IV SA/Wr 409/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Protokolant Aleksandra Rygielska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 11 października 2007 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do czynnej służby wojskowej uchyla decyzję I i II instancji. Przedmiotem skargi wniesionej przez D. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu jest orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] r. Nr [...] wydane na podstawie art. 29 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 1 i art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r . o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r., Nr 241, poz. 2416) oraz § 3 ust. 7, § 4 ust. 8, § 9 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz.U. Nr 151, poz. 1594) oraz § 22 ust. 1 i 2, § 23 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji w tych sprawach (Dz.U. Nr 151, poz. 1595), utrzymujące mocy orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w P. z dnia [...] r. Nr [...] uznające D. S. zdolnym do czynnej służby wojskowej (kat. A). W postępowaniu przed organem I instancji poborowy przedstawił sporządzoną przez Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej w P. historię choroby zatok , obejmującą okres od 2003 r. do 2005 r., a także opis badania USG zatok oraz przeprowadzonych w tymże zakładzie wynik badań słuchu. Natomiast lekarz internista - specjalista chorób płuc zlecił przeprowadzenia u poborowego badań specjalistycznych w zakresie spirometrii płuc. Opierając się na wynikach przeprowadzonych w dniach [...] . i [...] r. badań spirometrycznych Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w P. rozpoznała u strony astmę oskrzelową sporadyczną, które to schorzenie zakwalifikowała jako schorzenie określone w § 35 pkt 6 Załącznika Nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. (Dz. U. Nr 151, poz. 1595)(zwanego dalej Załącznikiem Nr 2), zez zbieżny naprzemienny, zakwalifikowany jako schorzenie określone w § 11 pkt 2 Załącznika Nr 2, skrzywienie przegrody nosa nie upośledzające drożności, zakwalifikowane przez Komisję jako schorzenie określone w § 26 pkt 3 Załącznika Nr 2, niewielkie deformacje klatki piersiowej "klatka szewska" bez upośledzenia sprawności, jako schorzenie określone w § 33 pkt 1 Załącznika Nr 2 oraz trądzik tułowia i twarzy zakwalifikowany jako schorzenie określone w § 2 pkt 2 Załącznika Nr 2. Zdaniem organu rozpoznane schorzenie kwalifikują skarżącego jako zdolnego do czynnej służby wojskowej Kat. A. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdzono, że ustaleń dokonano w oparciu o przedstawioną dokumentację leczenia badania własne i specjalistyczne. W odwołaniu od powyższej decyzji poborowy zarzucił naruszenie przez Wojskową Komisję Lekarską I instancji przepisu art. 7 k.p.a. wskazując, że przeprowadzone postępowanie nie doprowadziło do wyjaśnienia faktycznego stanu jego zdrowia. Odwołujący podniósł , że w istocie rzeczy dzięki przeprowadzonym na użytek komisji badaniom dowiedział się, że cierpi na astmę oskrzelową. Zarzucił, że mimo sugestii z jego strony nie skierowano go na badania laryngologiczne, a nasilenie objawów ze strony przegrody nosowej powoduje częste krwawienia z nosa oraz konieczność oddychania wyłącznie przez jedną dziurkę. Ponadto stwierdzona deformacja klatki piersiowej, nie ma charakteru " szewskiej klatki", a jest wgnieceniem klatki piersiowej , o czym dowiedział się w ramach wizyt w przychodni rejonowej, na co nie posiada dokumentacji medycznej. Końcowo strona podniosła także, że jego wada wzroku wynosi +5,5 stanowi również przeszkodę do odbywania służby. Wojskowa Komisja Lekarska II instancji w motywach rozstrzygnięcia podzieliła ustalenia faktyczne poczynione przez komisję I instancji i dokonaną przez nią ocenę prawną, stwierdzając ,że przedstawiona przez odwołującego dokumentacja nie zawiera danych mogących poddać pod wątpliwość ocenę badających. Zdaniem organu II instancji w świetle badań lekarskich specjalistycznych, w tym dodatkowo przeprowadzonych w związku z uchyleniem decyzją z dnia [...] r., Nr [...] pierwotnego orzeczenia o zdolności do służby wojskowej z dnia [...] r. , nie wynika, aby aktualny stopień nasilenia schorzeń upośledzał sprawność ustroju w stopniu uzasadniającym uznanie skarżącego za niezdolnego do czynnej służby wojskowej. W skardze na decyzje ostateczną D. S., ponowił zarzuty i i argumentację zawartą w odwołaniu . Dodatkowo skarżący podniósł, że stwierdzona u niego astma oskrzelowa oraz pozostałe schorzenia zdiagnozowane w trakcie badań przed komisjami lekarskimi dyskwalifikują go do odbycia służby wojskowej. Nadto zarzucił , że w związku z diagnozowaną u niego astmą oskrzelową rozpoczął leczenie w poradni pulmonologicznej. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wnosząc o jej oddalenie , podtrzymała stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie . Na wstępie wskazać należy, iż granicę sądowo-administracyjnej kontroli decyzji administracyjnej wyznacza wyłącznie kryterium legalności rozumianej jako zgodność z powszechnie obowiązującym prawem, o czym stanowi art. 1§ 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) i tylko naruszenie tego prawa w procesie wydawania zaskarżonej decyzji uzasadnia jej uchylenie, czyli wycofanie z obrotu prawnego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że wojskowe komisje lekarskie stanowią organy administracji publicznej wydające decyzje w indywidualnych sprawach, w tym również decyzje w sprawach zdolności poborowego do służby wojskowej ze względu na stan zdrowia. Dlatego też do tego rodzaju decyzji odnoszą się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1999 r. I SA 2114/97 - LEX 47973, wyrok NSA z dnia 16 listopada 1995 r. SA/Gd 1655/95- OSP z 1997 r. Nr 7-8, poz. 135 i inne). Wobec tego rozstrzyganie o zdolności do służby wojskowej odbywa się w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o charakterze sformalizowanym i z zagwarantowaniem czynnego udziału kandydata w tym postępowaniu. Wskazać również należy , że przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595) jako lex specialis, regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w k.p.a. W sprawach jednak nieuregulowanych w tym rozporządzeniu przepisy Kodeksu znajdują zastosowanie w pełnym zakresie. W tym zakresie stosownie do treści § 23 pkt 2 rozporządzenia wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia, rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby komisja ta może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie. Zarówno ustawa o powszechnym obowiązku obrony jak i wydane na jej podstawie rozporządzenia nie precyzją, jakie elementy winno zawierać uzasadnienie orzeczenia w przedmiocie ustalenia kategorii zdolności do służby wojskowej . Wobec tego również w tym zakresie znajduje odpowiednie zastosowanie przepis art. 107 §3 k.p.a., określający konstrukcję prawidłowego uzasadnienia. Stosownie do treści powołanego przepisu uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł , oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne- wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa (por wyrok NSA z dnia 28 lipca 2000r. III SA 774/00 LEX nr 47320). Oznacza to , że uzasadnienie powinno ono wyczerpująco informować stronę o motywach, którymi kierował się organ załatwiając sprawę. Strona może bowiem skutecznie bronić swoje interesy tylko w sytuacji, gdy znane są przesłanki powziętej decyzji. Zatem uzasadnienie powinno odzwierciedlać tok rozumowania organu , a także dokonaną wykładnię zastosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa Z lektury materiału aktowego badanej sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. uchyliła pierwotne orzeczenie o zdolności do służby wojskowej z dnia [...] r., którym uznano stronę za zdolną do czynnej służby wojskowej (Kat. A) i przekazała do ponownego rozpatrzenia sprawy , wskazując jednocześnie na konieczność dokonania oceny lekarskiej specjalistycznej w zakresie zgłoszonych przez poborowego w odwołaniu zaburzeń ze strony układu oddechowego zgodnie z objaśnieniami szczegółowymi do § 33 Załącznika Nr 2 oraz oceny specjalistycznej dermatologicznej. Zgodnie z powołanym objaśnieniem do § 33 Załącznika Nr 2 w przypadku zniekształceń klatki piersiowej w ocenie zdolności do służy wojskowej bierze się pod uwagę nie tylko stopień zniekształcenia, ale przede wszystkim sprawność narządów klatki piersiowej. Analiza akt sprawy wskazuje na to ,że w dniach [...] r. i [...] r. wykonano u strony spirometrem badania czynnościowego układu oddechowego , jednakże w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, brak jakiegokolwiek wyjaśnienia dotyczącego tej kwestii,. A w szczególności czy zostały one przeprowadzone w celu określenia wskazanej w objaśnieniach § 33 sprawności narządów klatki piersiowej, -na co wskazywałoby uzasadnienie orzeczenia z dnia [...] r., Nr [...], czy też z uwagi na objaśnienia szczegółowe dotyczące § 35 Załącznika Nr 2, w którym wyrażono między innymi różne wartości wskaźników spirometrycznych , na co z kolei wskazuje skierowanie do badań lekarsko specjalistycznych z dnia [...] r., w którym nie zawarto żadnych informacji na temat zniekształcenia klatki piersiowej , o której mowa w § 33 pkt 1, wskazując wprost, na wystąpienie schorzenia określonego w § 35 pkt 6 załącznika Nr 2 tj. astmy oskrzelowej sporadycznej. Zdaniem Sądu pełnej oceny lekarskiej i opartego na niej toku rozumowania organu nie może zastąpić zawarta w przedmiotowym skierowaniu lakoniczna wzmianka dotycząca objaśnień szczegółowych do § 35, a mianowicie: "spirometria wysiłkowa spadek FEV1 09%", z której nie wynika tak dla skarżącego jak i dla kontrolującego legalność orzeczenia Sądu sposób rozumowania organu w zakresie stwierdzonego stopnia nasilenia oraz rodzaju astmy oskrzelowej z § 35 Załącznika Nr 2. Tym bardziej, że jak wynika z omawianego załącznika astma oskrzelowa w zależności od stopnia nasilenia jak i jej rodzaju może powodować trwałą bądź czasową niezdolność do służby wojskowej. W tym zakresie należało również uwzględnić wskazania zawarte w objaśnieniu szczegółowym do pkt 6 § 35 Załącznika Nr 2 , według którego rozpoznanie następuje na podstawie dokumentacji medycznej z co najmniej 24 miesięcznej obserwacji choroby zawierającej badania czynnościowe oraz wyniki diagnostyki alergologicznej. Zdiagnozowanie zatem astmy oskrzelowej sporadycznej ( epizodycznej) , przy stwierdzeniu skarżącego, że o jej istnieniu dowiedział się właśnie z badań przeprowadzonych w związku z postępowaniem mającym na celu określenie zdolności do czynnej służby wojskowej, bez wymaganej dokumentacji medycznej z okresu co najmniej 24 miesięcy, również nie zostało wyjaśnione przez organ w motywach zaskarżonej decyzji. Przypomnieć w tym miejscu również należy o regulacji zawartej w przepisie w art.30 a ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2002 r. poz. 21 Nr 205 ze zm.) , który w ust. 3 nakłada na organy orzekające w sprawach zdolności do czynnej służby wojskowej obowiązek łącznego rozpatrywania wszystkich ograniczeń spowodowanych chorobami i ułomnościami, w przypadku stwierdzenia wystąpienia większej ich liczby. Wymaga zatem rozważenia czy z taką sytuacją nie mamy do czynienia w analizowanej sprawie. Reasumując powyższe stwierdzić należy, że z przyczyn wskazanych wyżej pod adresem obu komisji orzekających w sprawie musi być skutecznie wyartykułowany zarzut naruszenia przepisu art. 107 §3 Kodeksu postępowania administracyjnego, a w konsekwencji konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego obu wydanych w sprawie decyzji na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).