IV SA/Wr 410/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia WSA Dagmara Dominik – Ogińska sędzia WSA Tomasz Świetlikowski po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2014 r. w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. R. o wyłączenie sędziów w sprawie ze skargi na decyzję Administratora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W., działającego z upoważnienia Prezydenta W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wstrzymania wypłaty dodatku mieszkaniowego postanawia: oddalić wniosek o wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy następujących sędziów, orzekających w WSA we Wrocławiu: sędziego NSA Tadeusza Kuczyńskiego, sędziego NSA Henryka Ożoga, sędziego NSA Julii Szczygielskiej, sędziego NSA Mirosławy Rozbickiej - Ostrowskiej, sędziego NSA Jolanty Sikorskiej, sędziego NSA Ryszarda Pęka, sędziego NSA Józefa Kremisa, sędziego NSA Annę Moskałę, sędziego NSA Zygmunta Wiśniewskiego, sędziego WSA Lidię Serwiniowską, sędziego WSA Alojzego Wyszkowskiego, sędziego WSA Wandę Wiatkowską – Ilków, sędziego WSA Ewę Kamieniecką, sędziego WSA Marcina Miemca, sędziego WSA Macieja Guzińskiego, sędziego WSA Jerzego Strzebinczyka, sędziego WSA Magdalenę Jankowską – Szostak, sędziego WSA Bogumiłę Kalinowską. We wniosku z dnia 6 czerwca 2014 r. skarżący Z. R. wystąpił o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie następujących sędziów: sędziego NSA Tadeusza Kuczyńskiego, sędziego NSA Henryka Ożoga, sędziego NSA Julii Szczygielskiej, sędziego NSA Mirosławy Rozbickiej - Ostrowskiej, sędziego NSA Jolanty Sikorskiej, sędziego NSA Ryszarda Pęka, sędziego NSA Józefa Kremisa, sędziego NSA Annę Moskałę, sędziego NSA Zygmunta Wiśniewskiego, sędziego WSA Lidię Serwiniowską, sędziego WSA Alojzego Wyszkowskiego, sędziego WSA Wandę Wiatkowską – Ilków, sędziego WSA Ewę Kamieniecką, sędziego WSA Macieja Guzińskiego, sędziego WSA Jerzego Strzebinczyka, sędziego WSA Magdalenę Jankowską – Szostak, sędziego WSA Bogumiłę Kalinowską. Skarżący wniósł także o wyłączenie poszczególnych sędziów WSA w Opolu i w Gliwicach a także sędziów, którzy nie orzekają już w WSA we Wrocławiu, mianowicie sędziów NSA: Ludmiły Jajkiewicz oraz Małgorzaty Masternak – Kubiak. W motywach wniosku skarżący podniósł, że w przedmiotowej sprawie organy administracji publicznej odmownie załatwiają jego żądania i "w sposób ukartowany wraz z sądem zamykają mu drogę do wyroku w sprawie". Powołując się na fakt wyłączenia się sędziego NSA Tadeusza Kuczyńskiego od rozpoznania innej sprawy (pełnomocnikiem strony była osoba, która pracuje z sędzią na uczelni), skarżący wskazał, że "powodem do wyłączenia wszystkich sędziów jest fakt istnienia powiązań kumoterskich i nepotycznych oraz korupcyjnych wiążących struktury władzy, gdyż zarówno w składach wojewódzkiego sądu administracyjnego, jak i Rady Miasta W. oraz Sądu Rejonowego we W. wchodzą ludzie o nazwisku Kuczyński, będący członkami jednego klanu oligarchicznego kontrolujący swe interesy w strukturach władzy". Wymienieni we wniosku sędziowie orzekający w WSA we Wrocławiu złożyli pisemne oświadczenia, że w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 410/14, w stosunku do nich nie zachodzą żadne okoliczności wymienione w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. w Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) które dawałyby podstawę do wyłączenia od rozpoznania niniejszej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył co następuje. Wniosek skarżącego o wyłączenie wskazanych tam sędziów orzekających w WSA we Wrocławiu podlegał oddaleniu. Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje ściśle sytuacje, gdy sędzia może został wyłączony od rozpoznania konkretnej sprawy. Wyłączenie sędziego z mocy samej ustawy, stosownie do treści art. 18 § 1 p.p.s.a. następuje w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (art. 18 § 3 p.p.s.a.). Niezależnie od ww. przyczyn zgodnie z art. 19 p.p.s.a. Sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Obowiązkiem strony zgłaszającej wniosek jest natomiast uprawdopodobnienie przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 p.p.s.a). W ocenie Sądu podana przez skarżącego we wniosku argumentacja w żaden sposób nie uprawdopodabnia przyczyn wyłączenia wskazanych sędziów. Przywołane przez skarżącego we wniosku okoliczności co do "istnienia powiązań kumoterskich i nepotycznych oraz korupcyjnych wiążących struktury władzy", z uwagi na występujące tam nazwisko "Kuczyński", wynikają – zdaniem Sądu - wyłącznie z subiektywnego przeświadczenia skarżącego o istnieniu takich okoliczności i nie zostały przez niego uprawdopodobnione. Tym bardziej, że wskazani we wniosku sędziowie oświadczyli, że nie zachodzą w stosunku do nich żadne okoliczności określone w art. 18 p.p.s.a. W orzecznictwie wskazuje się, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest zatem wystarczająca wyłącznie utrata przekonania o bezstronności sędziego (tak: NSA w postanowieniu z 15.09.2008 r., II FZ 397/08). Brak podstaw do wyłączenia sędziego występuje zwłaszcza, gdy sędzia złoży oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w powołanym przepisie, dające podstawę do wyłączenia go i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi wątpliwości (tak NSA w postanowienia z dnia: 11 września 2012 r., II OZ 704/12, Podkreślić w tym miejscu należy, że autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 1971 r. sygn. akt I CZ 212/71, OSNC 1972/3/55). W tym stanie rzeczy, wobec braku oczywistych faktycznych i prawnych przesłanek wyłączenia sędziów, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. Na marginesie Sąd wskazuje, że w odniesieniu do pozostałych, wskazanych we wniosku sędziów NSA: Ludmiły Jajkiewicz i Małgorzaty Masternak – Kubiak, nie miał kompetencji do oceny zasadności tego żądania, gdyż wymienieni sędziowie orzekają w NSA. Analogicznie, Sąd nie mógł się zająć wnioskiem o wyłączenie sędziów orzekających w WSA w Opolu i w Gliwicach.