IV SA/Wr 407/17
PostanowienieWSA we Wrocławiu2017-09-14
Skład orzekający: Ewa Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, samotnie wychowująca chore dziecko i znajdująca się w trudnej sytuacji materialnej, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu oraz zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, uznając, że skarżąca, samotnie wychowująca chore dziecko i znajdująca się w trudnej sytuacji materialnej, wykazała spełnienie przesłanek częściowego prawa pomocy. Postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zostało umorzone, ponieważ skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawach dotyczących dodatków mieszkaniowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. 'h' PPSA.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu oraz zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu podała swoją trudną sytuację materialną, samotne wychowywanie chorego dziecka, brak środków na leczenie i utrzymanie, a także problemy z egzekucją alimentów. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
I. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. II. Umorzono postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 14 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. Z. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzyć postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.
Skarżąca złożyła na urzędowym formularzu z dnia 6 września 2017 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu oraz wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu powyższego wniosku skarżąca podała, że mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z małoletnią córką, którą samotnie wychowuje. Jest osobą [...]. Dodała, że dziecko jest poważnie chore, a koszty leczenia dziecka przekraczają jej możliwości finansowe. Przy pomocy znajomych i rodziny spłaciła zadłużenie za mieszkanie, które powstało, gdyż pomimo złej sytuacji finansowej została pozbawiona prawa do dodatku mieszkaniowego. Córka ma zasądzone alimenty w wysokości [...] zł, jednak ojciec dziecka nie wywiązuje się z tego obowiązku. Córka otrzymuje alimenty z funduszu alimentacyjnego. Wynajmuje wraz z córką mieszkanie o powierzchni około [...] m2. Podała, że renta socjalna wynosi [...] zł. Otrzymuje także zasiłek rodzinny [...] zł, zasiłek pielęgnacyjny na dziecko [...] zł, oraz świadczenie na dziecko [...] zł i zaliczkę alimentacyjną [...] zł. Dziecko otrzymuje również alimenty od babki w wysokości [...] zł. Obecnie nie otrzymuje stypendium dla studentów. Z akt innych spraw wynika ponadto, że [...] r. skarżącej zasądzono kwotę [...] tytułem zabezpieczenia na czas procesu w sprawie alimentów od babki dziecka. W [...] otrzymała z [...] refundację opłat za żłobek w kwocie [...] zł, którą przeznaczyła na spłatę zadłużenia za żłobek. Dochód za 2015 r. z tytułu renty wyniósł [...] zł
W niniejszej sprawie podała także, że jej majątkiem dysponuje syndyk z powodu upadłości. Złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości osoby fizycznej z powodu zadłużenia na leczenie dziecka. Łączny jej dochód wyniósł w bieżącym roku w sierpniu około [...] zł, a w lipcu otrzymała o [...] zł mniej. Wydatki związane z utrzymaniem wynoszą: opłaty na rzecz spółdzielni mieszkaniowej 600 zł, prąd 120 zł, mleko, produkty dla dziecka 600 zł, telefon około 60 zł, [...]zł, pampersy 400 zł, leczenie dziecka od 1.000 do 3.000, czesne za studia 400 zł (opłacone przez [...]). Zalega z opłatami na rzecz właściciela mieszkania i często korzysta z pomocy rodziny i znajomych.
W sprawie o sygn. akt IV SO/Wr 59/16 nadesłała zaświadczenie z urzędu pracy z dnia [...] potwierdzające, że jest od dnia [...] zarejestrowana jako osoba poszukująca pracy (k-41 sygn. akt IV SO/Wr 59/16), decyzje przyznające jej zasiłki celowe na zakup leków dla dziecka, umowę najmu lokalu mieszkalnego, z której wynika, że czynsz najmu wynosi 1400 zł; zaświadczenie o kontynuacji nauki na uczelni wyższej, z którego wynika, iż planowany termin nauki upływa z dniem [...] r. W innych sprawach zarejestrowanych w sądzie skarżąca nadesłała ponadto decyzję Burmistrza z [...] umarzającą jej kwotę [...] zł z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w której wskazano, że skarżąca nie posiada środków finansowych na uiszczenie tej opłaty, gdyż nie ma stałego zatrudnienia i jest samotną matką, a także przedłożyła postanowienie komornika sądowego z [...] o umorzeniu wobec niej postępowania egzekucyjnego i zwrocie tytułu wykonawczego wierzycielowi (bankowi) oraz szereg dokumentów potwierdzających wszczęcie wobec niej postepowań egzekucyjnych oraz decyzje przyznające jej zasiłki z pomocy społecznej, rejestr spłat pożyczki. Z akt innych spraw wynika też skarżąca ma kredyt na kwotę [...] zł zaciągnięty na leczenie dziecka, którego nie jest w stanie spłacić.
W niniejszej sprawie skarżąca przedłożyła ponadto szereg dokumentów potwierdzających jej sytuację materialną i rodzinną, tj np. zaświadczenie ZUS o wstrzymaniu od [...] potrąceń z renty z powodu umorzenia postępowania egzekucyjnego, decyzję z dnia [...] o przyznaniu skarżącej bezterminowo zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości [...] zł z powodu niepełnosprawności, zaświadczenie z dnia [...] o pobieraniu renty socjalnej i podleganiu z tego tytułu ubezpieczeniu zdrowotnemu, wyrok z dnia [...] zasądzający alimenty od babki dziecka na rzecz dziecka skarżącej w wysokości [...] zł miesięcznie, zeznanie podatkowe za 2016 r., z którego wynika, że dochód z tytułu renty wyniósł [...] zł, zaświadczenie z dnia [...] o bezskuteczności egzekucji alimentów od ojca dziecka, zaświadczenie z dnia [...] z którego wynika, że skarżąca jest dalszym ciągu, tj. już od dnia [...] zarejestrowana jako osoba poszukująca pracy, rachunki za prąd na kwoty 69,96 zł za miesiące np. sierpień, wrzesień 2017 r. wystawione na nazwisko i adres skarżącej, rachunki za leki.
Podała, że ojciec dziecka posiada zadłużenie z tytułu alimentów na rzecz dziecka w wysokości około [...] zł, a egzekucja alimentów wobec ojca dziecka okazała się nieskuteczna, co potwierdzono wskazanymi wyżej zaświadczeniami komornika o bezskuteczności świadczeń alimentacyjnych od ojca dziecka.
Skarżąca podała także, że posiada udział we współwłasności nieruchomości nienadającej się do zamieszkania. Obecnie wynajmuje mieszkanie. Nie ma innych nieruchomości oraz przedmiotów i papierów wartościowych, oszczędności oraz wierzytelności. Ubezpieczyła dziecko na wypadek choroby.
W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym.
Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny.
Zgodnie z art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony.
Mając na uwadze, że skarżąca jest osobą [...] samotnie wychowującą małe dziecko oraz jej zły stan zdrowia i zły stan zdrowia dziecka i wysokość dochodu skarżącej oraz wysokość wykazanych wydatków, w tym wydatków związanych z leczeniem i rehabilitacją i brak majątku przyjąć trzeba, że wykazała ona, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu.
Z tych względów w pkt I sentencji przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu.
Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. "h" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących dodatków mieszkaniowych.
W tej sytuacji rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne, a postepowanie wszczęte tym wnioskiem podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji.
W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy;
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 § 1 pkt 1 lit "h" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło