IV SA/Wr 413/17
WyrokWSA we Wrocławiu2017-11-24
Skład orzekający: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o umorzenie należności z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej, złożony na podstawie przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, powinien być rozpatrywany w oparciu o przesłanki określone w art. 30 ust. 1 tej ustawy, dotyczące skuteczności egzekucji przez określony czas, czy też w oparciu o art. 30 ust. 2 tej ustawy, uwzględniający sytuację dochodową i rodzinną dłużnika?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o umorzenie należności z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej, złożony na podstawie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, powinien być rozpatrywany w oparciu o przesłanki określone w art. 30 ust. 1 tej ustawy, dotyczące skuteczności egzekucji przez określony czas. Przepis art. 30 ust. 2, uwzględniający sytuację dochodową i rodzinną, dotyczy wyłącznie świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, a nie zaliczek alimentacyjnych. Ponadto, sąd podkreślił, że ostateczne decyzje przyznające zaliczki alimentacyjne wiążą strony i sąd, a ich wzruszenie wymaga odrębnego postępowania nadzwyczajnego.Stan faktyczny
E. W. złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej, argumentując, że została ona przyznana na podstawie nieprawdziwych informacji i że jego sytuacja finansowa, rodzinna i zdrowotna uniemożliwia spłatę zadłużenia. Organ pierwszej instancji odmówił umorzenia, wskazując na nieskuteczność egzekucji przez wymagany okres 7 lat. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, podkreślając, że art. 30 ust. 2 ustawy nie ma zastosowania do zaliczek alimentacyjnych. E. W. złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i nierozpatrzenie wniosku w kontekście art. 30 ust. 2 ustawy. Skarżący podniósł również, że zaliczka została przyznana nienależnie, a egzekucja była skuteczna.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędziowie: Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.), Protokolant: asystent sędziego Marcin Jarecki, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 24 listopada 2017 r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej I. oddala skargę w całości; II. przyznaje radcy prawnemu A. S. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 295,20 złotych (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) w tym 23 % podatku VAT tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia 24 kwietnia 2017 r. sygn. akt [...] po rozpatrzeniu odwołania E. W. od, wydanej z upoważnienia Prezydenta W., decyzji Starszego Administratora w Dziale Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia 15 marca 2017 r. ([...]), odmawiającej umorzenia należności z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej na rzecz osób uprawnionych F. W. i Z. W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego (zwanego dalej k.p.a.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że podaniem z dnia 22 września 2016 r. Z. W. wystąpił do organu pierwszej instancji z prośbą o umorzenie kwoty 7 825,14 zł wraz z odsetkami, z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej. W uzasadnieniu wniosku zaznaczył, że zaliczka alimentacyjna została przyznana na podstawie nieprawdziwych informacji przekazanych przez komornika. Obecnie nie jest w stanie spłacić zadłużenia ze względu na trudną sytuację finansową, rodzinną i zdrowotną. Wniósł o umorzenie w całości jego zadłużenia względem organu pierwszej instancji.
Oznaczoną na wstępie decyzją, organ pierwszej instancji, powołując się na art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. (Dz. U. z 2017 r., poz. 489) o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - zwanej dalej "ustawą" - odmówił wnioskodawcy umorzenia należności z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej. Podał, że postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. z dnia 12 marca 2002 r. (sygn. akt R III C 1760/01) został na stronę nałożony obowiązek alimentacyjny w łącznej kwocie 600 zł miesięcznie. Z pozyskanego w toku postępowania zaświadczenia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla W. wynika, że podczas trwania egzekucji, do dnia 26 października 2016 r., od strony łącznie zaksięgowano 22 wpłaty, na kwotę 22 893,22 zł.
Organ wskazał, iż obecnie egzekucja prowadzona jest wyłącznie celem wyegzekwowania należności z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej i należności wobec Likwidatora Funduszu Alimentacyjnego ZUS. Zdaniem organu z powyższego wynika, że ostatnia wpłata, która była nie niższa niż wysokość zasądzonych alimentów została zaksięgowana w dniu 16 lipca 2013 r. Tym samym na dzień wydania decyzji, strona nie spełniała przesłanek wynikających z art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy - egzekucja alimentów nie była skuteczna przez okres ostatnich siedmiu lat. Organ zaznaczył przy tym, że podstawą do umorzenia zaległości z tytułu zaliczki alimentacyjnej jest przepis art. 30 ust. 1 ustawy, nie zaś przepis art. 30 ust. 2 ustawy, na który powoływała się strona.
E. W. odwołał się od powyższej decyzji, zaskarżając ją w całości i zarzucając jej:
- naruszenie prawa materialnego, to jest art. 30 ust. 2 ustawy w zw. z art. 32 i art. 67 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, przez błędną jego wykładnię i błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, w konsekwencji uznanie, że nie spełnia warunków do umorzenia zaliczki alimentacyjnej;
- nierozpatrzenie wniosku o umorzenie, poprzez błędne postanowienia organu pierwszej instancji o wydaniu decyzji przyznającej zaliczkę alimentacyjną w kolejnych okresach pomiędzy 1 września 2005 r. a 30 września 2008 r.
W uzasadnieniu skarżący zarzucił, iż organ pierwszej instancji w ogóle nie rozpatrywał jego wniosku w kontekście art. 30 ust. 2 ustawy, lecz skupił się jedynie na treści art. 30 ust. 1 ustawy. W takiej sytuacji nie można uznać, aby w ogóle rozpoznał złożony przez niego wniosek. Wniósł o ponowne rozpatrzenie wniosku "w związku i na podstawie pkt 2 art. 30 ustawy". Podniósł również, iż decyzje o przyznaniu zaliczki alimentacyjnej zostały wydane bezpodstawnie, gdyż prowadzona przeciw niemu egzekucja nigdy nie była bezskuteczna.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając odwołanie w pierwszej kolejności zauważyło, iż z lektury akt sprawy wynika, że zaliczki alimentacyjne, z tytułu których E. W. stał się dłużnikiem, były wypłacane na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Ustawa ta została uchylona ustawą o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Zgodnie z art. 30 ust. 1 tej ustawy organ właściwy dłużnika może umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy (m.in. z tytułu zaliczek alimentacyjnych), w łącznej wysokości:
1) 30 %, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów;
2) 50 % jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów;
3) 100 % jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów.
Podkreślić trzeba, że w sprawach o umorzenie należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych mają zastosowanie przepisy obecnie obowiązującej ustawy. Taki pogląd jest zgodny z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wskazywał, iż skoro ustawodawca nie wymienił w przepisach przejściowych omawianej ustawy spraw o umorzenie należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych, to tym samym sprawy te zostały potraktowane jako nowe, podlegające już regulacjom zamieszczonym w ustawie z dnia 7 września 2007 r. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2012 r., I OSK 618/12). Podobny pogląd zaprezentowany został również w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 15 września 2010 r. (II SA/Bd 733/10, LEX nr 752160).
Z akt sprawy wynika, iż skarżący zobowiązany był do uiszczania alimentów na rzecz swoich dzieci Z. i F. w kwotach po 300 zł miesięcznie.
Jednocześnie z informacji Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla W. wynika, że zgodnie z wnioskiem wierzyciela egzekucja alimentów została umorzona z dniem 14 kwietnia 2010 r. Obecnie, postępowanie egzekucyjne prowadzone jest m.in. celem wyegzekwowania zaległości z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej. Z przedłożonego zestawienia dokonanych wpłat wynika ponadto, że podczas trwania egzekucji:
- w okresie od 27 stycznia 2009 r. do dnia 16 lipca 2013 r. uzyskano 18 wpłat, w wysokości od 773,40 zł do 2 989,20 zł;
- w dniu 28 lipca 2016 r. - uzyskano kwotę 359,16 zł;
- w okresie od sierpnia 2016 r. do października 2016 r., kwoty po 119,72 zł miesięcznie.
Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika zatem, że potrącane ze świadczeń otrzymywanych przez E. W. kwoty, jak i dokonywane przez niego dobrowolne wpłaty, w okresie ostatnich 3, 5 i 7 lat, nie pokrywały regularnie miesięcznej kwoty ustalonych alimentów. Przesądza to o uznaniu, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki umożliwiające uwzględnienie złożonego przez stronę wniosku i w efekcie umorzenia jego należności z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej.
Prawidłowości rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji nie mogą przy tym podważyć zarzuty podniesione w odwołaniu, gdyż obecna trudna sytuacja zdrowotna lub finansowa strony, nie jest przesłanką braną pod uwagę przy rozpatrywaniu wniosku o umorzenie należności wypłaconych z tytułu zaliczki alimentacyjnej. Rozstrzygając niniejszą sprawę organ pierwszej instancji, jak i Kolegium nie są uprawnione do zastosowania art. 30 ust. 2 ustawy. W oparciu o ten przepis możliwe jest umorzenie w oparciu o przesłanki związane z sytuacją dochodową dłużnika, bez konieczność oceny stopnia wyegzekwowania długu z tytułu alimentów, ale tylko w odniesieniu do wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wskazano na treść art. 28 ust. 1 ustawy, w którym wprowadzono kolejność zaspakajania należności na skutek otrzymania przez osobę uprawnioną świadczenia z funduszu alimentacyjnego, z kwoty uzyskanej z egzekucji od dłużnika alimentacyjnego.
Oznacza to, że na podstawie powyższego art. 28 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, należnościami wypłaconymi z funduszu alimentacyjnego - są tylko świadczenia wypłacone na podstawie tej ustawy, tj. ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Wynika to z wyraźnego odróżnienia należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego - wskazanych w art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy - od należności wypłaconych z tytułu zaliczki alimentacyjnej wymienionej w art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy i należności wypłaconych z tytułu świadczeń na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym - wymienionych w art. 28 ust. 1 pkt 4 ustawy. Podobnie należności te, aczkolwiek uszeregowane w innej kolejności, określa art. 28 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
Biorąc powyższe pod uwagę poza wyjątkiem wskazanym w art. 30 ust. 1 w związku z art. 28 ust. 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy, umorzenie zaliczki alimentacyjnej nie może być przedmiotem postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ właściwy wierzyciela w oparciu o ustawę o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 11 października 2011 r., II SA/Bd 997/11).
Z przytoczonych wyżej względów, po przeanalizowaniu stanu faktycznego i prawnego sprawy organ odwoławczy stwierdza, że nie ma możliwości uwzględnienia odwołania i uwzględnienia złożonego przez E. W. wniosku. Nie jest bowiem zasadnym zarzut naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisu art. 30 ust. 2 ustawy. Przepis ten nie mógł bowiem znaleźć w niniejszej sprawie zastosowania. Jednocześnie jednak, wbrew twierdzeniom odwołania nie można uznać, aby organ w ogóle nie rozpoznał złożonego przez stronę wniosku. Uczynił to bowiem, lecz rozważając, czy E. W. spełnia przesłanki opisane w art. 30 ust. 1 ustawy. Na prawidłowość zapadłego rozstrzygnięcia nie mogły również wpłynąć zarzuty odnoszące się do decyzji, którymi wierzycielowi alimentacyjnemu przyznano prawo do zaliczki alimentacyjnej na poszczególne okresy. Decyzje te są bowiem ostateczne. Dotyczące ich okoliczności, które strona podnosiła w odwołaniu, są zaś bez znaczenia dla rozstrzygania w niniejszej sprawie.
Skargę na powyższą decyzję złożył wnioskodawca. Wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i umorzenie należności z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej na rzecz uprawnionych – dzieci wnioskodawcy.
Uzasadniając wniosek wskazał, że istotną kwestią jest fakt, że zaliczka alimentacyjna przyznana na wniosek matki dzieci w danym okresie Jej nie przysługiwała i nie powinna zostać wypłacona, czego organy nie chcą zauważyć.
Wskazał, że do przyznania zaliczki ma prawo osoba uprawniona od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego, jeżeli egzekucja stała się bezskuteczna, to znaczy, że w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych. Tymczasem osoba uprawniona dysponowała tylko tytułem wykonawczym i wypłacenie Jej zaliczki alimentacyjnej było pozbawione podstawy prawnej. Podał, że interesuje go kwestia nienależnie zasądzonej zaliczki alimentacyjnej i tym samym jej nienależne pobranie od skarżącego.
Według skarżącego karty rozliczeniowe pochodzące od Komornika Sądowego, wskazują bezspornie, że comiesięcznie Komornik pobierał kwotę wyższą niż zasądzone alimenty. Na dowód swoich twierdzeń przedłożył karty rozliczeniowe i karty stanu sprawy sporządzone przez Komornika.
Podkreślił, że składając wniosek o umorzenie należności powołał się również na sytuację osobistą. Wskazał na swój zły stan zdrowia. Dodał, że kłopoty zdrowotne, brak pracy, problemy z uzyskaniem informacji z MOPS, doprowadziły do pogorszenia stanu zdrowia.
Stwierdził, że powyższe argumenty są podstawą do uchylenia decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając ten wniosek przywołał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Podkreślił, że z zebranego materiału dowodowego wynika bezspornie – wbrew twierdzeniom podnoszonym w skardze – że potrącane ze świadczeń otrzymywanych przez skarżącego kwoty, jak i dokonywane przez niego dobrowolne wpłaty, w okresie 3, 5 i 7 lat nie pokrywały regularnie miesięcznej kwoty ustalonych alimentów. Okres wpłat na, który powołał się wnioskodawca – to jest lata 2008, 2009 – nie mają znaczenia dla niniejszej sprawy.
Ponownie zaakcentował, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 30 ust. 2 ustawy.
Natomiast odnośnie zarzutów dotyczących prawidłowości wydanych decyzji przyznających wierzycielowi alimentacyjnemu prawo do zaliczki alimentacyjnej stwierdził, że są one ostateczne i mogą być wyeliminowane przez skarżącego z obrotu prawnego w drodze nadzwyczajnych trybów wskazanych, w kodeksie postępowania administracyjnego.
Skutku takiego nie może odnieść złożenie wniosku o umorzenie należności wypłaconych z tytułu zaliczki alimentacyjnej.
Wojewódzki sąd Administracyjny zważył co następuje :
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych.
Akt administracyjny jest niezgodny z prawem o ile przy jego wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego. Wówczas to Sąd w oparciu o art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. może w zależności od okoliczności uchylić zaskarżoną decyzję, stwierdzić jej nieważność lub uznać, że została wydana z naruszeniem prawa.
Jednakże zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola sądu oparta na wskazanych przepisach daje podstawę do uznania, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 30 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tj. Dz. U. z 2012r. nr 1228 ze zm.) – dalej ustawa.
Mówi on w ust. 1, że organ właściwy dłużnika może umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy w łącznej wysokości:
1) 30 %, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów;
2) 50 %, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów;
3) 100 %, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów.
W ust. 2 zaś stanowi, że organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłacanych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.
Umorzenie należności następuje w drodze decyzji alimentacyjnej (ust. 3).
Z przepisu powyższego wynika, że organami uprawnionymi do umorzenia należności są organ właściwy wierzyciela oraz organ właściwy dłużnika. Jednakże mogą one wydawać decyzje w tym względzie w oparciu o inne przesłanki, organ wierzyciela – uwzględniając sytuację rodzinną i dochodową, organ dłużnika – okres i wysokość dokonywanych wpłat świadczeń. Przy czym organ właściwy wierzyciela może również odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty. Organ właściwy wierzyciela może dokonać umorzenia (rozłożenia na raty, odroczenia terminu płatności) z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Natomiast organ właściwy dłużnika, co wynika z art. 30 ust. 1 ustawy (zdanie pierwsze), może umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy czyli należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie obowiązującej ustawy, należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłacanych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej i należności limitowane funduszu alimentacyjnego powstałe z tytułu świadczeń alimentacyjnych wypłacanych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974r. o funduszu alimentacyjnym (...).
Istotne zatem w sprawie jest jakie zobowiązanie posiada osoba zainteresowana oraz do jakiego organu złożyła wniosek w przedmiocie umorzenia.
Wniosek skarżącego rozpoznawał organ dłużnika – zatem mógł on rozważać żądanie zainteresowanego w oparciu o art. 30 ust. 1 ustawy, a przedmiotem decyzji mogły być należności z tytułu świadczeń alimentacyjnych powstałe na dzień obowiązywania powołanej ustawy i należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłacanych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r.
Organ ustalił, że skarżący jest dłużnikiem alimentacyjnym z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłacanych na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych.
Tym samym organ miał obowiązek ustalić czy i w jakim okresie egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego była skuteczna w wysokości nie niższej niż wysokość żądanych alimentów.
Organy ustaliły powyższą okoliczność w oparciu o zaświadczenie Komornika – informację o wysokości wyegzekwowanego świadczenia alimentacyjnego, z dnia 25 października 2016 r. i 13 lutego 2017 r. Wynika z nich, że przez okres 7 lat przed złożeniem wniosku, od stycznia 2009r. do października 2016r. nie wyegzekwowano w każdym miesiącu należności alimentacyjnych odpowiadających wysokości alimentów. Alimenty na dwoje dzieci wynosiły 600 zł miesięcznie. Wpłaty były dokonywane w okresie I-XII 2009 r., II-IV 2010 r., następna wpłata nastąpiła 21 lipca 2013 r., a następnie w okresie VII-X 2016 r.
W tych też okolicznościach uznać należy, że przesłanki wymienione w art. 30 ust. 1 warunkujące umorzenie należności alimentacyjnych nie zostały spełnione, tym samym umorzenie nie było możliwe.
Dodać też należy, iż Sąd podziela stanowisko organu, że w sprawach o umorzenie należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych mają zastosowanie przepisy obecnie obowiązującej ustawy.
Niewątpliwie wniosek skarżącego został złożony pod rządami ustawy z dnia 7 września 2007 r. – w dniu 25 września 2016 r., która weszła w życie z dniem 1 października 2008 r. W przepisach przejściowych obowiązującej ustawy, w art. 41, art. 42 ust. 2 i art. 43 ust. 1 uregulowano granice stosowania przepisów dotychczasowych. Z wymienionych przepisów wynika, że obejmują one sprawy dotyczące zaliczek alimentacyjnych, do których prawo powstało do dnia wejścia w życie ustawy, sprawy o nienależnie pobrane zaliczki alimentacyjne, egzekucji należności z tytułu wypłacanych zaliczek alimentacyjnych. Istotnie wymienienie w przepisach przejściowych określonych spraw, daje podstawę do uznania, że dotyczą one tylko wymienionej kategorii spraw a nie wszystkich opartych na poprzednio obowiązującej ustawie. Należy się również zgodzić z organem II instancji, że zapis zawarty w art. 30 ust. 1 obowiązującej ustawy daje podstawy do stwierdzenia, że umorzenie zaliczek alimentacyjnych, a taka instytucja istniała w ustawie z marca 2005 r., może być dokonane na mocy obowiązujących przepisów. Art. 30 ustawy odwołujący się w ust. 1 do art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy reguluje kwestię umorzenia zaliczek alimentacyjnych, z wniosku złożonego po dniu 30 września 2008 r., pod działaniem ustawy z dnia 7 września 2007 r. Takie stanowisko potwierdza powołane przez organ II instancji orzecznictwo sądowoadministracyjne.
Z powołanych wyżej względów zarzut skarżącego, iż naruszono art. 30 ust. 2 ustawy, poprzez brak jego zastosowania należy uznać za nieuzasadniony.
W niniejszej sprawie nie może być również uwzględniony drugi zarzut skarżącego, dotyczący braku podstaw do wydania decyzji w przedmiocie wypłaty zaliczki alimentacyjnej. Okolicznością niesporną w sprawie jest, że w obrocie prawnym taka decyzja funkcjonuje. Jest ona ostateczna i wiąże organy oraz Sąd. Dopóki nie zostanie wzruszona organy i Sądy są zobowiązane ją respektować.
Wzruszenie prawomocnej decyzji następuje w trybie nadzwyczajnym, uregulowanym w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. Jest to odrębna sprawa, w której badane są przesłanki uzasadniające ewentualne zmiany decyzji.
Przeprowadzenie takiego postępowania nie jest możliwe w ramach innej toczącej się sprawy.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak wyżej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło