IV SA/Wr 424/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Protokolant Aleksandra Siwińska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 8 listopada 2007 r. sprawy ze skargi M. K. na orzeczenie Wojewódzkiej Komisjji Lekarskiej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zdolności do czynnej służby wojskowej oddala skargę. Orzeczeniem z dnia [...] nr [...] wydanym na podstawie ustawy z dnia 21.11.1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2004r., Nr 241, poz. 2416 ze zm.) i rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 151 poz. 1595 ze zm.) Powiatowa Komisja Lekarska w J. G. uznała M. K. za trwale i całkowicie niezdolnego do czynnej służby wojskowej czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, zaliczając go do kategorii "E". W uzasadnieniu orzeczenia podała, że po przeprowadzeniu wywiadu lekarskiego, zapoznaniu się z przedłożonymi do wglądu dokumentami lekarskimi oraz po własnym badaniu lekarskim rozpoznała u poborowego zaburzenia osobowości znaczne upośledzające zdolności adaptacyjne utrwalone określone w §68 pkt 3 załącznika nr 2 powołanego na wstępie rozporządzenia MON. Od powyższego orzeczenia M. K. złożył odwołanie, w którym zakwestionował zdiagnozowane u niego schorzenie. Podniósł, że w wyniku pierwszego orzeczenia Wojskowej Komisji Lekarskiej został uznany za zdrowego i otrzymał kategorię "A". Jednocześnie oświadczył, że w okresie przerwy w odbywaniu służby wojskowej nie podejmował leczenia psychiatrycznego, gdyż nie cierpi na zdiagnozowane przez Komisję dolegliwości. Jest gotów ponownie stanąć przed Wojskową Komisja Lekarską i odbyć zaległą służbę wojskową. Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewódzka Komisja Lekarska we W. orzeczeniem z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 26 ust. 1 i art. 30 a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej (Dz.U. z 2004r. Nr 241, poz. 2416 ze zm.) oraz załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595) uchyliła w całości zaskarżone orzeczenie i uznała poborowego za niezdolnego do czynnej służby wojskowej, zaliczając go do kategorii zdrowia "D". W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że po zapoznaniu się z przedłożonymi do wglądu dokumentami lekarskimi, przeprowadzeniu wywiadu z odwołującym się połączonym z jego badaniem oraz w wyniku przeprowadzenia dodatkowych badań specjalistycznych uznała, że M. K. jest niezdolny do pełnienia zasadniczej służby wojskowej. Wskazano, że stwierdzone u skarżącego schorzenie określone w § 68 pkt 2 powołanego na wstępie rozporządzenia, tj. zaburzenia upośledzające lub znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne poddające się korekcji, wpływają na zmianę kategorii zdrowia. M. K. wniósł skargę na powyższe orzeczenie organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W uzasadnieniu ponowił argumentację podnoszoną w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Wojewódzka Komisja Lekarska we W. wniosła o jej odrzucenie. W uzasadnieniu podała, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o dokumentację organu I instancji oraz przeprowadzone badania własne i wyniki badań lekarzy specjalistów w zakresie psychologii i psychiatrii. W skardze nie podniesiono natomiast żadnych nowych okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na zmianę kwestionowanego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Do kompetencji sądu administracyjnego należy kontrola pod względem zgodności z prawem orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej będącego w istocie decyzją administracyjną. Zgodnie z postanowieniami art. 184 Konstytucji RP i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej przepisu prawa kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygnięcie będące przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie pozbawione jest takich wad. Dodać należy, że Sąd nie może przeprowadzić kontroli zaskarżonego do niego aktu administracyjnego w oparciu o kryterium słuszności, czy sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Na gruncie orzecznictwa sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że wojskowe komisje lekarskie są organami administracji publicznej wydającymi decyzje w indywidualnych sprawach, w tym również decyzje w sprawach zdolności do służby wojskowej. Dlatego też do tego rodzaju decyzji odnoszą się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1999r. sygn. I SA 2114/97, LEX 47973, wyrok NSA z dnia 16 listopada 1995r. sygn. SA/Gd 1655/95, OSP z 1997r., Nr 7-8, poz. 135). Orzeczenia komisji w sprawie zdolności do czynnej służby wojskowej, ustalające kategorię tej zdolności są zatem decyzjami administracyjnymi w rozumieniu art. 1 § 1 pkt 1 k.p.a. Tym samym w zakresie nienormowanym przepisami szczegółowymi do postępowania w sprawach tego rodzaju mają zastosowanie określone w k.p.a. ogólne zasady postępowania administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie zadaniem komisji lekarskich obu instancji było ustalenie zdolności poborowego M. K. do pełnienia służby wojskowej, w dwuinstancyjnym postępowaniu administracyjnym w związku z wniesieniem przez stronę odwołania. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej we Wrocławiu z dnia 31 maja 2007r. uchylające w całości orzeczenie Powiatowej Komisji Lekarskiej i uznające skarżącego za niezdolnego do czynnej służby wojskowej i zaliczające go do kategorii zdrowia "D". Nie ulega wątpliwości, że w sprawach ustalenia zdolności do czynnej służby wojskowej zasadnicze znaczenie ma kwestia zebrania odpowiednich danych co do wiedzy medycznej, gdyż pełna wiedza medyczna pozwala na rozstrzygnięcie o zdolności do służby wojskowej oraz o zakwalifikowaniu do kategorii tej służby. Komisja lekarska wydając orzeczenie w sprawie zdolności do czynnej służby wojskowej orzeka na podstawie badania lekarskiego i wyników badań specjalistycznych (§ 14 powołanego na wstępie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595), według kategorii i kryteriów, o których mowa w załączniku nr 2 tego rozporządzenia, w trybie i na zasadach określonych w tym rozporządzeniu. Zgodnie z treścią § 23 pkt 2 rozporządzenia wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia, rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie. Dokonywana przez sąd administracyjny kontrola orzeczeń komisji lekarskich wydanych w tym trybie sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia, w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności poborowego do służby wojskowej była prawidłowa, tj. zgodna z przepisami rozporządzenia normującymi orzekanie o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz tryb postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Nie podlega natomiast kontroli Sądu kwestionowany przez skarżącego, zarówno na etapie odwołania jak i skargi, rodzaj rozpoznanych schorzeń lub ułomności zdiagnozowanych przez lekarzy odpowiednich specjalności. Ta kwestia wymyka się spod kontroli sądów administracyjnych, jako oparta na konkretnej wiedzy medycznej specjalistów, w tym przypadku z zakresu psychologii i psychiatrii. W ocenie Sądu Wojewódzka Komisja Lekarska prawidłowo uznała, w oparciu o zgromadzony w sposób pełny materiał orzeczniczy, że rozpoznanie u skarżącego (osobowości dyssocjalnej) zaburzeń osobowości znacznie upośledzających zdolności adaptacyjne, poddających się korekcji, zgodnie z § 68 pkt 2 załącznika nr 2 do w/w rozporządzenia MON kwalifikują skarżącego będącego poborowym do kategorii zdrowia "D" - niezdolny do czynnej służby wojskowej. Z objaśnień szczegółowych do powołanego paragrafu rozporządzenia wynika, że zastosowany pkt 2 należy stosować u badanych, w których na tle długotrwałej dezadaptacji stwierdza się okresy zadowalającego funkcjonowania. W niniejszej sprawie organ II instancji zgodnie z treścią wskazanego wyżej przepisu § 23 pkt 2 przeprowadził w trybie odwoławczym w dniu 23 maja 2007r. dodatkowe badania specjalistyczne: psychologiczne, przeprowadzone przez specjalistę psychologa klinicznego - dr A. B., oraz psychiatryczne, przeprowadzone w tym samym dniu przez dr. n. med. M. C. W konsekwencji zindywidualizowano rozpoznane u skarżącego schorzenie sklasyfikowane w wykazie chorób i ułomności przy ocenie zdolności do czynnej służby wojskowej oraz do odbywania takiej służby poza granicami państwa - załącznik nr 2 rozporządzenia MON z dnia 25 czerwca 2004r. (Dz.U. Nr 151, poz. 1595). Rozpatrując stan faktyczny i prawny sprawy Sąd nie stwierdził, by wydane w sprawie orzeczenia naruszały prawo. Organy obu instancji w sposób wnikliwy i dostatecznie szczegółowy rozważyły istotne dla wyniku postępowania okoliczności faktyczne, nie uchybiając przy tym zasadom postępowania administracyjnego. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie budził wątpliwości, skarżący zaś nie wykazał, że ustalenia dokonane przez organy nie odpowiadają stanowi rzeczywistemu. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że skarga nie zawiera uzasadnionych zarzutów, a przy braku naruszeń prawa, które należałoby uwzględnić z urzędu, skarga ta podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).