IV SA/Wr 420/15
PostanowienieWSA we Wrocławiu2015-12-03
Skład orzekający: Ewa Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu oraz zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy wydania zaświadczenia?Ratio decidendi
Skarżący wykazał, że jego sytuacja materialna, uwzględniając dochody, wydatki, zadłużenie oraz sytuację rodzinną, uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Ponadto, w związku z charakterem sprawy (dotyczącą odmowy wydania zaświadczenia, co może być powiązane z uprawnieniami bezrobotnego), skarżący jest zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na mocy przepisów szczególnych, co czyni postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów zbędnym i podlega umorzeniu.Stan faktyczny
Skarżący Z. Z. złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku i ustanowienie radcy prawnego w celu napisania skargi kasacyjnej, dołączając jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody, wydatki, zajęcie komornicze oraz problemy zdrowotne. Sprawa dotyczyła odmowy wydania zaświadczenia przez Wojewodę.Rozstrzygnięcie
I. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu; II. Umorzono postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z. Z. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie ze skargi Z. Z. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu; II. umorzyć postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.
Skarżący pismem z dnia 30 listopada 2015 r. złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 4 listopada 2015 r. i o udzielenie pomocy prawnej w osobie radcy prawnego w celu napisania skargi kasacyjnej.
Do pisma tego dołączył złożony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie pomocy prawnej, w zakresie obejmującym "zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie pomocy prawnej", co wynika z rubryki nr 4 i nr 5 formularza.
Mając bowiem na uwadze, że pismem Sądu z dnia 5 listopada 2015 r. doręczającym odpis sentencji wyroku Sądu z dnia 4 listopada 2015 r. wydanego w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym pouczono skarżącego, o prawie i terminie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku, a także o prawie i terminie wniesienia skargi kasacyjnej oraz obowiązku jej sporządzenia przez fachowego pełnomocnika oraz o tym, że strona może wystąpić do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego przyjąć należy, iż skarżący w piśmie z dnia 30 listopada 2015 r. wniósł o ustanowienie radcy prawnego, a na urzędowym formularzu złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu skoro w rubryce nr 5 podał, że nie jest stanie ponieść kosztów sądowych, zaś w rubryce nr 4 podał, że wnosi o pomoc prawną.
Powyższe oznacza, że skarżący złożył w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z żoną i dorosłym synem, który nie otrzymuje dochodów i nie posiada konta bankowego i nie składał zeznania podatkowego. Skarżący natomiast otrzymuje dochód z tytułu zasiłku przedemerytalnego w wysokości [...] zł netto. Jego sytuacja nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych. Jest przewlekle chory, był operowany i wielokrotnie hospitalizowany. Żona otrzymuje emeryturę w kwocie [..] zł netto. Konto bankowe ma zajęte przez komornika i korzysta z rachunku żony. Wydatki związane z utrzymaniem obejmują: czynsz 400 zł, prąd 170 zł, leczenie 116,96 zł, gaz 1160 zł, telefon 30 zł. Nie kupują ubrań. Ponosi koszty leczenia w zależności od możliwości wynikających z kosztów utrzymania. Podał, że jest współwłaścicielem mieszkania. Samochód jest zajęty przez komornika. Nie posiada oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych. Syn jest współwłaścicielem mieszkania i posiada nieruchomość rolną.
W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Z treści przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny.
Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony.
Mając na uwadze wysokość dochodu skarżącego i jego żony, brak dochodu u syna oraz zajęcie komornicze i wykazane wydatki przyjąć trzeba, iż wykazał on, że spełnia przesłanki warunkujące ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w I sentencji.
Odnośnie zaś wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że skarżący jest w niniejszej sprawie zwolniony z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych (opłat sądowych i wydatków) na podstawie art. 239 pkt 1 lit "b" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej.
W tej sytuacji postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako zbędne na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji.
W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy;
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 pkt 1 lit "b" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło