IV SA/Wr 413/06
WyrokWSA we Wrocławiu2006-10-18
Skład orzekający: Tadeusz Kuczyński, Wanda Wiatkowska-Ilków, Małgorzata Masternak-Kubiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie otrzymywała dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych do dnia 31 sierpnia 2005 r., może nabyć prawo do tego świadczenia na kolejny okres zasiłkowy na podstawie przepisów przejściowych?Ratio decidendi
Osoba, która nie otrzymywała dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych do dnia 31 sierpnia 2005 r., nie może nabyć prawa do tego świadczenia na kolejny okres zasiłkowy na podstawie przepisu art. 59b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis ten stanowi, że dodatek przysługuje tylko osobom, które do dnia 31 sierpnia 2005 r. ten dodatek otrzymywały.Stan faktyczny
Skarżąca D. Z. wniosła o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na niespełnienie przesłanek z art. 59b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, argumentując, że skarżąca nie otrzymywała dodatku do dnia 31 sierpnia 2005 r., co uniemożliwiało nabycie prawa do świadczenia na podstawie przepisów przejściowych. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego i błędne przyjęcie, że nie jest osobą samotnie wychowującą dziecko, a także brak zawieszenia postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA - Tadeusz Kuczyński Sędziowie: Sędzia WSA - Wanda Wiatkowska-Ilków Sędzia WSA - Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) Protokolant Anna Rudzińska po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale IV w dniu 18 października 2006 r. sprawy ze skargi D. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] r. (nr [...] ), podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy wydaną z upoważnienia Prezydenta W. , decyzję Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] r. (nr [...] ), odmawiającą D. Z. udzielenia dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania, na syna K. Z. , w okresie od [...] r. do [...] r. oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne.
W dniu [...] r. D. Z. wystąpiła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z wnioskiem o ustalenie prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania.
Organ pierwszej instancji odmówił udzielenia wnioskodawczyni dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że wnioskodawczyni nie spełnia przesłanek z art. 59b ustawy o świadczeniach rodzinnych i dlatego nie może uzyskać żądanego świadczenia.
Od powyższej decyzji D. Z. odwołała się podnosząc, że ojciec dziecka nie mieszka z nią i dzieckiem, nie prowadzi z nimi wspólnego gospodarstwa domowego i nie wychowuje syna. Ponadto podniosła, że brak dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania uniemożliwia jej zaspokojenie podstawowych potrzeb i stawiają w rozpaczliwej sytuacji materialnej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustosunkowując się do zarzutów podniesionych przez odwołującą się wskazało, iż warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ich przyznawania reguluje ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późń. zm). W rozpatrywanej sprawie strona ubiegała się o dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek ustawowego okresu jego pobierania. Warunki nabywania dodatku określał art. 11 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis ten został uchylony z dniem 1 września 2005 r. przez art. 27 pkt. 7 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych i zaliczce alimentacyjnej ( Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.). Zgodnie jednak z art. 59b ustawy o świadczeniach rodzinnych osoba otrzymująca dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych do dnia 31 sierpnia 2005 r. zachowuje do niego prawo, do zakończenia 3-letiego okresu jego pobierania, jeżeli spełnia dotychczasowe warunki. Jak wynika z akt sprawy wnioskodawczyni nie otrzymywała dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych do dnia [...] r. A zatem strona nie spełnia warunków, od których zależy udzielenie świadczenia na podstawie przepisów przejściowych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego D. Z. zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędne przyjęcie, że nie jest ona osobą samotnie wychowującą dziecko. Stwierdziła, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wskazało konkretnych dowodów, na podstawie których przyjęło takie stanowisko, a tylko ogólnikowo wskazało, że wynika to z akt sprawy. Podniosła, że zaskarżona decyzja "wiąże się" z decyzją Kolegium z dnia [...] r. ([...] ), w której ustalono, że skarżąca nie jest osobą samotnie wychowującą dziecko. Wskazała, że w przypadku takiego "powiązania i zależności jednej decyzji od drugiej decyzji należało postępowanie zawiesić do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia zasadniczej kwestii’. D. Z. nie zgodziła się ze stwierdzeniem organu, że do dnia [...] r. nie była osobą samotnie wychowującą dziecko, zarzucając, że w zaskarżonej decyzji powielono ten sam błąd, co w decyzji odmawiającej jej przyznania przedmiotowego dodatku na okres od [...] r. do [...] r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że postępowanie w sprawie przyznania jej dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na okres od [...] r. do [...] r., powinno zostać zawieszone, Kolegium stwierdza, że jest on nietrafny, gdyż w rozpatrywanym przypadku nie zaistniała żadna z okoliczności powodujących obligatoryjne zawieszenie postępowania administracyjnego wskazanych w art. 97 § 1 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 184 Konstytucji RP z 1997 r. i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem. Sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują, skarga zatem nie zasługiwała na uwzględnienie. Organ administracji dokonał właściwej oceny stanu faktycznego pod kątem przepisów prawa materialnego. W sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego. Wbrew stanowisku skarżącej, organy administracji obu instancji prawidłowo dokonały wykładni prawa materialnego, tj. przepisów art. 59b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późń. zm).
W chwili orzekania przez organ I i II instancji nie obowiązywał już art. 11 ustawy o świadczeniach rodzinnych zgodnie, z którym dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania przysługiwał przez okres 3 lat, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 7 roku życia, matce lub ojcu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka albo jego opiekunowi prawnemu. Przepis ten obowiązywał do dnia 31 sierpnia 2005 r., gdyż utracił moc obowiązującą z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych i zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.). Treść przepisu przejściowego art. 59b ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazuje, że od dnia 1 września 2005 r. dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania będzie przysługiwał tylko osobom, które do dnia 31 sierpnia 2005 r. ten dodatek otrzymywały. Z przepisu tego wynika również norma wskazująca, że osoby te zachowują prawo do tego dodatku do końca 3-letniego okresu jego pobierania.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca nie otrzymywała dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych do dnia [...] r., dlatego też nie mogła nabyć prawa do tego świadczenia na kolejny okres zasiłkowy, czyli od [...] r. do [...] r., na podstawie przepisu art. 59b ustawy o świadczeniach.
Skarżąca zarzuca organom administracji naruszenie prawa materialnego poprzez błędne przyjęcie, że nie jest ona osobą samotnie wychowującą dziecko. Sąd zwraca uwagę, że przedmiotem osądu jest zgodność z prawem decyzji odmawiającej skarżącej udzielenia dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania w okresie od [...] r. do [...] r. oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Zaś kwestia oceny, czy D. Z. jest matką samotnie wychowującą dziecko nie stanowiła przedmiotu zaskarżonej decyzji.
Odnośnie zarzutu skarżącej dotyczącego zawieszenia postępowania administracyjnego, gdyż zaskarżona decyzja miała związek z decyzją Kolegium z dnia [...] r. ([...] ), to Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniała żadna z okoliczności obligatoryjnego zawieszenia postępowania administracyjnego określonych w art. 97 § 1 k.p.a.
W tym stanie rzeczy Sąd stanął na stanowisku, iż wniesiona skarga nie zawiera uzasadnionych zarzutów i przy braku naruszeń prawa, które należałoby uwzględnić z urzędu, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło