IV SA/Wr 412/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Jolanta Sikorska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31grudnia 2004 r. przy udziale --- sprawy ze skargi M. B. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej uchyla zaskarżoną decyzję; I. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Orzeczeniem z dnia [...]r. nr [...]Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w Ł., powołując się na rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10.06.1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 1992 r., Nr 57, poz. 278 ze zm.), rozpoznała u poborowego M. B. przewlekły zespół bólowy kręgosłupa w odcinku piersiowym i lędźwiowo-krzyżowym w wyniku skrzywienia kręgosłupa po przebytej chorobie Scheuermanna (§ 63 p1, § 34 p1), krótkowzroczność obu oczu V.o,u=0,08 cc-1,5 Dsph=0,5 (§ 13 p 2) oraz obustronne upośledzenie słuchu w zakresie tonów wysokich (§ 21 p1) i uznała go za zdolnego do służby wojskowej w kategorii "A". W uzasadnieniu podała, że stwierdzone schorzenia nie powodują niezdolności do służby wojskowej. M. B. złożył odwołanie od powyższego orzeczenia, w którym podał, że nie zgadza się z jego treścią. Zakwestionował sposób przeprowadzenia badań lekarskich oraz podniósł, że Komisja nie uwzględniła przedłożonych przez niego historii chorób i zaświadczeń lekarskich. Podniósł, że od dziecka był leczony kardiologicznie, od 15 roku życia ma bardzo poważne dolegliwości kręgosłupa, pozostaje pod stałą opieką neurologa. Podał także, że pozostaje pod opieką psychiatry z powodu nerwicy. Wskazując na powyższe, domagał się przeprowadzenia "rzetelnych" badań lekarskich. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania zaskarżonym orzeczeniem z dnia [...] r. nr [...], wydanym na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 26 ust. 1 i art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 21.11.1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1992 r., Nr 4, poz. 16) oraz § 6 pkt 1 i § 32 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10.06.1992r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 57, poz. 278 ze zm.) Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu podała, że po rozpatrzeniu odwołania, analizie dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej nie stwierdziła nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i utrzymała je w mocy. Stwierdzone schorzenie oraz obecny stopień jego nasilenia ustalony w wyniku specjalistycznego badania lekarskiego (chirurgiczno-ortopedycznego, okulistycznego, laryngologicznego neurologicznego) tj. 1. przewlekły zespół bólowy kręgosłupa w odcinku piersiowym i lędźwiowo-krzyżowym u osoby ze skrzywieniem kręgosłupa i przebyta chorobą Scheuermanna bez odchyleń w przedmiotowym stanie neurologicznym nieznacznie upośledzający sprawność ustroju wg § 63 p1 i § 34 p1; 2. krótkowzroczność obu oczu V.o,u = 0,08 cc-1,5 Dsph = 0,5 wg § 13 p 2; 3. obustronne upośledzenie słuchu w zakresie tonów wysokich wg § 21 p1 z zał. Nr 1 do w/w rozporządzenia MON kwalifikują w ocenie Komisji do ustalonej wyżej kategorii zdolności do służby wojskowej (Kat. "A"). Komisja wskazała dalej, że z przeprowadzonego w ramach czynności orzeczniczych badania lekarskiego specjalistycznego kardiologicznego, w tym USG serca i EKG nie wynika, by aktualnie były stwierdzone chorzenia lub inne zaburzenia ze strony układu krążenia mogące powodować niezdolność do służby wojskowej. Przedstawiona przez odwołującego się dokumentacja medyczna w postaci kserokopii wyniku badania metodą Holtera, echokardiografii, rtg kręgosłupa L-S, karty informacyjnej leczenia szpitalnego oraz historii choroby, nie zawiera danych mogących powodować uzasadnione wątpliwości co do wyników badań przeprowadzonych dla potrzeb orzeczniczych przez uprawnionych do tego lekarzy specjalistów. W skardze na powyższe orzeczenie M. B. podtrzymał zarzuty podniesione w odwołaniu i domagał się przeprowadzenia rzetelnych badań lekarskich. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na stanowisko zawarte w wydanych orzeczeniach. Ponadto dodał, że komisja lekarska nie ustalała, czy skarżący jest całkowicie zdrowy lecz określała stopień zdolności do służby wojskowej, opierając się na wynikach specjalistycznych badań lekarskich przeprowadzonych przez lekarzy uprawnionych do badań dla potrzeb orzeczniczych wojskowych komisji lekarskich, ustalając zdolność do służby wojskowej zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10.06.1992r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 57, poz. 278 ze zm.). Zdaniem organu podniesiony w skardze zarzut nie wykonania badań należy ocenić jako bezzasadny z uwagi na treść § 32 ust. 2 w/w rozporządzenia MON, zgodnie z którym wojskowa komisja lekarska rozpatrująca odwołanie orzeka w zasadzie na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach orzeczniczo-lekarskich, w razie potrzeby może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie, a także skierować badanego na obserwację szpitalną. Z uwagi na brak danych mogących powodować uzasadnione wątpliwości co do wyników badań wykonanych dla potrzeb orzeczniczych przez uprawnionych do tego lekarzy specjalistów, jak również brak jakiejkolwiek dokumentacji medycznej potwierdzającej podnoszoną w odwołaniu nerwicę, RWKL we W. nie stwierdziła potrzeby ponownego badania odwołującego się. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola tej działalności oparta jest na zasadzie legalności. Sąd administracyjny z zasady jest sądem kasacyjnym. Nie ma zatem kompetencji do wydawania orzeczeń merytorycznych, które zastępowałyby akty administracyjne. Do podejmowania rozstrzygnięć merytorycznych w sprawie na podstawie stosownych przepisów prawa uprawnione są organy administracji publicznej. Zgodnie z art. 106 § 3 w/w ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające jedynie z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W tej sytuacji zawarte w skardze żądanie przeprowadzenia badań lekarskich nie znajduje oparcia w przepisach wymienionej wyżej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie stanowił przepis art. 29 ust. 1 pkt 1 w zawiązku z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 21.11.1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (j.t. Dz. U. z 1992 r., Nr 4, poz. 16 ze zm.) oraz uregulowania rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach wraz z załącznikiem nr 1 - wykazem chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej (Dz. U. Nr 57, poz. 278 ze zm.). W myśl art. 26 ust. 1 powołanej wyżej ustawy: "Określenie zdolności poborowych do czynnej służby wojskowej należy do powiatowych i wojewódzkich komisji lekarskich, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 1", który przekazuje kompetencje do orzekania w tych sprawach do właściwości wojskowych komisji lekarskich w okresie, kiedy nie urzęduje powiatowa komisja lekarska. Zgodnie natomiast z § 2 wymienionego rozporządzenia orzeczenie o zaliczeniu danej osoby do jednej kategorii, o których mowa w § 1 właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do odpowiedniego rodzaju służby wojskowej z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej - według wykazu chorób i ułomności stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia. Właściwa komisja lekarska wydaje orzeczenie na podstawie badania lekarskiego według kategorii i kryteriów, o których była wyżej mowa oraz na podstawie dokumentacji lekarskiej i innych dokumentów mających znaczenie w sprawie, w szczególności dotyczących przebiegu i warunków pełnienia służby wojskowej przez osobę badaną o ile taką służbę już pełniła. W uzasadnionych wypadkach komisja lekarska może wydać orzeczenie wyłącznie na podstawie posiadanej dokumentacji lekarskiej (§ 18 ust. 1 i 2 cyt. rozporządzenia). Wojskowa komisja lekarska rozpatrująca odwołanie orzeka w zasadzie na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach orzeczniczo-lekarskich i tylko w razie potrzeby może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie, a także skierować badanego na obserwację szpitalną. Komisja może również przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania komisji, która wydała orzeczenie (§ 32 ust. 1 i 2 cyt. rozporządzenia). W § 19 ust. 1 pkt 3 tego rozporządzenia zapisano, że orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej powinno zawierać mi. in. szczegółowe uzasadnienie. Przepis art. 107 § 3 kpa stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podejmowanie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 7 i 77 § 1 kpa). W art. 9 kpa ustawodawca ustanowił zasadę obowiązku organów udzielania informacji faktycznej i prawnej. W myśl tego przepisu prawa: "Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy te czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek." Wskazać należy, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa). Wniesienie odwołania przenosi na organ odwoławczy obowiązek ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zgodnie z wymogami przepisów procedury administracyjnej. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem wyżej wskazanych przepisów procedury administracyjnej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Decyzja wydana przez organ I instancji zawiera wskazanie stwierdzonych u skarżącego jednostek chorobowych z przypisaniem odpowiednich paragrafów załącznika do omawianego rozporządzenia oraz stwierdzenie o zaliczeniu poborowego do kategorii "A" zdolności do służby wojskowej. Skarżący w odwołaniu podał, że nie godzi się z treścią orzeczenia. Zarzucił nierzetelność przeprowadzonych badań oraz podał, że leczy się psychiatrycznie z powodu nerwicy. Rozpatrując odwołanie organ II instancji korzystał z uprawnienia zawartego w § 32 ust. 2 w/w rozporządzenia MON w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, zgodnie z którym wojskowa komisja lekarska rozpatrująca odwołanie orzeka w zasadzie na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach orzeczniczo-lekarskich, w razie potrzeby może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie, a także skierować badanego na obserwację szpitalną. W świetle zebranej dokumentacji lekarskiej oraz przeprowadzonych badań specjalistycznych Komisja nie widziała potrzeby przeprowadzania ponownych badań lekarskich, czy skierowania badanego na obserwację szpitalną z uwagi na brak danych mogących powodować uzasadnione wątpliwości co do wyników badań wykonanych dla potrzeb orzeczniczych przez uprawnionych do tego lekarzy, co wynika z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia. Wskazać należy, że stanowisko komisji lekarskiej co do sposobu przeprowadzenia badań lekarskich usuwa się spod kontroli sądu administracyjnego. Sąd ten bowiem, jak to wskazano wyżej, uprawniony jest jedynie do badania zaskarżonych do niego decyzji administracyjnych pod względem zgodności z prawem. Nie jest natomiast sądem merytorycznym. Ocenia zatem czy zaskarżony akt administracyjny znajduje oparcie w przepisach prawa materialnego oraz czy został podjęty zgodnie z przepisami prawa procesowego. Stanowisko organu odwoławczego co do braku podstaw do przeprowadzenia ponownych badań znajduje oparcie w wyżej powołanym przepisie § 32 ust. 2 w/w rozporządzenia MON. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał przyczyny odstąpienia od przeprowadzenia ponownych badań lekarskich. Ustosunkował się też do złożonej przez skarżącego w toku postępowania dokumentacji lekarskiej. Uszło jednak uwagi organu odwoławczego, że w odwołaniu skarżący podniósł, iż leczy się psychiatrycznie z powodu nerwicy. W postępowaniu pierwszoinstancyjnym skrzący nie był badany przez lekarzy tej specjalności. Nie poddano go badaniom w tym kierunku także w postępowaniu odwoławczym. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy w ogóle nie ustosunkował się do twierdzeń skarżącego w tym zakresie. Uczynił to dopiero w odpowiedzi na skargę. Odpowiedź na skargę nie jest integralną częścią zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji uznać należało, że postępowanie odwoławcze w tym zakresie zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 7 i art. 77 kpa. W odpowiedzi na skargę organ podał, że brak było jakiejkolwiek dokumentacji lekarskiej potwierdzającej podnoszoną w odwołaniu nerwicę. Istotnie w aktach sprawy brak jest takiej dokumentacji. Organ odwoławczy winien był jednak zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 9 kpa pouczyć skarżącego o konieczności złożenia takiej dokumentacji i skutkach niezastosowania się do tego pouczenia, jeżeli uznał złożenie tej dokumentacji za niezbędne. Niezależnie od tego winien był wyjaśnić sprawę w powyższym zakresie, czego nie uczynił, naruszając tym samym przepis art. 7 i art. 77 kpa. Wyżej wskazane uchybienia procesowe skutkowały konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ decyzyjny, mając na względzie to, co powiedziano wyżej odnośnie meritum, wyjaśni sprawę we wskazanym kierunku i wyda w sprawie właściwe orzeczenie, uzasadniając je zgodnie z wymogiem art. 107 § 3 kpa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie 145 § 1 pkt 1 c) powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w wyroku. Sąd nie orzekł w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji albowiem nie nosi ona cech wykonalności.