IV SA/Wr 419/04

WyrokWSA we Wrocławiu2006-01-19

Skład orzekający: Wanda Wiatkowska-Ilków, Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Marcin Miemiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej o zdolności do służby wojskowej (kategoria A) zostało wydane z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, w szczególności poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i brak odpowiedniego uzasadnienia?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy obu instancji naruszyły zasady procedury administracyjnej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności, organy nie przeprowadziły wystarczających badań specjalistycznych (psychiatrycznych) w kontekście zgłaszanych przez skarżącego schorzeń psychicznych oraz nie zamieściły w uzasadnieniu orzeczeń wystarczających wyjaśnień, co uniemożliwiło odtworzenie procesu myślowego prowadzącego do wydania orzeczenia.
Stan faktyczny
Skarżący M. M. został orzeczeniem Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. zakwalifikowany do kategorii A (zdolny do służby wojskowej) ze względu na stwierdzone schorzenia. W odwołaniu podniósł problemy ze zdrowiem psychicznym (depresja lękowa, myśli samobójcze) oraz dołączył dokumentację medyczną. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. utrzymała w mocy orzeczenie I instancji, uznając, że przedstawiona dokumentacja nie budzi wątpliwości. Skarżący w skardze do WSA we Wrocławiu domagał się rewizji orzeczenia, wskazując na obawy o życie i zdrowie oraz dołączając dokumentację potwierdzającą nadciśnienie tętnicze, które nie było badane. Organ II instancji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków Sędziowie NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca) Protokolant Dorota Hurman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi M. M. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Orzeczeniem z dnia [...]r., Nr [...], Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. stwierdziła u M. M. schorzenia z: § 26 pkt 3, § 30 pkt 3, § 68 pkt 1 oraz z § 43 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 57, poz. 278 ze zm.); a także bez § i bez pkt - subiektywny zespół bólowy stawu skokowego lewego po przebytym urazie skrętnym, bez upośledzenia sprawności ruchowej. Stanowiło to podstawę do ustalenia, że poborowy jest zdolny do służby wojskowej - kategoria A. W odwołaniu skarżący wniósł o zmianę tego orzeczenia. Powołał się na swój stan zdrowia, udokumentowany załączonymi kopiami wyników badań i zaświadczeń lekarskich, obejmującymi: testy skórne na okoliczność alergii; kartę choroby z poradni zdrowia psychicznego; wyniki badań stawu skokowego. Podkreślił, że cierpi na depresję lękową, ma myśli samobójcze, jest agresywny i nadpobudliwy. Boi się, że nie będzie nad sobą panował, np. w sytuacjach służby wartowniczej i posługiwania się bronią. Wyjaśnił, że jego stan psychiczny wynika z wychowania w rozbitej rodzinie. Orzeczeniem Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] r., Nr [...], w oparciu o przepisy art. 29 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 26 ust. 1 i art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz.U. z 2002 r., Nr 21, poz. 205 ze zm.) oraz w oparciu o § 6 pkt 1 oraz § 32 ust. 1 - 3 cyt. wyżej rozporządzenia, utrzymano w mocy zaskarżone orzeczenie I instancji. W uzasadnieniu stwierdzono u odwołującego się, tak jak w orzeczeniu I instancji, schorzenia z § 26 pkt 3, § 30 pkt 3, § 68 pkt 1. Zdaniem organu II instancji, przedstawione przez odwołującego się kserokopie dokumentacji medycznej nie zawierają danych, które mogłyby spowodować uzasadnione wątpliwości co do wyników badań przeprowadzonych dla potrzeb orzeczniczych przez uprawnionych do tego lekarzy specjalistów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, M. M. wniósł o "rzetelne zrewidowanie" orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej, kwalifikującego skarżącego do kategorii A. Wyraził obawy o swoje życie i zdrowie. Skarżący załączył ponadto kserokopie dodatkowej dokumentacji lekarskiej, stwierdzającej u niego nadciśnienie tętnicze. Podniósł, że w trakcie badań przez Wojskową Komisję Lekarską nigdy nie sprawdzano mu ciśnienia krwi. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Zarzucił, że skarżący w trakcie badań nie podnosił kwestii nadciśnienia tętniczego i nie przedstawił żadnej dokumentacji lekarskiej na tę okoliczność. Stan zdrowia skarżącego ustalony po przeprowadzeniu lekarskich badań specjalistycznych kwalifikuje go do kategorii A zdolności do służby wojskowej. O ile jednak stan zdrowia skarżącego uległ pogorszeniu po wydaniu decyzji II instancji, nic nie stoi na przeszkodzie, aby zwrócił się o ponowne skierowanie go do wojskowej komisji lekarskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem zasługiwała na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach - wraz z załącznikiem nr 1 - wykazem chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej (Dz.U. Nr 57, poz. 278 z późn. zm.). Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia, orzeczenie o zaliczeniu danej osoby do jednej z kategorii, o których mowa w § 1, właściwe komisje wojskowe wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do odpowiedniego rodzaju służby wojskowej, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych. Wojskowa komisja lekarska wydaje orzeczenie na podstawie badania lekarskiego według kategorii i kryteriów, które wyżej wskazano oraz na podstawie dokumentacji lekarskiej i innych dokumentów mających znaczenie w sprawie. W uzasadnionych przypadkach komisja lekarska może wydać orzeczenie wyłącznie na podstawie posiadanej dokumentacji (§ ust. 1 i 2 powołanego rozporządzenia). Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska orzeka w zasadzie na podstawie dokumentacji zawartej w aktach orzeczniczo-lekarskich. W razie potrzeby może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie, jak również skierować badanego na obserwację szpitalną. Komisja ta może również przeprowadzić dodatkowe postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, albo zlecić przeprowadzenia tego postępowania komisji, która wydała orzeczenie (§ 32 powołanego rozporządzenia). Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich powinny zawierać szczegółowe uzasadnienie (§ 19 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia). Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podejmowanie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 7 i 77 § 1 kpa.). Organ administracji państwowej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa.). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przedstawionych zasad procedury administracyjnej. Mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy obydwu instancji przeprowadziły wprawdzie bądź zleciły przeprowadzenie specjalistycznych badań lekarskich oraz oceniły dokumentację lekarską przedłożoną przez skarżącego. Skarżący podkreślał jednak w odwołaniu oraz dołączył na tę okoliczność stosowną dokumentację medyczną jego schorzeń o podłożu psychicznym, obejmujących w szczególności stany depresyjne oraz myśli samobójcze. Są to ułomności szczególnie istotne w ocenie zdolności określonej osoby do służby wojskowej. Należało zatem w takiej sytuacji przeprowadzić stosowne, uzupełniające specjalistyczne, psychiatryczne badania lekarskie, bądź też skierować skarżącego na obserwację szpitalną. Organy obydwu instancji oparły się tu jednak tylko na badaniu przeprowadzonym w postępowaniu I instancji przez psychologa-logopedę. Takie postępowanie organu II instancji narusza powołane wyżej przepisy art. 7, 77 oraz 80 kpa. Należy także podkreślić, że niewyjaśnienie przesłanek podjęcia zaskarżonych decyzji poprzez zamieszczenie właściwego uzasadnienia odpowiadającego wymogom z § 19 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia MON z dnia 10 czerwca 1992 r. w zw. z art. 107 § 3 kpa, uniemożliwiło Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu odtworzenie procesu myślowego, który doprowadził organy orzekające do uznania, że skarżący jest zdolny do służby wojskowej z kategorią A. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy zatem przeprowadzić postępowanie zgodnie z regułami procedury administracyjnej, a w szczególności spełnić w wydanym orzeczeniu dyspozycję § 19 ust. 1 pkt 3 powołanego rozporządzenia, w związku z art. 107 § 3 kpa. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 145 § 1 pkt c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło