IV SA/Wr 414/07

WyrokWSA we Wrocławiu2007-10-26

Skład orzekający: Lidia Serwiniowska, Jolanta Sikorska, Wanda Wiatkowska-Ilków

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba podlegająca ubezpieczeniu społecznemu w ZUS z tytułu stosunku pracy może być uznana za członka "rodziny rolniczej" w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej i ubezpieczeniu rolników, jeśli jej krewny podlega ubezpieczeniu w KRUS, a celem jest uzyskanie zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały podjęte z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy nie wyjaśniły w sposób należyty, czy podlegający ubezpieczeniu w KRUS brat skarżącego stanowi z nim rodzinę rolniczą w rozumieniu przepisów prawa, co było istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Brak należytego wyjaśnienia tej okoliczności oraz wskazania dowodów w uzasadnieniu decyzji stanowi naruszenie przepisów k.p.a.
Stan faktyczny
Skarżący M. Ł. wnioskował o przyznanie zasiłku celowego w związku ze szkodami spowodowanymi suszą w 2006 r. Organy odmówiły przyznania świadczenia, wskazując, że skarżący nie podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy, a jedynie ubezpieczeniu w ZUS z tytułu stosunku pracy. Skarżący argumentował, że jego brat R. Ł., który podlega ubezpieczeniu w KRUS, stanowi z nim rodzinę rolniczą, ponieważ wspólnie zamieszkują i gospodarują. Organy odwoławcze utrzymały w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że skarżący nie spełnia warunków do przyznania pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił decyzję organu I instancji i poprzedzającą ją decyzję organu II instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.), Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Protokolant Robert Hubacz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 26 października 2007 r. sprawy ze skargi M. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego uchyla decyzję I i II instancji. Uzasadnienie: Decyzją z dnia [...]. nr [...] wydaną na podstawie art. 24 ust. 2, art. 40 i art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.) oraz § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz.U. Nr 155, poz. 1109), działający z upoważnienia Wójta Gminy K. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, odmówił przyznania M. Ł. zasiłku celowego w związku z suszą w 2006r. W uzasadnieniu podał, że w dniu [...] M. Ł. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa do zasiłku celowego w związku z suszą w 2006r. Do wniosku dołączył zaświadczenie Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego – Placówki Terenowej w S. w sprawie nie podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników od 01.04.1995r. Szkody spowodowane suszą w 2006r. zostały ustalone w protokole sporządzonym przez Zespół Gminny w dniu 27 lipca 2006r. Szkody te w uprawach rolnych wnioskodawcy wynoszą średnio 91,6%. W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku organ I instancji decyzją z dnia [...] odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia, wskazując że strona nie spełnia warunków do przyznania zasiłku. Powyższa decyzja została przez organ II instancji wskutek wniesionego od niej przez wnioskodawcę odwołania, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Przyczyną decyzji kasacyjnej były uchybienia proceduralne, jakich dopuścił się organ orzekający w pierwszej instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji ustalił, że wnioskodawca nie odprowadził w 2006r. składek do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego na ubezpieczenie społeczne rolników. Organ ten ustalił także, że wnioskodawca posiada ubezpieczenie w ZUS z tytułu pozostawania w stosunku pracy. Mając powyższe na względzie organ ten uznał, że wnioskodawcy nie może być przyznana pomoc, o którą występuje. Wskazał, że warunki udzielania pomocy rodzinom rolniczym, których gospodarstwa rolne zostały dotknięte suszą w 2006r. regulują przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz. U. Nr 155, poz. 1109). Zgodnie z §2 powołanego rozporządzenia pomocy udziela się rodzinie rolniczej, jeżeli spełnione są dwie przesłanki: 1) co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, który podlega temu ubezpieczeniu z mocy ustawy, 2) w gospodarstwie rolnym, w rozumieniu przepisów o podatku rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane suszą, oszacowane przez komisję powołaną przez wojewodę na podstawie § 20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996r w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobu ich realizacji (Dz. U. Nr 16, poz.82 ze zm.) wynoszą średnio powyżej 30%. Pomocy udziela się na wniosek osoby zainteresowanej złożony w Ośrodku Pomocy Społecznej gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania rolnika. Po wszczęciu postępowania w sprawie udzielenia pomocy ustalona została średnia wysokość szkód w uprawach rolnych wnioskodawcy na podstawie protokołu oszacowania szkód sporządzonego przez komisję powołaną przez wojewodę. Zdaniem organu I instancji brak było w sprawie podstaw do przyznania wnioskodawcy jednorazowego zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy w 2006r. Z dokonanych bowiem ustaleń faktycznych wynika, że wnioskodawca nie spełnia przesłanki określonej w § 2 pkt 1 powołanego wyżej rozporządzenia, t.j. nie podlega ubezpieczeniu w KRUS z mocy ustawy. Wnioskodawca złożył odwołanie od powyższej decyzji, w którym zakwestionował stanowisko organu I instancji. Podniósł, że uprawia również grunty rolne należące do swoich braci – J. i R. oraz, że jeden z braci – R., jest płatnikiem KRUS (rolnikiem) i domownikiem, opłacił składki KRUS za 2006r. Podniósł również, że powołana przez Wojewodę komisja, w której skład wchodził Sołtys P. spisywała spowodowane suszą straty w gospodarstwie rolnym, biorąc pod uwagę ogólną stratę gospodarstwa i nie udzieliła informacji, że bracia wnioskodawcy powinni osobno określić straty powstałe wskutek suszy na gruntach uprawianych przez nich. Dodał, że spowodowane suszą z 2006r. szkody w uprawach rolnych jego i jego braci wynoszą średnio 91,6%. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., powołując się na przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz.U. Nr 155, poz. 1109), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazało, że materialnoprawne zasady udzielania pomocy określają przepisy § 1 i § 2 powołanego na wstępie rozporządzenia. Pomocy udziela się rodzinom rolniczym, których gospodarstwa rolne zostały dotknięte suszą, w ramach realizacji programu dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy. Pomocy tej udziela się rodzinie rolniczej, jeżeli co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, który podlega temu ubezpieczeniu z mocy ustawy, oraz w gospodarstwie rolnym, w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, w którym szkody w uprawach rolnych spowodowane suszą, oszacowane przez komisję powołaną przez wojewodę na podstawie § 20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 r. w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji (Dz. U. Nr 16, poz. 82 ze zm.), wynoszą średnio powyżej 30% (§ 2 ust. 1 i ust. 2). Pomocy udziela się jednorazowo, w formie zasiłku celowego. Organ odwoławczy podał, że organ I instancji odmówił przyznania odwołującemu się wnioskowanej pomocy z tego względu, że posiada on ubezpieczenie w ZUS z tytułu pozostawania w stosunku pracy, a także, że "nie odprowadził w 2006r. składek do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego na ubezpieczenie społeczne rolników", wobec czego nie spełnił warunków do uzyskania prawa do otrzymania wnioskowanej pomocy. Zdaniem organu odwoławczego decyzja organu I instancji jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa, które wyraźnie i jednoznacznie określają warunki, jakie winien spełniać podmiot wnioskujący o zasiłek, aby pomoc taką otrzymać. Organ odwoławczy wskazał, że pomocy w ramach realizacji programu dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy udziela się rodzinie rolniczej, jeżeli co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, który podlega temu ubezpieczeniu z mocy ustawy. Z kolei warunki konieczne do spełnienia, aby rolnik mógł zostać objęty ubezpieczeniem z mocy ustawy określa ustawa z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.). Zgodnie z art. 7 ust. 1 owej ustawy ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu podlega z mocy ustawy: 1) rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny, 2) domownik rolnika, o którym mowa w pkt 1- jeżeli ten rolnik lub domownik nie podlegają innemu ubezpieczeniu społecznemu lub nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty albo nie ma ustalonego prawa do świadczeń społecznych. Natomiast art. 16 ust. 1 i ust 3 ustawy stanowi, że ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu podlega z mocy ustawy: 1) rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny, 2) domownik rolnika, o którym mowa w pkt 1, 3) osoba pobierająca rentę strukturalną współfinansowaną ze środków Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, 4) małżonek osoby, o której mowa w pkt 3, jeżeli renta strukturalna współfinansowana ze środków Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej wypłacana jest wraz z dodatkiem na tego małżonka. Przepisów ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 i 2 nie stosuje się do osoby, która podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu lub ma ustalone prawo do emerytury lub renty, lub ma ustalone prawo do świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Organ odwoławczy ustalił, że wnioskodawca nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników, ani w momencie wejścia w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (1 września 2006r.), ani w momencie składania wniosku o zasiłek celowy w związku z suszą (18 września 2006r.). Stąd, zdaniem organu II instancji, nie ulega wątpliwości, że wnioskodawca nie był w tym czasie rolnikiem w rozumieniu przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, wobec czego organ I instancji prawidłowo uznał, że wnioskodawca nie spełnił przesłanek zawartych w § 2 pkt 1 powołanego wyżej rozporządzenia w związku z czym brak było podstaw do przyznania wnioskowanej pomocy. Odnosząc się do argumentów odwołania organ II instancji zauważył, że zasiłek celowy w związku z suszą mógł być przyznany - po spełnieniu określonych warunków - rodzinie rolniczej. Zgodnie z definicją zawartą w ustawie z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004 r., Nr 64, poz. 593 ze zm.) rodzina to osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Organ wskazał, że R. Ł. jako brat wnioskodawcy jest osobą z nim spokrewnioną i stanowią oni rodzinę w powszechnie przyjętym znaczeniu słowa "rodzina". Nie można jednak uznać, że R. Ł. stanowi "rodzinę rolniczą" z wnioskodawcą w rozumieniu przytoczonych wyżej przepisów, bowiem jak wynika z dokumentów zgromadzonych w sprawie R. Ł. zamieszkuje w P. przy ul. G, podczas gdy wnioskodawca mieszka w miejscowości P [...] , a więc nie istnieje okoliczność wspólnego zamieszkania i gospodarowania. Mając powyższe na uwadze, organ ten orzekł jak w zaskarżonej decyzji. W skardze wniesionej na powyższą decyzję M. Ł. podniósł, że R. Ł. jest domownikiem i wbrew stanowisku organu odwoławczego stanowi z wnioskodawcą rodzinę rolniczą. Do skargi dołączył zaświadczenie o zameldowaniu R. Ł. na pobyt stały pod tym samym adresem, co skarżący. Podał też, że jest w posiadaniu innych dokumentów mogących poświadczyć ten fakt, które to dokumenty przedstawi przed sądem. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto dodało, że nie ulega wątpliwości, że skarżący nie jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. Kwestią sporną natomiast pozostaje, czy inny członek rodziny skarżącego może zostać uznany za rolnika w rozumieniu powołanych wyżej przepisów i spełnia jednocześnie wymóg pozostawania w faktycznym związku, wspólnego zamieszkiwania i gospodarowania. Takie bowiem warunki konieczne do spełnienia, aby uznać grupę osób za rodzinę, określa ustawa z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej. Zdaniem skarżącego wymienione warunki zostały spełnione, bowiem R. Ł. opłacał składki społecznego ubezpieczenia rolników w 2006 r. i jednocześnie jest zameldowany na stałe pod tym samym adresem co skarżący. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło tego stanowiska zauważając, że na dowodzie wpłaty składki ubezpieczenia rolniczego, jakie opłacał R. Ł. za II kwartał 2006r. widnieje adres ul. G. [...] P., a więc inny niż adres skarżącego. Zdaniem organu wydaje się logiczne, że podany w KRUS adres jest tym, pod którym przebywa na co dzień ubezpieczony, stąd uprawnione jest twierdzenie, że jest to rzeczywisty adres zamieszkania ubezpieczonego. Fakt zameldowania na pobyt stały nie musi oznaczać, że dana osoba rzeczywiście mieszka pod tym adresem, bowiem miejsce zamieszkania nie musi być tożsame z miejscem zameldowania na pobyt stały. Nadto jak wskazano, również fakt wspólnego zamieszkiwania nie jest wystarczający do uznania mieszkających wspólnie osób za rodzinę. Konieczne jest bowiem również wspólne prowadzenie gospodarstwa, a w tym względzie brak jest jakichkolwiek dowodów lub oświadczeń przedstawionych przez skarżącego. Z odwołania z dnia 27 kwietnia 2007 r. wynika tylko, że skarżący jest użytkownikiem gruntów należących do jego braci. Natomiast w żadnym z dokumentów znajdujący się w aktach sprawy nie ma wyraźnego oświadczenia skarżącego o wspólnym zamieszkiwaniu i gospodarowaniu z osobą będącą rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegały uchyleniu. W ocenie Sądu obie wydane w sprawie decyzje zostały podjęte z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Warunki udzielania pomocy rodzinom rolniczym, których gospodarstwa rolne zostały dotknięte suszą w 2006r. określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz.U. nr 155, poz. 1109). Pomocy tej udziela się rodzinie rolniczej, jeżeli co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, który podlega temu ubezpieczeniu z mocy ustawy, oraz w gospodarstwie rolnym, w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, w którym szkody w uprawach rolnych spowodowane suszą, oszacowane przez komisję powołaną przez wojewodę na podstawie § 20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 r. w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji (Dz. U. Nr 16, poz. 82 ze zm.), wynoszą średnio powyżej 30% (§ 2 pkt 1 i i 2). Pomocy udziela się na wniosek osoby zainteresowanej (§ 4 ust. 1), jednorazowo, w formie zasiłku celowego udzielanego na zasadach określonych w art. 40 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej, przez kierownika ośrodka pomocy społecznej, w drodze decyzji administracyjnej wydawanej z upoważnienia wójta (burmistrza, prezydenta miasta) (§ 3 ust. 1). Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998r. Nr 7, poz. 25 ze zm.). ubezpieczeniu wypadkowym, chorobowemu i macierzyńskiemu podlega z mocy ustawy: 1) rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1ha przeliczeniowego lub dział specjalny, 2) domownik rolnika o którym mowa w pkt 1 - jeżeli ten rolnik lub domownik nie podlegają innemu ubezpieczeniu społecznemu lub nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty albo nie ma ustalonego prawa do świadczeń społecznych. Przepis art. 16 owej ustawy określa krąg podmiotów podlegających ubezpieczeniu z mocy tejże ustawy. Według ust. 1 i ust. 3 tego przepisu prawa ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu podlega z mocy ustawy: 1) rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1ha przeliczeniowego lub dział specjalny, 2) domownik rolnika, o którym mowa w pkt 1, 3) osoba pobierająca rentę strukturalną współfinansowaną ze środków Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, 4) małżonek osoby, o której mowa w pkt 3, jeżeli renta strukturalna współfinansowana ze środków Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej wypłacana jest wraz z dodatkiem na tego małżonka. (art. 16 ust. 1) Przepisów ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 i 2 nie stosuje się do osoby, która podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu lub ma ustalone prawo do emerytury lub renty, lub ma ustalone prawo do świadczeń z ubezpieczeń społecznych. (art. 16 ust. 3). Z prawidłowych i niekwestionowanych przez skarżącego okoliczności faktycznych ustalonych w sprawie wynika, że skarżący nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników, ani w momencie wejścia w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy, tj. w dniu 1 września 2006r., ani w momencie składania wniosku o zasiłek celowy w związku z suszą, tj. w dniu 18 września 2006r. Nie był zatem w tym czasie rolnikiem w rozumieniu przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Podlegał bowiem ubezpieczeniu społecznemu w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych z tytułu pozostawania w stosunku pracy. Trafnie zauważa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, że zasiłek celowy w związku z suszą mógł być przyznany - po spełnieniu określonych warunków - rodzinie rolniczej. Zgodnie z definicją zawartą w ustawie z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004 r., Nr 64, poz. 593 ze zm.) rodzina to osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Oceniając zasadność twierdzeń skarżącego podniesionych w tym względzie w odwołaniu organ odwoławczy arbitralnie stwierdził, że brak jest w sprawie podstaw do przyznania skarżącemu jednorazowego zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy w 2006r. Powołał się przy tym na niekompletne ustalenia organu I instancji. Powołany na wstępie § 2 pkt 1 rozporządzenia wyraźnie wskazuje, że pomocy udziela się rodzinie rolniczej, jeżeli co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. W niniejszej sprawie organy rozpatrując wniosek skarżącego o przyznanie pomocy w formie jednorazowego zasiłku celowego z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nie wyjaśniły w sposób należyty tej istotnej w sprawie okoliczności, a mianowicie, czy podlegający ubezpieczeniu w KRUS brat skarżącego R. Ł. stanowi z nim rodzinę rolniczą w rozumieniu przepisów prawa stanowiących materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia sprawy. Bez wyjaśnienia w sposób należyty tej istotnej okoliczności sprawy organ odwoławczy uznał, że brat skarżącego – R. Ł. nie stanowi rodziny rolniczej z wnioskodawcą w rozumieniu przytoczonych przepisów prawa, gdyż R. Ł. mieszka w P. przy ul. G.[...], podczas gdy wnioskodawca mieszka w miejscowości P. . Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że swoje ustalenie w tym względzie organ ten oparł na "dokumentach zgromadzonych w sprawie", przy czym nie wskazał, na których dokumentach owo ustalenie oparł. Z odpowiedzi na skargę wynika, że okoliczność ta została ustalona na podstawie dowodu wpłaty przez R. Ł. składki ubezpieczenia rolniczego za II kwartał 2006r. Zauważyć jednak należy, że odpowiedź na skargę nie stanowi integralnej części zaskarżonej decyzji. Okoliczność powyższa jest w świetle powołanego przepisu prawa stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia sprawy okolicznością istotną dla ustalenia, czy skarżący stanowi "rodzinę rolniczą" ze swoim bratem R.. Organ odwoławczy z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. powyższej istotnej w sprawie okoliczności nie wyjaśnił. Nadto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 107 § 4 k.p.a. nie wskazał dowodu, na którym oparł swoje ustalenie w tym zakresie i odmówi wiarygodności twierdzeniom skarżącego. Zauważyć w tym miejscu należy, że zameldowanie danej osoby pod danym adresem nie jest tożsame z jej miejscem zamieszkania pod tym adresem. Zameldowanie bowiem stanowi jedynie rejestrację dla celów ewidencyjnych danej osoby pod określonym adresem. Rozpatrując sprawę organ I instancji ograniczył się do ustalenia, że sam wnioskodawca nie spełnia podstawowej przesłanki do przyznania wnioskowanej pomocy, tj. nie podlega ubezpieczeniu w KRUS z mocy ustawy. Podnoszone przez skarżącego na etapie postępowania odwoławczego okoliczności dotyczące członków jego rodziny, w szczególności jego brata R., który według jego twierdzeń tworzy z nim rodzinę rolniczą i podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników, nie zostały wyjaśnione w toku dalszego postępowania. Powyższe uchybienia dają podstawę do przyjęcia, że wydane w sprawie decyzje zostały podjęte z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, co skutkowało koniecznością ich uchylenia. Wskazać należy, że ustalając stan faktyczny w sprawie organ związany jest bezwzględnie zasadami ogólnymi przyjętymi w kodeksie postępowania administracyjnego (art. 7 k.p.a.), z których wynika obowiązek szczególnie starannego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W tym celu obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) Realizacja zasady ogólnej prawdy obiektywnej musi znaleźć odbicie w uzasadnieniu faktycznym decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Organ jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całokształtu materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 26.05.1981r., sygn. SA 810/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 4). Zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwość decyzji (por. wyrok NSA z dnia 29.09.1997r., sygn. I SA/Wr 700/00 nie publ). Brak przedstawienia przekonywujących motywów działania organów administracji publicznej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowi nie tylko naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., ale i art. 8 oraz 11 k.p.a. ( por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 06.05.2005r., sygn. IV SA/Wa 156/05, Legalis) W związku z podstawą prawną wydanych w sprawie decyzji na marginesie dodać należy, że w rozpatrywanej sprawie nie ma podstaw do fakultatywnego zawieszenia postępowania, na podstawie art. 125 §1 pkt 1) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) z uwagi na przedstawione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, postanowieniem z dnia 13 marca 2007r. w sprawie sygn. akt II SA/Łd 1090/06, Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne, dotyczące wątpliwości co zgodności z art. 2 i art. 32 Konstytucji RP przepisu § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz.U. Nr 155, poz.. 1109) w takim zakresie, w jakim wyłącza zastosowanie przepisów rozporządzenia wobec rolników podlegających ubezpieczeniu społecznemu na wniosek, a nie z mocy ustawy. Bez znaczenia w sprawie pozostaje na obecnym jej etapie fakt ewentualnego rozstrzygnięcia tego zagadnienia przez Trybunał Konstytucyjny. Zagadnienie to dotyczy bowiem różnicowania sytuacji prawnej osób, będących w tej samej sytuacji faktycznej, tj. rolników podlegających ubezpieczeniu społecznemu, z samego faktu podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy, bądź na wniosek. Rozpatrując ponownie sprawę organy decyzyjne winny wyjaśnić w oparciu o prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe, czy brat skarżącego R. Ł. stanowi ze skarżącym "rodzinę rolniczą" w rozumieniu powołanych wyżej przepisów prawa stanowiących materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia sprawy. Organy winny także wyjaśnić i ocenić pod kątem znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności podane przez skarżącego na rozprawie w dniu 26 października 2007r. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło