IV SA/Wr 408/06
WyrokWSA we Wrocławiu2006-10-10
Skład orzekający: Lidia Serwiniowska, Małgorzata Masternak-Kubiak, Wanda Wiatkowska-Ilków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenia rodzinne (zasiłek pielęgnacyjny, dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji, świadczenie pielęgnacyjne) powinny być przyznane za okres poprzedzający złożenie wniosku, jeśli opóźnienie w złożeniu wniosku wynikało z toczącego się postępowania o ustalenie niepełnosprawności i utrudnień w uzyskaniu niezbędnych zaświadczeń?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się co do zasady od miesiąca złożenia prawidłowo wypełnionego wniosku. W przypadku świadczenia pielęgnacyjnego, skarżąca wystąpiła o nie dopiero po uzyskaniu korzystnego wyroku sądu powszechnego, co uzasadniało przyznanie świadczenia od miesiąca złożenia wniosku. Natomiast w zakresie zasiłku pielęgnacyjnego i dodatku do zasiłku rodzinnego, sąd uznał, że skarżąca była ograniczona w możliwości złożenia wniosku z powodu stanowiska organu orzekającego o niepełnosprawności, co uzasadniało przyznanie tych świadczeń od miesiąca następującego po miesiącu, w którym wygasło poprzednie orzeczenie, nie wcześniej jednak niż od miesiąca złożenia wniosku.Stan faktyczny
Skarżąca B. W. wniosła o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego, dodatku do zasiłku rodzinnego oraz świadczenia pielęgnacyjnego na syna J. W. za okres poprzedzający złożenie wniosku. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczeń za okres poprzedni, wskazując na brak podstaw prawnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję w części dotyczącej zasiłku pielęgnacyjnego i dodatku, przyznając je od miesiąca następującego po wygaśnięciu poprzedniego orzeczenia, a w pozostałym zakresie utrzymało decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, domagając się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres poprzedzający złożenie wniosku, twierdząc, że organ pierwszej instancji pominął jej ustny wniosek i odmówił przyjęcia wniosku pisemnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków Protokolant Robert Hubacz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 10 października 2006r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego i świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy W. , na podstawie art. 20 ust. 3, art. 24 ust. 2, ust. 3a i 3b ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.), ogólnie powołanych przepisów rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. Nr 105, poz. 881) i art. 104 kpa, odmówił przyznania B. W. świadczenia w formie zasiłku pielęgnacyjnego na J. W. od dnia [...] r. do dnia [...] r. w kwocie [...] zł. miesięcznie, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, tj. J. W. od dnia [...] r. do dnia [...] r. w kwocie [...] zł. miesięcznie, świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad J. W. od dnia [...] r. do dnia [...] r. w kwocie [...] zł. miesięcznie wraz z ustawowymi odsetkami.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że B. W. pismem złożonym w Miejsko-Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej we W. w dniu [...] r. zwróciła się z prośbą o wypłatę zaległego zasiłku pielęgnacyjnego, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji oraz świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem J. wraz z odsetkami. Do pisma dołączyła wyrok Sądu Rejonowego w J. G. Wydział [...] Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. zamieniający zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. z dnia [...] r., która częściowo uchylała orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] r.
Jak dalej wskazano w uzasadnieniu decyzji, na podstawie powyższego syn B. W. – J. W. uzyskał uprawnienie do zasiłku pielęgnacyjnego na okres do dnia [...] r. oraz do dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji, natomiast B. W. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym dzieckiem. Świadczenia te, po zgromadzeniu niezbędnych w sprawie dokumentów, zostały przyznane począwszy od miesiąca, w którym złożony został wniosek, tj. od [...] r.
Organ pierwszoinstancyjny podał, że w sprawie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji zastosowanie ma przepis art. 24 ust. 3a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych, który mówi, że: w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego. Ponieważ wniosek o kontynuację wyżej wskazanych świadczeń został złożony w [...] r. dlatego od tego terminu przyznano należne świadczenia.
W zakresie świadczenia pielęgnacyjnego wniosek B. W. złożony w dniu [...] r. jako pierwszorazowy w sprawie uprawnia do tego świadczenia począwszy od miesiąca jego wpływu, a więc również od [...] r. (w myśl art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych).
W kwestii wyrównania świadczeń za okres poprzedni organ decyzyjny stwierdził, że nie znajduje tu zastosowania art. 31 wyżej wskazanej ustawy, na który powołuje się B. W. we wniosku żądając wypłaty zaległych zasiłków wraz z ustawowymi odsetkami. Jak podaje dalej, przepis ten wyraźnie stanowi, iż wypłata świadczeń rodzinnych może nastąpić za 3 lata wstecz, wówczas jeżeli odmowa przyznania świadczeń rodzinnych lub ustalenie ich wysokości były następstwem błędu podmiotu realizującego zadania w zakresie świadczeń rodzinnych. W tej sprawie zaś Ośrodek Pomocy Społecznej nie występował jako strona, a zaistniała sytuacja nie była następstwem błędu tego organu.
Od powyższej decyzji B. W. wniosła odwołanie. Podała, że jest ona krzywdząca dla jej syna J. W. oraz dla niej jako jego opiekuna prawnego na co dowodem, w jej przekonaniu, jest wyrok Sądu.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. powołując się na przepis 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 8 pkt 5, art. 13 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2, art. 16 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 4, art. 17 ust. 1 w zw. z art. 24 ust. 2, ust. 3a i ust. 3b ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.), a także § 6 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. Nr 105, poz. 881 z późn. zm.) uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zasiłku pielęgnacyjnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego i w tym zakresie przyznało B. W. na dziecko J. W. zasiłek pielęgnacyjny w kwocie po [...] zł. miesięcznie w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego w kwocie po [...] zł. miesięcznie w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. W pozostałym zakresie zaś utrzymało decyzję organu pierwszej instancji w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił motywy rozstrzygnięcia zawarte w decyzji pierwszej instancji oraz argumenty odwołania.
Nadto organ II instancji wskazał, iż B. W. złożyła ustne wyjaśnienia podając, że z wnioskiem o zasiłek pielęgnacyjny i dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego nie występowała do organu pierwszej instancji w [...] r., a uczyniła to dopiero w [...] r., ponieważ w tym czasie toczyło się postępowanie sądowe w sprawie orzeczenia o niepełnosprawności z dnia [...] r. i odmówiono jej w Powiatowym Zespole do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we L. Ś. przyjęcia do rozpoznania wniosku o wydanie nowego orzeczenia o niepełnosprawności syna. Odnośnie zaś wniosku o świadczenie pielęgnacyjne, to wystąpiła o nie dopiero w [...] r., gdy już posiadała prawomocny wyrok sądu zmieniający wcześniejsze orzeczenie o niepełnosprawności J. W..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. podało, że na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Zgodnie z art. 16 ust. 2 pkt 1 tej ustawy zasiłek pielęgnacyjny przysługuje niepełnosprawnemu dziecku w kwocie 144 zł miesięcznie (art. 16 ust. 4 w/w ustawy).
Na podstawie art. 8 pkt 5 i art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy do zasiłku rodzinnego przysługuje matce dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka na pokrycie zwiększonych wydatków związanych z rehabilitacją lub kształceniem dziecka w wieku do ukończenia 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności. Zgodnie z art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych dodatek przysługuje miesięcznie w wysokości 70 zł. na dziecko w wieku powyżej 5 roku życia do ukończenia 24 roku życia.
Dalej organ odwoławczy zaznaczył, iż w oparciu o art. 17 ust. 1 powoływanej ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce, jeżeli nie podejmuje ona lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Na podstawie art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do tych świadczeń, którymi są także zasiłek pielęgnacyjny, dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego oraz świadczenie pielęgnacyjne, ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Zgodnie z art. 24 ust. 3a tej ustawy w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponowne orzeczenie o niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego. W takim przypadku, w myśl art. 24 ust. 3b ustawy, osoba do wniosku o świadczenie rodzinne uzależnione od niepełnosprawności dołącza zaświadczenie właściwej instytucji potwierdzające złożenie wniosku o ponowne ustalenie niepełnosprawności.
Organ ten podał, że orzeczeniem z dnia [...] r. Nr [...] Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we L. Ś. zaliczył J. W. do osób niepełnosprawnych do dnia [...] r. Jednocześnie w orzeczeniu tym wskazane zostało, że J. W. wymaga konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji oraz nie wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Postanowienia tego orzeczenia w tej części zostały utrzymane w mocy, po rozpatrzeniu odwołania B. W. , przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. orzeczeniem z dnia [...] r. nr [...] . Następnie po rozpoznaniu odwołania B. W. Sąd Rejonowy w J. G. wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt [...] zmienił wyżej wymienione orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. w ten sposób, że ustalił, że niepełnosprawność J. W. trwa do [...] r. oraz ustalił, że wymaga on konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
Jak dalej wskazał organ II instancji, orzeczenie z dnia [...] r. Nr [...] Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we L. Ś. stało się dla organu pierwszej instancji podstawą do przyznania B. W. na J. W. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego do dnia [...] r., decyzją z dnia [...] r. Nr [...] zasiłku pielęgnacyjnego do dnia [...] r. Obie decyzje stały się ostateczne.
Przed wygaśnięciem wyżej wskazanych decyzji B. W. zwróciła się do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we L. Ś. o wydanie nowego orzeczenia o niepełnosprawności syna J. . W odpowiedzi strona otrzymała pismo z dnia [...] r. Nr [...] , którym zwrócono wniosek z uwagi na toczące się postępowanie odwoławcze przed sądem.
Po uzyskaniu odpisu prawomocnego wyroku z dnia [...] r. B. W. wnioskami z dnia [...] r. wystąpiła do organu pierwszej instancji o przyznanie jej na syna dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, który otrzymała od dnia [...] r. do dnia [...] r. w kwocie [...] zł. miesięcznie decyzją z dnia [...] r. Nr [...] , zasiłku pielęgnacyjnego, który otrzymała od dnia [...] r. do dnia [...] r. w kwocie po [...] zł. miesięcznie decyzją z dnia [...] r. Nr [...] , świadczenia pielęgnacyjnego, które otrzymała od dnia [...] r. do dnia [...] r. w kwocie po [...] zł. miesięcznie decyzją z dnia [...] r. nr[...] .
Natomiast wobec zgłoszonego pismem z dnia [...] r. żądania wypłaty powyższych świadczeń także za okresy sprzed [...] r. organ pierwszej instancji w tym zakresie wydał decyzję zaskarżoną w tym postępowaniu.
Odnośnie wniosku B. W. o świadczenie pielęgnacyjne, to zaczęła się ona o nie ubiegać dopiero, gdy uzyskała korzystny dla niej wyrok sądu, zmieniający orzeczenie o niepełnosprawności poprzez uwzględnienie, że J. W. wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Bez tego wskazania strona nie mogła skutecznie domagać się przyznania jej prawa do tego świadczenia. O przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wystąpiła dopiero wnioskiem z dnia [...] r. i świadczenie to zostało jej przyznane od tego miesiąca.
W świetle okoliczności niniejszej sprawy, organ odwoławczy stwierdził, że w tym zakresie zastosowanie miał wprost przepis art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który uzależnia prawo do świadczenia od złożenia odpowiedniego wniosku. A zatem skoro wcześniej, tj. przed [...] r. strona się o to świadczenie nie ubiegała, to nie ma podstawy do przyznania go za okres sprzed złożenia wniosku. Temu stanowisku, jak podało Kolegium, nie sprzeciwia się okoliczność, że cały czas toczyło się postępowanie przed sądem powszechnym o zweryfikowanie orzeczenia o niepełnosprawności, skoro nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne o świadczenie pielęgnacyjne. W tym zakresie organ odwoławczy uznał decyzję organu pierwszej instancji za prawidłową.
Odnośnie z kolei kwestii prawa do zasiłku pielęgnacyjnego i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, to wskazać należy, że wystąpił tu przypadek kontynuacji świadczenia, o którym mówi art. 24 ust. 3a i ust. 3b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jednakże z uwagi na stanowisko Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we L. Ś. wyrażone w piśmie z dnia [...] r. Nr [...] strona została ograniczona w możliwości wystąpienia z wnioskiem o te świadczenia, jako że nie mogła do wniosku dołączyć zaświadczenia właściwej instytucji, tj. powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, potwierdzającego złożenie wniosku o ponowne ustalenie niepełnosprawności. W ocenie organu orzekającego w sprawie zaistniała sytuacja nie może wywoływać dla wnioskodawczyni niekorzystnych dla niej skutków prawnych wyrażających się w odmowie świadczeń rodzinnych opartych na niepełnosprawności dziecka, w sytuacji gdy niepełnosprawność faktycznie istniała, a strona nie ze swojej winy nie mogła skorzystać z określonej przepisami prawa drogi prawnej w celu uzyskania tych świadczeń. Stąd też organ odwoławczy zmienił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w ten sposób, że przyznał wnioskodawczyni prawo do zasiłku pielęgnacyjnego i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego od dnia [...] r. do dnia [...] r., czyli od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego następującego po miesiącu, w którym wygasło prawo do świadczeń do ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym ponownie prawo do tych świadczeń zostało przyznane przez organ pierwszej instancji.
Organ odwoławczy dodał, że nie znalazł podstaw do zastosowania w sprawie art. 31 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli odmowa przyznania świadczeń rodzinnych była następstwem błędu podmiotu realizującego zadania w zakresie świadczeń rodzinnych, wypłata świadczeń rodzinnych może nastąpić za 3 lata wstecz, licząc od dnia zawiadomienia o popełnieniu błędu lub dnia wydania decyzji prostującej błąd z urzędu.
Konkludując organ II instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie nie doszło do błędnej odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ wnioskodawczyni o takie świadczenie nie występowała i nie była w tym przedmiocie wydawana decyzja przez organ pierwszej instancji. Odnośnie zaś prawa do zasiłku pielęgnacyjnego i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, to w tym zakresie organ odwoławczy zmienił zaskarżoną decyzję na korzyść strony w całości zaspokajając roszczenie.
B. W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na powyższą decyzję zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych i obrazę art. 61 i 63 kpa oraz wniosła o zmianę decyzji poprzez przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia [...] r. do dnia [...] r. na syna J. W. .
Podniosła, że nie zgadza się z zaskarżoną decyzją w zakresie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Stanowisko swe uzasadniła tym, że nie jest prawdą, iż o świadczenie to zaczęła się ubiegać, gdy uzyskała korzystny wyrok Sądu Rejonowego, zmieniający orzeczenie o niepełnosprawności. Podała, że zgłosiła Kierownikowi Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. ustny wniosek o przyznanie wskazanego wyżej świadczenia w miesiącu [...] r. Zaznaczyła, iż na tę okoliczność żądała wszczęcia postępowania, które to żądanie organ pierwszej instancji pominął milczeniem. Jednocześnie skarżąca wskazała, że prócz żądania ustnego usiłowała w tym zakresie złożyć pisemny wniosek, niemniej jednak organ pierwszoinstancyjny odmówił jego przyjęcia.
Zarzuciła organowi I instancji, ze nie dokonał czynności związanych z wszczęciem postępowania w zakresie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, co miał w obowiązku.
Skarżąca opisała stan faktyczny sprawy. Nadto wskazała, że podkreślenia wymaga fakt, iż zrezygnowała z podjęcia zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad synem – J. , gdyż posiada on znacznie ograniczoną możliwość samodzielnej egzystencji i wymaga konieczności stałego uczestnictwa drugiej osoby w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Stwierdziła, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa ponieważ organ I instancji pominął milczeniem jej ustny wniosek o wszczęcie postępowania w zakresie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jak również odmówił przyjęcia tego wniosku sporządzonego na piśmie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Odpowiadając na zarzut skargi dotyczący wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego przed [...] r. wskazał, iż skarżąca wbrew temu co twierdzi, takiego wniosku nie składała. Zaś fakt ten wynika wprost z jej wyjaśnień złożonych w dniu [...] r. przed organem odwoławczym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności decyzji, niektórych postanowień i innych aktów organów administracyjnych. W związku z tym kontrolą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest zgodność zaskarżonych aktów administracyjnych z prawem materialnym, a także badanie zgodności tych aktów z przepisami procedury administracyjnej. W razie stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, sąd uchyla zaskarżony akt w całości lub w części.
Rozpatrując skargę Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa o jakim mowa wyżej. Skarga zatem nie mogła być uwzględniona.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.).
Zgodnie z art. 2 tej ustawy świadczeniami rodzinnymi są:
1) zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego;
2) świadczenia opiekuńcze: zasiłek pielęgnacyjny i świadczenie pielęgnacyjne.
Art. 8 pkt 5 tej ustawy mówi, że do zasiłku rodzinnego przysługuje dodatek m.in. z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego. Według art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy dodatek ten przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, a także osobie uczącej się na pokrycie zwiększonych wydatków związanych z rehabilitacją lub kształceniem dziecka w wieku do ukończenia 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności i zgodnie z art. 13 ust. 2 pkt 2 wynosi miesięcznie 70 zł. na dziecko w wieku powyżej 5 lat życia do ukończenia 24 roku życia.
Zgodnie jej art. 16 zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji (ust. 1). Według ust. 2 pkt 1 tego artykułu zasiłek pielęgnacyjny przysługuje niepełnosprawnemu dziecku, zaś wysokość tego zasiłku została ustalona na 144, 00 zł. miesięcznie (ust. 4).
Art. 17 ust. 1 ustawy mówi, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
W myśl art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. W przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego (ust. 3a). Do wniosku o świadczenie rodzinne uzależnione od niepełnosprawności dołącza się zaświadczenie właściwej instytucji potwierdzające złożenie wniosku o ponowne ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności (ust. 3b).
Z dokonanej analizy akt sprawy wynika, że wniosek skarżącej o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego na J. W. od dnia [...] r. do dnia [...] r., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego – J. W. od dnia [...] r. do dnia [...] r., świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką na J. W. od dnia [...] r. do dnia [...] r. wraz z należnymi ustawowo odsetkami wpłynął do Miejsko Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. w dniu [...] r.
Wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w J. G. Wydział [...] Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił decyzję Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. z dnia [...] r. znak [...] w ten sposób, że ustalił:
- w punkcie [...] : niepełnosprawność ma charakter okresowy do dnia [...] r.,
- w punkcie [...] : konieczność zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce techniczne: wymaga zaopatrzenia w nebulizator, inhalator,
- w punkcie [...] : konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji: wymaga.
Niespornym jest fakt, że o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego skarżąca wystąpiła dopiero wnioskiem z dnia [...] r. i świadczenie to, zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zostało jej przyznane od tego miesiąca. A zatem ma rację organ twierdząc, że jeżeli wcześniej, tj. przed [...] r. skarżąca się o to świadczenie nie ubiegała, to nie było podstaw do przyznania go za okres sprzed złożenia wniosku, zaś temu stanowisku nie sprzeciwia się okoliczność, że cały czas toczyło się postępowanie przed sądem powszechnym o zweryfikowanie orzeczenia o niepełnosprawności, skoro nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne o świadczenie pielęgnacyjne.
W przypadku prawa do zasiłku pielęgnacyjnego i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, z uwagi na stanowisko Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we L. Ś. , które zajął w piśmie z dnia [...] r. Nr [...] zawiadamiającym o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącej w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z tego powodu, iż nie może być przedmiotem rozpoznania wobec toczącego się postępowania odwoławczego przed Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, skarżąca bezsprzecznie została ograniczona w możliwości wystąpienia z wnioskiem o te świadczenia, jako że nie mogła do niego dołączyć zaświadczenia właściwej instytucji, tj. powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, potwierdzającego złożenie wniosku o ponowne ustalenie niepełnosprawności. Tym samym B. W. nie ze swojej winy nie mogła skorzystać z określonej przepisami prawa, tj. art. 24 ust. 3a i ust. 3b ustawy o świadczeniach rodzinnych, drogi prawnej w celu uzyskania tych świadczeń.
W nawiązaniu do powyższego Sąd zauważa, iż art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych wprowadzony w dniu 1 września 2005r. pozwalał na ustalanie uprawnień do świadczeń rodzinnych od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, co pozwalało na zachowanie ciągłości wypłaty świadczeń rodzinnych. Jednak od dnia 14 stycznia 2006r. przepis ten został zmieniony i ponownie uzależniono przyznanie świadczenia od momentu złożenia wniosku.
W związku z tym co wyżej powiedziano Sąd stwierdził, iż wydając zaskarżoną decyzję organ orzekający w niczym nie uchybił przepisom obowiązującego prawa. W sposób prawidłowy wyjaśniony został stan faktyczny sprawy i trafnie oceniona została sytuacja prawna skarżącej, a także wyczerpująco uzasadniony wybór rozstrzygnięcia.
Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż zaskarżona decyzja w niczym nie narusza prawa.
Tak więc, stosownie do art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlegała oddaleniu, co orzeczono w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło