IV SA/Wr 422/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka po rozpoznaniu w dniu 1 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H.S. na działanie pracowników Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 22 maja 2018 r. H. S. (dalej skarżąca lub strona), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu m.in. sprzeciw na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 13 marca 2018 r., nr SKO [...] uchylającą w całości decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia 19 stycznia 2018 r., nr [...] w sprawie przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Pismem z dnia 10 września 2018 r. strona skarżąca podkreśliła, że wniesiona przez nią skarga nie dotyczyła wyłącznie decyzji Kolegium z dnia 13 marca 2018 r., ale obejmowała także działanie pracowników tego organu w związku z licznymi toczącymi się przed nimi postępowaniami administracyjnymi. Dlatego też strona wniosła o potraktowanie jej skargi jako skargi na działanie pracowników Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wraz z żądaniem zapłaty kwoty 19.720,00 złotych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 1 – 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: – decyzje administracyjne; – postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; – postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; – inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., zwanej dalej k.p.a.), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., zwanej dalej o.p.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1947 ze zm., zwanej dalej u.k.a.s.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; – pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; – akty prawa miejscowego organów samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; – akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w punkcie 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; – akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; – bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; – bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI o.p. oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 2a i § 3). Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. Rolą sądu administracyjnego jest więc uprzednie zbadanie każdej z wniesionych skarg pod względem jej dopuszczalności. Dopiero stwierdzenie, że dana sprawa podlega kognicji sądów administracyjnych będzie otwierało drogę do merytorycznej oceny kwestionowanego aktu, czynności, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W kontekście przywołanych przepisów należy uznać, że skarga złożona w niniejszej sprawie dotyczy kwestii niepodlegającej kontroli sądu administracyjnego. Strona skarżąca wyraźnie podkreśliła bowiem, że przedmiotem jej skargi pozostaje nie tyle akt lub czynność (względnie bezczynność lub przewlekłość postępowania) organu administracji publicznej, jakim jest samorządowe kolegium odwoławcze, co działanie jego pracowników. Sąd administracyjny nie jest jednak podmiotem właściwym do rozpatrzenia tego typu zarzutów. Obejmują one bowiem nieprawidłowości w funkcjonowaniu jednostki i nie dotyczą żadnego z aktów i czynności (względnie bezczynność lub przewlekłość postępowania) określonych w art. 3 § 2 – 3 p.p.s.a. Zastrzeżenia strony skarżącej mają zatem w istocie charakter skargi składanej w trybie art. 227 k.p.a., której przedmiotem może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszanie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Organem sprawującym zaś nadzór nad działalnością administracyjną samorządowych kolegiów odwoławczych pozostaje Prezes Rady Ministrów, do którego zadań należy m.in. rozpatrywanie skarg na pozaorzeczniczą działalność kolegiów (art. 3a ust. 4 pkt 3 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych). Mając na uwadze powyższe rozważania stwierdzić należy, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie podlega właściwości sądu administracyjnego, co obligowało Sąd do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Marginalnie zauważyć przy tym trzeba, że przedmiotem zainteresowania tutejszego Sądu była już kwestia przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie przyznania skarżącej specjalnego zasiłku opiekuńczego zarówno przez organ pierwszej instancji (IV SAB/Wr 124/18), jak i organ odwoławczy (IV SAB/Wr 115/18).