: zaliczki za wodę za okres od czerwca do listopada 2009r. na kwotę 150 euro, zaliczki za energię elektryczną za okres od czerwca do listopada 2009r. na kwotę 228 euro oraz fakturę na kwotę 68,74 euro, dowody wpłat za wynajem apartamentu za okres od lipca do listopada 2009r. na kwotę 3.617,84 euro, wpłaty za telefon za okres od lipca do listopada 2009r. na kwotę 343,41 euro. Powyższe wydatki zostały także wykazane w zestawieniu kosztów eksploatacji mieszkania za okres od czerwca do listopada 2009 r. (załącznik do pisma z dnia 25 stycznia 2010 r.) i przeliczone na PLN według średniego kursu euro ogłoszonego przez NBP. Według dowodów, na potwierdzenie dochodów i wydatków, jakimi dysponuje Sąd sytuacja finansowa wnioskodawcy ubiegającego się o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, za okres od czerwca do listopada 2009r. jest następująca: -średniomiesięczne dochody netto Firmy pomniejszone o podatek (3.288,91 zł - 539zł) - 2.749,91 zł. -średniomiesięczne dochody syna P. w przeliczeniu na zł. (445 euro x4,30)- 1.913,50 zł. Razem dochody - 4.663.41 zł, a średniomiesięczne wydatki mieszkaniowe - 4.037.22 zł. Na koniec wnioskująca stwierdziła, że fakt dysponowania kwotą 626,19 zł (średniomiesięcznie) pozostającą na utrzymanie 2 osób predysponuje wnioskodawcę do prawa pomocy w zakresie całkowitym, o co proszę w imieniu córki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony postanowieniem, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Przepis art. 244 § 1 p.p.s.a. stanowi, że prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego obejmuje prawo pomocy w zakresie całkowitym. Przepis art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Skarżąca złożyła na urzędowym formularzu z dnia 25 stycznia 2010 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że mieszka we Francji wraz synem lat 22, z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Prowadzi działalność gospodarczą polegającą na świadczenie usług sprzątania, z której uzyskała średni dochód w okresie od czerwca do listopada 2009 r. 3288,91 zł. Syn pracuje dorywczo i otrzymuje miesięczny dochód w kwocie 445 euro. Podała, że choruje na zapalnie wątroby, ma ograniczone możliwości zarobkowania i nie posiada środków finansowych na opłacenie mieszkania, wynajęcie prawnika i spłatę zadłużenia z tytułu zaliczki alimentacyjnej w wysokości 8820 zł. Nadesłała faktury VAT z których wynika, iż zapłata za usługi sprzątania wyniosła w 2009 r. w: czerwcu 1100 euro, lipcu 1023 euro, sierpniu 1032 euro, wrześniu 1200 euro, październiku 1280 euro, listopadzie 1280 euro. Z nadesłanego bilansu firmy z kolei wynika, iż dochód (przychód pomniejszony o wydatki) wyniósł w okresie od 1 stycznia do 31 maja 2009 r. 50.532,11 zł, a w okresie od 1 czerwca do 30 listopada 2009 r. dochód ten wyniósł 19.733,49 zł, co oznacza, że w okresie od stycznia do listopada 2009 r. dochód przed opodatkowaniem wyniósł łącznie 70.265,60 zł (50.532,11 +19.733,49 zł). Średni miesięczny dochód brutto (przychód pomniejszony o wydatki) wyniósł zatem około 6387,78 zł. Ponadto z miesięcznych bilansów firmy wynika, że dochód przed opodatkowaniem wyniósł w 2009 r. w: czerwcu 2693,29 zł, lipcu 2534,28 zł, sierpniu 2275,06 zł, wrześniu 3481,58 zł, październiku 4336,87 zł, listopadzie 4412,41. Dodatkowo wyjaśniła, że w związku z pogorszeniem stanu zdrowia od czerwca 2009 r. ograniczyła zakres świadczonych usług i jej wynagrodzenie uległo zmniejszeniu o połowę. Korzysta z pomocy PCK, który bezpłatnie przekazuje jej leki. Konto bankowe zostało zajęte przez komornika sądowego i dlatego wynagrodzenie za usługi sprzątania otrzymuje w formie czeków. Nadesłała faktury za wodę (listopad 2009 r.) 210,58 euro, energię elektryczną (od czerwca do grudnia 2009 r.) 347,38 euro, wynajem apartamentu 716,96 euro (czerwiec 2009 r.), telefon 68,59 euro. Syn uzyskuje dochód z tytułu prac dorywczych w kwocie 445 euro. Nie posiada mieszkania ani innych nieruchomości ani oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych. Przepis art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje ustanowienie adwokata z urzędu. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Skoro skarżąca podała, że otrzymuje na bieżąco dochód brutto wynikający z działalności jej firmy wynoszący średnio około 3288,91 zł brutto (2.749,91 zł netto) oraz dodatkowo syn skarżącej, z którym pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym również otrzymuje na bieżąco dochody w wysokości około 445 euro (ok. 1.913,50 zł), co daje łącznie kwotę 4.663,41 zł, a średniomiesięczne wydatki na mieszkanie wynoszą: czynsz 716,96 euro (ok. 3082 zł), zaliczki za wodę za okres od czerwca do listopada 2009 r. wyniosły 150 euro (czyli 25 euro miesięcznie – ok. 107,50 zł), za energię elektryczną za okres od lipca do listopada 2009 r. wyniosły 343,41 euro (czyli miesięcznie ok. 68, 68 euro – ok. 295 zł) oraz za telefon 38,60 euro (ok. 166 zł), co daje średnio miesięcznie 3650,50 zł, przyjąć trzeba, iż skarżąca nie posiada środków finansowych na pokrycie wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Przy rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy należy wziąć bowiem dochody wszystkich osób pozostających z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym oraz ich wydatki mieszkaniowe. Dodatkowo należy podać, że pełnomocnik skarżącej podniósł jednak, że sytuacja materialna jej córki od czerwca 2009 r. diametralnie się zmieniła ze względu na jej chorobę. W tej sytuacji wniosek skarżącej o ustanowienie adwokata z urzędu zasługuje na uwzględnienie. Uwzględniając powyższe, Sąd doszedł do wniosku, że przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest uzasadnione, stąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i § 4 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.