IV SA/Wr 418/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak Protokolant Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 17 listopada 2010 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. nie orzeka, w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Orzeczeniem z dnia [...]r. nr [...]Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w Ż., działając na skierowanie Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] M. oraz powołując się na ustawę z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), ustawę z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 ze zm.), rozporz. MON z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. Nr 151, poz. 1594 ze zm.) i rozporz. MON z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postepowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 133, poz. 1422 ze zm.), rozpoznała u P. B. 1) niestabilność przednią prawego stawu kolanowego po wygojeniu uszkodzenia A. i chrząstki przyśrodkowej kości udowej prawej (§ 77 p.2); 2) krótkowzroczność obu oczu (§ 13 p. 2); 3) obustronne upośledzenie słuchu w zakresie tonów wysokich (§ 21 p. 1) oraz 4) 23% utraty żucia (§ 24 p. 1) i uznała, że jest on zdolny do zawodowej służby wojskowej, kat. "Z", Gr. II. W uzasadnieniu podała, że rozpoznanie ustalono na podstawie badań specjalistycznych i dokumentacji medycznej badanego oraz, że stopień nasilenia schorzenia wymienionego w punktach 1, 2, 3 i 4 rozpoznania czyni badanego zdolnym do zawodowej służby wojskowej. Odwołanie od powyższego orzeczenia złożył Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...], powołując się na przepis art. 127 k.p.a. oraz § 31 ust. 1 rozporządzenia MON z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postepowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. W odwołaniu wniósł o uchylenie orzeczenia organu pierwszej instancji i wydanie orzeczenia, że P.B. jest niezdolny do zawodowej służby wojskowej. W uzasadnieniu podał, że z uwagi na to, że P. B.bardzo często przebywa na zwolnieniach lekarskich, wnosi o przeprowadzenie ponownych badań i wydanie orzeczenia, że P.B. jest niezdolny do zawodowej służby wojskowej – kat. "N". Podał też, że długotrwała absencja chorobowa badanego trwa nieprzerwanie od 3 stycznia 2008 r. W związku ze służbą wojskową wskutek wypadku ustalono u badanego długotrwały uszczerbek na zdrowiu w wysokości 2 %. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania zaskarżonym orzeczeniem z dnia 22 kwietnia 2010 r. nr 309/0/2010 wydanym na podstawie art. 127 § 1 i art. 138 k.p.a. w związku z § 4 pkt 1, § 27 ust. 4, § 31 i § 32 rozporządzenia MON z 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 133, poz. 1422 ze zm.), Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazała, że Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] w M. wniósł odwołanie od orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Ż. z dnia [...]domagając się jego uchylenia i uznania st. szer. zaw. P. B. za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. podała, że po rozpatrzeniu odwołania, analizie dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej oraz wykonaniu w trybie odwoławczym badania lekarskiego specjalistycznego ortopedycznego przez Ordynatora Klinicznego Oddziału Chirurgii Urazowej [...] SP ZOZ we W. nie stwierdziła nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i utrzymała je w mocy. Zdaniem organu odwoławczego, ze zgromadzonej dokumentacji medycznej oraz przeprowadzonych dla potrzeb orzeczniczych badań lekarskich specjalistycznych (ortopedycznych) wynika, że rozpoznany u badanego aktualny rodzaj i stopień nasilenia zaburzeń ze strony narządu ruchu mieści się w zakresie pojęciowym § 77 p. 2 z Załącznika nr 2 do rozporządzenia MON z dnia 10 maja 2004 r. (Dz.U. Nr 133, poz. 1422 ze zm.), co w grupie II osób badanych kwalifikuje go do kategorii "Z" - zdolny do zawodowej służby wojskowej. W tej sytuacji w myśl art. 20 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz.U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 ze zm.) brak jest, zdaniem tego organu, podstaw do uznania orzekanego za inwalidę. Załączona do sprawy dokumentacja medyczna z dotychczasowego leczenia nie zawiera danych mogących powodować uzasadnione wątpliwości co do oceny aktualnego stanu i funkcji kończyny dolnej prawej dokonanej przez badających w ramach czynności orzeczniczych lekarzy specjalistów a dodatkowe badanie ortopedyczne wykonane w trybie odwoławczym potwierdza - w ocenie wojskowej komisji lekarskiej II instancji - ustalenia orzecznicze dokonane przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską w Ż. Mając powyższe na uwadze organ ten orzekł jak w wydanym orzeczeniu. Skargę na powyższe orzeczenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożył P. B., podnosząc w niej zarzut naruszenia art. 6, art. 7, art. 80 i art. 107 § 3 w związku z art. 140 k.p.a. w związku z § 31 pkt 1 rozporządzenia MON z 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 133, poz. 1422 ze zm.). Powołując się na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i jego zmianę poprzez uznanie skarżącego za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podał, że stan zdrowia skarżącego, w szczególności przedstawiona przez niego dokumentacja medyczna i wyniki badań pozostają w sprzeczności z wnioskami Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. zawartymi w zaskarżonej decyzji i potwierdzają stanowisko skarżącego, że jest on niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Stanowisko to potwierdza też zakwalifikowanie skarżącego do zabiegu operacyjnego rekonstrukcji ALC stawu kolanowego prawego. Powyższe okoliczności czynią zasadnym zarzut naruszenia przez organ art. 6, art. 7 i art. 80 k.p.a. Skarżący zarzucił również, że uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, podnosząc, że od orzeczenia nr [...] wydanego w sprawie w pierwszej instancji w dniu [...] 2010 r. przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską w Ż., nie zostało wniesione odwołanie przez skarżącego, w związku z czym orzeczenie to stało się prawomocne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne właściwe są m.in. do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.. Rozpatrując sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone orzeczenie, będące w myśl art. 5 ust. 1 zdanie 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) decyzją administracyjną, zostało podjęte z istotnym naruszeniem przepisów procedury administracyjnej skutkującym konieczność jego uchylenia. Przepis ten w zdaniu pierwszym stanowi, że zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska, która wydaje w tej sprawie orzeczenie. Zgodnie zaś z art. 8 ust. 1 tej ustawy: "Od decyzji wydanych przez właściwe organy w sprawach określonych w ustawie żołnierz zawodowy może wnieść odwołanie do organu wyższego stopnia, na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) i z zastrzeżeniem ust. 2, skargę do właściwego sądu administracyjnego, na zasadach określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r,. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.)." W myśl zaś ust. 2 tegoż art. 8, skarga do właściwego sądu administracyjnego nie może być wniesiona na decyzje w sprawach wymienionych w pkt 1) – 4) tego przepisu prawa. Sprawa niniejsza nie należy do żadnej kategorii spraw wymienionych w art. 8 ust. 2 ustawy. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 5 ust. 8 i 9 ustawy Minister Obrony Narodowej wydał w dniu 10 maja 2004 r. rozporządzenie w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 133, poz. 1422 ze zm.), na którego przepisy powołały się obydwie orzekające w sprawie wojskowe komisje lekarskie. Rozporządzenie to w załączniku nr 2 określa wykaz chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej oraz do pełnienia takiej służby poza granicami państwa. Rozporządzenie to utraciło moc z dniem 13 grudnia 2009 r. w związku z art. 1 pkt 4 lit. f i art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 79, poz. 669), która to ustawa zgodnie z jej art. 10 weszła w życie z dniem 1 stycznia 2010 r. z wyjątkiem m.in. art. 1 pkt 4, który wszedł w życie po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia, to jest od dnia 12 czerwca 2009 r. Przepis art. 1 pkt 4 lit. f w/w ustawy zmieniającej nadał nowe brzmienie art. 5 ust. 8 ustawy. Zgodnie z art. 8 ustawy zmieniającej, sprawy wszczęte i niezakończone ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzi się na podstawie przepisów dotychczasowych. W myśl art. 9 ust. 3 ustawy zmieniającej, dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane m.in. na podstawie art. 5 ust. 8 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych m.in. na podstawie art. 5 ust. 8 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, nie dłużej jednak niż przez 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. W dniu 8 stycznia 2010 r. Minister Obrony Narodowej wydał na podstawie art. 5 ust. 8 i 9 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych rozporządzenie w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, które zostało ogłoszone w Dzienniku Ustaw z dnia 2 lutego 2010 r. (Dz. U. Nr 15, poz. 80). Zgodnie z § 35 owego rozporządzenia, wchodzi ono w życie z dniem ogłoszenia, to jest z dniem 2 lutego 2010 r. Z akt niniejszej sprawy wynika, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte na skierowanie Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia [...]r. w związku z przebywaniem skarżącego na długotrwałym zwolnieniu lekarskim. Na skierowaniu tym widnieje data 2 lutego 2010 r. Zgodnie z regułą zawartą w art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Powołany przepis winien być interpretowany w powiązaniu z przepisami prawa materialnego, które wyznaczają rodzaj spraw załatwianych w formie decyzji oraz normują inicjatywę co do powstania stosunku prawnego określonej treści. Na podstawie dołączonych akt administracyjnych nie można w sposób jednoznaczny ustalić, przepisy którego z rozporządzeń wykonawczych (w związku z brzmieniem art. 9 ust. 3 ustawy zmieniającej) wydanych na podstawie delegacji ustawowej wynikającej z art. 5 ust. 8 i 9 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych mają zastosowanie w sprawie. Nie mniej jednak, zarówno przepisy powołanego w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji w/w rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, jak i w/w rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 lutego 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, nie przewidują możliwości wnoszenia odwołania od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich wydanych w pierwszej instancji w trybie i w sprawach określonych w w/w rozporządzeniach przez podmiot kierujący, mimo, że rozporządzenie MON w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach z dnia 10 maja 2004 r. w § 30 ust. 1, a rozporządzenie MON w w/w sprawach w § 28 ust. 1 przewiduje doręczenie orzeczeń wojskowych komisji lekarskich wydanych w pierwszej instancji w trybach przepisów w nich wymienionych, także podmiotowi kierującemu. Wobec jednoznacznego brzmienia przepisu art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, nie budzi wątpliwości, że w świetle treści zarówno rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, jak i rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 lutego 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, odwołanie od wydanego w pierwszej instancji orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej do organu wyższego stopnia może wnieść żołnierz zawodowy. Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że odwołanie od wydanego w sprawie w pierwszej instancji orzeczenia dotyczącego zdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej wniósł Dowódca Jednostki Wojskowej nr[...], to jest podmiot kierujący skarżącego do Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej na badania w celu określenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Rozpatrując sprawę merytorycznie w trybie odwoławczym na skutek powyższego odwołania, organ II instancji naruszył w sposób istotny przepis art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy i skutkowało konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., co orzeczono w pkt I wyroku. Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku organu, skarżący był uprawniony do wniesienia skargi w niniejszej sprawie albowiem jako adresat zaskarżonej decyzji miał interes prawny w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. do jej zaskarżenia do sądu administracyjnego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy, mając na względzie to, co powiedziano wyżej odnośnie meritum, rozpozna sprawę w trybie odwoławczym w związku z wniesieniem odwołania przez podmiot kierujący skarżącego na badania odwołaniem od wydanego w pierwszej instancji orzeczenia terenowej wojskowej komisji lekarskiej i wyda właściwe orzeczenie. Z uwagi na to, że będąca przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie decyzja administracyjna nie ma cech wykonalności, Sąd na podstawie art. 152 p.p.s.a. nie orzekł w przedmiocie jej wykonania (pkt II wyroku).