IV SA/Wr 411/08
WyrokWSA we Wrocławiu2008-11-14
Skład orzekający: Henryk Ożóg, Małgorzata Masternak-Kubiak, Wanda Wiatkowska-Ilków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej może przyznać zasiłek okresowy w minimalnej wysokości, mimo że dochód strony jest niższy od kryterium dochodowego, a przepisy ustawy o pomocy społecznej budzą wątpliwości co do zgodności z Konstytucją?Ratio decidendi
Organ pomocy społecznej ma prawo przyznać zasiłek okresowy w minimalnej wysokości, nawet jeśli dochód strony jest niższy od kryterium dochodowego, ze względu na uznaniowy charakter decyzji oraz ograniczenia finansowe gminy, w tym otrzymywane dotacje celowe na zasiłki w minimalnej wysokości. Sąd administracyjny nie jest właściwy do badania zgodności przepisów ustawy z Konstytucją.Stan faktyczny
Skarżący K. K. złożył wniosek o przyznanie zasiłku okresowego i celowego. Organ I instancji przyznał zasiłek okresowy w wysokości 70 zł miesięcznie na okres od 30 kwietnia do 31 lipca 2008 r. oraz zasiłek celowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję w części dotyczącej okresu przyznania zasiłku okresowego, orzekając o przyznaniu go od 1 kwietnia 2008 r., a w pozostałym zakresie utrzymało decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując wysokość przyznanego zasiłku okresowego oraz zarzucając niezgodność przepisów ustawy o pomocy społecznej z Konstytucją.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA – Henryk Ożóg (spr.) Sędziowie Sędzia WSA – Małgorzata Masternak-Kubiak Sędzia WSA – Wanda Wiatkowska-Ilków Protokolant Magdalena Dworszczak po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 14 listopada 2008 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej we Wrocławiu Marii Walkiewicz sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku okresowego oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 3 ust. 4, art. 8 ust. 1 i 2, art. 38 ust. 1 - 6 i art. 106 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64, poz. 593 ze zm.; dalej ustawa o pomocy społecznej) po rozpoznaniu odwołania K. K. od decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w K. Z. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku okresowego w wysokości 70 zł miesięcznie na okres od 30 kwietnia do 31 lipca 2008 r. – uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej początkowego okresu przyznania zasiłku okresowego i orzekło o przyznaniu go od 1 kwietnia 2008 r., a w pozostałym zakresie utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W jej uzasadnieniu wskazano, że K. K. pismem z dnia 10 kwietnia 2008 r. złożył wniosek o przyznanie zasiłku okresowego i zasiłku celowego na opłacenie energii elektrycznej i pokrycie niewielkich zaległości za opłatę czynszu.
Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w K. Z. decyzją z dnia [...] r. nr [...] przyznał zasiłek okresowy w wysokości 70 zł miesięcznie na okres od 30 kwietnia do 31 lipca 2008 r., a odrębną decyzją opatrzoną tą samą datą przyznał zasiłek celowy w łącznej wysokości 100 zł, z tym że 50 zł przekazano na konto EnergiaPro i 50 zł na konto MZUP w K. Z. Decyzje te zostały doręczone skarżącemu w dniu 30 kwietnia 2008 r.
K. K. wniósł odwołanie od decyzji o przyznaniu zasiłku okresowego w wysokości 70 zł miesięcznie, gdyż przyznany zasiłek jest zbyt niski i nie wystarczy na zaspokojenie niezbędnych potrzeb.
Organ odwoławczy ustalił, że K. K., ma 34 lata, jest osobą samotnie gospodarującą, mieszka w dwuizbowym lokalu komunalnym wyposażonym w zimną wodę, łazienkę, WC, gaz, ogrzewanym piecami węglowymi. W trakcie aktualizacji wywiadu środowiskowego z dnia 29 kwietnia 2008 r. ustalono, że K. K. nie utrzymuje żadnych kontaktów z matką i siostrą. Od 7 września 2007 r. jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, "pracuje u Pana Piotra trzy razy w tygodniu w zamian za żywność". Od 1 do 31 sierpnia 2007 r. pracował w Niemczech i otrzymał z tego tytułu wynagrodzenie w wysokości 774,09 euro netto, czyli 2825,40 zł. Obecnie jedynym źródłem dochodu jest dodatek mieszkaniowy w kwocie 103,17 zł przyznany na okres od 1 marca do 31 sierpnia 2008 r. Ponadto K. K. jest objęty systematyczną pomocą społeczną i w 2008 r,. otrzymał m. in. zasiłek okresowy w wysokości 70 zł miesięcznie na okres od stycznia do marca 2008 r., zasiłki celowe na zakup: kołdry i pościeli, żywności, opału, obuwia itd.
Rada Gmin K. Z. nie podjęła uchwały o podwyższeniu kryterium dochodowego i podwyższeniu najniższej kwoty zasiłku okresowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu tego odwołania wskazało, że zgodnie z art. 38 ust. 1 powołanej ustawy zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego - osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego dla tej osoby (477 zł). W myśl art. 38 ust. 2 pkt 2 tej ustawy zasiłek okresowy ustala się do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł. Kwota zasiłku okresowego ustalona zgodnie z ust. 2 nie może być niższa niż 50% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby.
Okres na jaki przyznawany jest zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy (art. 38 ust. 5 ustawy).
Kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej uprawniające daną osobę do korzystania ze świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej zostało określone w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej i zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. nr 135, poz. 950) od 1 października 2006 r. wynosi 477 zł.
Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym, składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne i kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Stosownie do ust. 4 tego przepisu do dochodu nie wlicza się jednorazowego świadczenia socjalnego oraz wartości świadczeń w naturze. Z kolei z ust. 11 tego przepisu wynika, że w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczeń z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego w przypadku osoby samotnie gospodarującej pięciokrotnie kwoty kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej – kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca w którym dochód został wypłacony.
Dochód K. K. ustalony zgodnie z wyżej cytowanymi przepisami prawa wynosi 338,16 zł (dodatek mieszkaniowy 103,16 + 235 zł, czyli 1/12 z tytuły wynagrodzenia za pracę w Niemczech).
K. K. spełnia przesłankę określoną w art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, gdyż jego dochód jest niższy od kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej.
Organ I instancji w prawidłowy sposób, określony w art. 38 ust. 2 pkt 1 ustawy, ustalił minimalną wysokość zasiłku okresowego, czyli 70 zł. Przyznanie zasiłku okresowego w minimalnej wysokości wynikało z faktu, że organ nie dysponował odpowiednimi środkami finansowymi pozwalającymi na przyznanie zasiłku okresowego w wyższej wysokości.
Z pisma organu I instancji z dnia 5 czerwca 2008 r., nr [...] wynika, iż otrzymał on dotację w wysokości 150.000 zł (plan na 2008 r. 340.000 zł). O pomoc w formie tych zasiłków corocznie ubiega się średnio 355 osób, co pozwala na przyznanie tego rodzaju świadczenia w minimalnej wysokości. Przyznanie wyższych zasiłków z budżetu gminy jest niemożliwe, ponieważ posiadane środki finansowe pozwalają jedynie na zabezpieczenie niezbędnej pomocy w formie zasiłków celowych i specjalnych zasiłków celowych. Na tego rodzaju pomoc w 2008 r. zaplanowano 160.000 zł, z czego do końca maja 2000 r. wykorzystano 64.362 zł. W ciągu roku z pomocy w formie zasiłków celowych korzysta przeciętnie 360 osób.
Z tych względów Kolegium uznało, że decyzja w zakresie wysokości przyznanego zasiłku okresowego nie narusza prawa.
Jeżeli chodzi o okres na jaki przyznano świadczenie pieniężne, Kolegium zauważa, iż zgodnie z zasadą określoną w art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W przypadku gdy świadczenie nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem.
Z akt sprawy wynika, że stronie przysługuje zasiłek okresowy za cały miesiąc kwiecień 2008 r., a zatem przyznanie go od 30 kwietnia 2008 r. stanowiło naruszenie art. 106 ust. 3 ustawy i w tym zakresie podjęto rozstrzygnięcie reformacyjne przyznając K. K. zasiłek okresowy od 1 kwietnia 2008 r.
Okres na jaki przyznawany jest zasiłek okresowy ustala ośrodek pomocy społecznej, który jak wynika z pisma tego organu z dnia 5 czerwca 2008 r. nr [...] wprowadził zasadę przyznawania zasiłków okresowych średnio na dwa, trzy miesiące z uwagi na możliwość zmiany sytuacji dochodowej osób, którym są one przyznawane. Mając powyższe na uwadze Kolegium nie stwierdziło w tym zakresie naruszenia prawa.
Zdaniem Kolegium decyzja organu I instancji nie spełnia wymogów z art. 107 § 3 kpa, zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać, wskazanie faktów które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Mając powyższe na uwadze Kolegium orzekło jak w sentencji decyzji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu K. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem i jego interesem prawnym. W jej uzasadnieniu wskazał, że nie zgadza się z wysokością przyznanego zasiłku okresowego, czyli 70 zł. Kwota ta pomniejszona o wydatki stałe (mydło-2 zł, proszek do prania– 4 zł, pasta do zębów -2 zł, fryzjer 12 zł) wynosi 50 zł miesięcznie na wyżywienie, co podzielone przez 30 dni w miesiącu stanowi 1,60 zł dziennie i jest niezgodne z prawem polskim i europejskim. Podniósł, że najniższe wynagrodzenie w Polsce wynosiło wtedy 1126 brutto miesięcznie, a kwota przyznanego zasiłku okresowego stanowiła 6,2 % tego wyngrodzenia. Zasiłek został wyliczony w najniższej wysokości z pominięciem podwyższenia jego kwoty zgodnie z właściwymi przepisami i realnymi możliwościami ośrodka. W efekcie Kolegium wydało niekorzystną dla niego decyzję i nie odniosło się przy tym do jego kluczowych argumentów.
Zarzucił, że zaskarżona decyzja narusza ustawę zasadniczą, gdyż utrzymuje w mocy bezprawną decyzję organu I instancji przyznającą osobie bez środków do życia na zaspokojenie podstawowych potrzeb egzystencjalnych zasiłek okresowy w wysokości 70 zł, co jest bezprawiem. Zaskarżona decyzja narusza Konstytucję, ponieważ organy nie mogą wydać decyzji na podstawie podrzędnej ustawy o pomocy społecznej sprzecznej z Konstytucją. Tak skrajnie niejasne przepisy można dowolnie i stronniczo interpretować, co stoi w sprzeczności z konstytucyjną zasadą państwa prawa. Ustawa o pomocy społecznej jest wewnętrznie niespójna i sprzeczna z Konstytucją i należy zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnego o jej zbadanie pod kątem zgodności z Konstytucją, a nie wydać niezgodne z prawem decyzje administracyjne.
Do niekorzystnego rozstrzygnięcia doszło w oparciu o fałszywe dane zawarte w piśmie organu I instancji z dnia 16 maja 2008 r. nr [...]. Kłamstwami są następujące ustalenia Kolegium dotyczące otrzymania przez niego w kwietniu 2008 r. zasiłku celowego w wysokości 90 zł na zakup żywności, ponieważ faktycznie nie otrzymał tego zasiłku, ponieważ kwota przyznanego zasiłku wynosiła de facto 100 zł oraz ustalenia, że "w zamian za żywność pracuje u Pana Piotra trzy razy w tygodniu", ponieważ faktycznie, co jest ujęte w aktualizacji wywiadu środowiskowego, wykonywał u niego w tamtym okresie drobne prace, jednak do trzech razy w miesiącu. Kłamstwem jest powoływanie się na pismo organu I instancji z dnia 5 czerwca 2008 r.
Powyższe zarzuty świadczą o niedbalstwie Kolegium przy dokonywaniu analizy akt i w efekcie błędnych ustaleniach niezgodnych ze stanem faktycznym oraz lekceważeniu argumentów skarżącego przy jednoczesnym wyolbrzymianiu argumentów strony przeciwnej tj. organu I instancji i niedostrzeganiu złej woli w wypełnianiu ustawowych obowiązków.
Kolegium nie odniosło się też do pisma skarżącego z dnia 27 maja 2008 r. prostującego podanie nieprawdziwych danych przez organ I instancji dotyczących zawyżenia kwoty zasiłku okresowego z 73 zł do 107 zł i nie dopatrzyło się, iż kłamstwem jest informacja organu I instancji o przyznaniu "nieprzyznanego" zasiłku.
Podniósł, że Kolegium rozpatrzyło jego odwołanie wybiórczo i tendencyjnie, bo w oparciu o nieprawdziwe dane.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z powodów podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazano, że w zaskarżonej decyzji były błędy pisarskie, które zostały sprostowane odrębnym postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2008 r. Zarzut dotyczący rozpatrzenia wniosku skarżącego o przyznanie zasiłku okresowego na podstawie przepisów ustawy o pomocy społecznej, która jest sprzeczna z Konstytucją jest bezpodstawny, gdyż dopóki Trybunał Konstytucyjny nie stwierdzi niekonstytucyjności danego aktu albo poszczególnych jego przepisów, organy administracji publicznej obowiązane są do rozpatrywania indywidualnych spraw na podstawie obowiązujących przepisów prawa materialnego.
Niezasadny jest też zarzut dotyczący nieustosunkowania się Kolegium do pisma skarżącego z dnia 27 maja 2008 r., ponieważ zaskarżona decyzja została wydana [...] r. a wspomniane pismo wpłynęło do organu odwoławczego dopiero 12 czerwca 2008 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga jest bezzasadna.
Z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ), dalej: p.p.s.a. wynika, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje m. in. skargi na decyzje administracyjne ( art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku okresowego.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy, zgodnie z którym zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Zgodnie z ust. 2 pkt 1 tego przepisu zasiłek okresowy ustala się w przypadku osoby samotnie gospodarującej – do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie. Kwota zasiłku okresowego ustalona zgodnie z ust. 2 pkt 1 nie może być niższa niż 50% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby (ust. 3 pkt 1 tego przepisu). Stosownie do art. 147 ust. 7 - od 2008 r. gminy otrzymują datację celową na pokrycie wydatków na zasiłki okresowe w części określonej w art. 38 ust. 3. Kwota zasiłku finansowana z dotacji nie może być niższa niż 20 zł (art. 147 ust. 8). Okres na jaki przyznawany jest ten zasiłek, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy (art. 38 ust. 5 ).
Błędne jest twierdzenie skarżącego, iż powinien otrzymać zasiłek okresowy w pełnej wysokości określonej w ustawie o pomocy społecznej, gdyż z treści art. 38 ust. 2 pkt 1 wynika, że maksymalna wysokość zasiłku okresowego nie może przekroczyć kwoty 418 zł, co oznacza, że organ administracji może przyznać ten zasiłek w kwocie niższej niż 418 zł. Przepis ten nie określa sztywno wysokości zasiłku okresowego.
Rację ma organ odwoławczy podnosząc, iż decyzja administracyjna, wydana w przedmiocie zasiłku okresowego, na podstawie art. 38 ustawy jest decyzją uznaniową. Przepis ten określa sztywno maksymalną (418 zł) i minimalną (20 zł) wysokość zasiłku okresowego, co oznacza, iż organ administracji może przyznać zasiłek okresowy w kwocie od 20 do 418 zł.
Uznaniem administracyjnym objęta jest nie tylko kwestia wyboru rozstrzygnięcia (przyznanie zasiłku, odmowa przyznania) ale także wysokość przyznanego świadczenia będąca wypadkową potrzeb osoby ubiegającej się o świadczenie i możliwości finansowych organu pomocy społecznej.
Sądowa kontrola decyzji administracyjnych nie może dotyczyć samego uznania (wyboru rozstrzygnięcia, wysokości przyznanego świadczenia); obejmuje jedynie jego motywy. Te natomiast w sposób przekonujący zostały przedstawione przez organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji.
Z akt sprawy wynika bowiem, że organy pomocy społecznej prawidłowo ustaliły kryterium dochodowe dla skarżącego jako osoby samotnie gospodarującej w wysokości 477 zł (art. 8 ust. 1 pkt 1), dochód w wysokości 338,16 zł obejmujący dodatek mieszkaniowy w kwocie 103,16 zł oraz 1/12 wynagrodzenia za pracę uzyskanego w Niemczech, czyli kwotę 235 zł (art. 8 ust. 3 i ust. 11), a także prawidłowo ustaliły na podstawie art. 38 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy wysokość przyznanej pomocy w kwocie 70 zł miesięcznie, która stanowi minimalną kwotę zasiłku okresowego jaką mógł otrzymać skarżący obliczoną jako 50 % różnicy między kryterium dochodowym a jego dochodem (477-338,16=138,84x50%=69,42, co po zaokrągleniu do pełnej kwoty daje 70 zł). W sytuacji skarżącego zachodzi również jedna z przesłanek określonych w art. 38 ust. 1 tj. bezrobocie.
Jednakże decyzja w przedmiocie zasiłku okresowego jest decyzją uznaniową, co oznacza, iż organ pomocy społecznej był uprawniony do przyznania zasiłku okresowego w minimalnej wysokości, o której mowa w art. 38 ust. 3 pkt 1 ustawy, zważywszy na ograniczone możliwości finansowe wynikające z art. 147 ust. 7, zgodnie z którym, na pokrycie wydatków na zasiłki okresowe wypłacane w minimalnej wysokości, określonej w art. 38 ust. 3, gminy od 2008 r. otrzymują dotację celową. Kwota zasiłku finansowana z dotacji nie może być niższa niż 20 zł.
Argument skarżącego, że kwota przyznanego mu zasiłku okresowego 70 zł stanowi 6,2 % najniższego wynagrodzenia za pracę (1126 x 6,2%) pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
Wypłata zasiłków okresowych należy do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym (art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy). Z akt sprawy wynika natomiast, iż organ I instancji pismem z dnia 5 czerwca 2008 r. nr [...] wyjaśnił, że na wypłatę zasiłków okresowych otrzymał dotację z budżetu wojewody w wysokości 150.000 zł, mimo że plan na 2008 r. obejmował kwotę 340.000 zł. W piśmie tym wskazano ponadto, że przyznane dotacje pozwalają na zabezpieczenie wypłat zasiłków okresowych w wysokości określonej w art. 38 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. W ciągu roku gmina przyznaje pomoc w formie zasiłków celowych 355 osobom przeciętnie i może przeznaczyć na ten cel 28.400 zł miesięcznie. Od stycznia do maja 2008 r. wydatki na zasiłki okresowe wyniosły 141.718 zł. Z uwagi na możliwość zmiany sytuacji dochodowej osób, którym są przyznawane zasiłki okresowe ośrodek pomocy przyznaje je średnio na dwa lub trzy miesiące. Natomiast dotacje z budżetu gminy pozwalają na zabezpieczenie wypłaty zasiłków celowych. W 2008 r. dotacje z budżetu gminy przeznaczone na wypłatę zasiłków celowych wyniosły 160.000 zł, a do końca maja zrealizowano kwotę 64.362 zł. W ciągu roku z zasiłków tych korzysta 360 rodzin. W miesiącach letnich świadczenia wypłacane są w ograniczonych wysokościach celem zarezerwowania środków w wysokości około 14.000 zł na pokrycie kosztów utrzymania noclegowni w okresie zimowym.
Organ odwoławczy orzeka na podstawie materiału zgromadzonego w postępowanie administracyjnym w pierwszej jak i w drugiej instancji, zatem mimo, iż powyższe dane nie zostały ujęte w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, to jednak organ odwoławczy ponownie rozpoznając merytorycznie sprawę uwzględnił je podejmując zaskarżoną decyzję, do czego był uprawniony na podstawie art. 136 kpa.
Istotne jest, iż zgodnie z art. 147 ust. 7 powołanej ustawy gminy otrzymują dotacje celowe z budżetu państwa na pokrycie wydatków na zasiłki okresowe w części określonej w art. 38 ust. 3, czyli na pokrycie jedynie minimalnej wysokości zasiłków okresowych wypłaconych w 2008 r.
Słuszne jest zatem stanowisko organów administracji, iż skoro organ pomocy społecznej otrzymał dotacje celowe przeznaczone na pokrycie zasiłków okresowych wypłacanych w minimalnej wysokości, o których mowa w art. 147 ust. 7 w związku z art. 38 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, a środki finansowe przeznaczone na pokrycie pozostałych zadań własnych gminy nie dają podstaw do wypłaty zasiłków okresowych w kwotach wyższych niż minimalne, tym samym uprawniony był do przyznania skarżącemu w ramach uznania administracyjnego zasiłku okresowego jedynie w minimalnej wysokości.
Powyższe potwierdza orzecznictwo sądowe, z którego wynika, że organy pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach muszą realizować swe ustawowe cele (wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2002 r. II SA/Gd 4332/01, LEX nr 77665, wyrok NSA z dnia 24 września 1996 r. SA/Gd 3281/95 LEX nr 44077).
Bez wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy pozostaje fakt błędnego poinformowania Kolegium przez organ I instancji, że skarżący w kwietniu 2008 r. otrzymał pomoc w wysokości 90 zł na dożywianie, ponieważ wskazanie w zaskarżonej decyzji z jakich form pomocy korzystał skarżący miało jedynie potwierdzić, że ośrodek pomocy społecznej w miarę swoich możliwości stara się zaspokoić najważniejsze potrzeby skarżącego.
Bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy pozostają również błędne ustalenia organu I instancji dotyczące liczby dni pracy skarżącego wykonywanej w zamian za żywność, gdyż skarżący nie uzyskuje z tego tytułu wynagrodzenia, zaś źródła i wysokość jego dochodu zostały przez organy administracji ustalone w sposób prawidłowy.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących niezgodności przepisów ustawy o pomocy społecznej z Konstytucją, należy podkreślić, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do badania zgodności ustaw z Konstytucją, ponieważ należy to do kompetencji Trybunału Konstytucyjnego (art. 188 pkt 1 Konstytucji RP). Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności przepisów wspomnianej ustawy z Konstytucją. Zgodnie z art. 193 Konstytucji Sąd może przedstawić pytanie prawne, co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy zawisłej przed sądem. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą podstawy do zastosowania tego przepisu, ponieważ nie występuje zagadnienie prawne wymagające rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny. Sąd nie podziela argumentów skarżącego, iż przepisy ustawy o pomocy społecznej dotyczące zasiłków okresowych są niejasne i można je interpretować stronniczo.
Niezasadny jest tez zarzut dotyczący nieustosunkowania się Kolegium do pisma skarżącego z dnia 27 maja 2008 r., ponieważ zaskarżona decyzja została wydana 6 czerwca 2008 r. a wspomniane pismo wpłynęło do organu odwoławczego dopiero 12 czerwca 2008 r. i dotyczyło sprostowania wysokości zasiłku okresowego przyznanego skarżącemu za okres od stycznia do marca 2008 r.
Organu odwoławczy słusznie uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej początkowego okresu przyznania skarżącemu zasiłku okresowego (tj. od 30 kwietnia 2008 r. ) i orzekł o jego przyznaniu od dnia 1 kwietnia 2008 r., gdyż z treści art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej wynika, że świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Wniosek o przyznanie zasiłku okresowego został zaś złożony 10 kwietnia 2008 r. W przypadku gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem.
Z tych względów zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Skargę zatem, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło