IV SA/Wr 426/16
WyrokWSA we Wrocławiu2017-05-11
Skład orzekający: Lidia Serwiniowska, Ewa Kamieniecka, Julia Szczygielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie włączenia gimnazjum do zespołu szkół, podjęta z naruszeniem procedury zawiadomienia rodziców i konsultacji ze związkami zawodowymi, narusza interes prawny rodzica ucznia?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że mimo przysługującego rodzicowi interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały dotyczącej przekształcenia szkoły, nie doszło do jego naruszenia. Skuteczne zawiadomienie o zamiarze przekształcenia zostało uznane za dokonane, a zarzuty dotyczące braku zapewnienia kontynuacji nauki na dotychczasowym poziomie, daty przekształcenia oraz wadliwej procedury konsultacji ze związkami zawodowymi nie wykazały naruszenia indywidualnego interesu prawnego skarżącej.Stan faktyczny
Skarżąca M. P. wniosła skargę na uchwałę Rady Miejskiej W. w sprawie włączenia Gimnazjum nr [...] do Zespołu Szkół nr [...] we W. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym niedochowanie wymogu informacyjnego wobec rodziców, skrócenie terminu opiniowania przez związki zawodowe oraz brak zapewnienia uczniom możliwości kontynuowania nauki na dotychczasowym poziomie. Rada Miejska nie uwzględniła wezwania skarżącej do usunięcia naruszenia interesu prawnego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt IV SA/Wr 426/16 | | , [pic], WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , , , Dnia 11 maja 2017 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, Przewodniczący, , Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, , Sędziowie, Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędzia NSA Julia Szczygielska (spr.), , , Protokolant, sekretarz sądowy Katarzyna Leśniowska, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2017 r., sprawy ze skargi M. P., na uchwałę Rady Miejskiej W., z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], w przedmiocie włączenia Szkoły do Zespołu Szkół nr [...] przy ul. [...] a we W., , oddala skargę w całości., ,
W dniu [...] lutego 2016 r. Rada Miejska W., działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 1515 ze zm., zwanej dalej u.s.g.) w zw. z art. 5c pkt 1 i art. 62 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 2156 ze zm., zwanej dalej u.s.o.) oraz art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze zm.), podjęła uchwałę nr [...] w sprawie włączenia z dniem 1 września 2016 r. Gimnazjum nr [...] do Zespołu Szkół nr [...] przy ul. [...] we W.
Pismem z dnia 15 czerwca 2016 r. M. P. (zwanej dalej stroną lub skarżącą) wezwała organ do usunięcia naruszenia interesu prawnego w postaci rzeczywistego i bezpośredniego naruszenia prawa swojego dziecka do kontynuowania nauki na dotychczasowym poziomie i w dotychczasowym zakresie.
W odpowiedzi, Rada Miejska W. uchwałą nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. nie uwzględniła stanowiska skarżącej, o czym została ona poinformowana pismem przewodniczącego Rady z dnia 12 lipca 2016 r., nr [...].
Pismem z dnia 16 sierpnia 2016 r. strona wniosła skargę m.in. na opisaną na wstępie uchwałę, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego:
– art. 63 w zw. z art. 59 ust. 1 i art. 59 ust. 6 u.s.o., polegające na niedopuszczalnym ustaleniu przez organ daty przekształcenia Gimnazjum nr [...], poprzez zmianę jego siedziby z dniem 1 września 2016 r., tj. z początkiem roku szkolnego, podczas gdy Gimnazjum mogło zostać przekształcone przez jego organ prowadzący wyłącznie z końcem roku szkolnego tj. z dniem 31 sierpnia 2016 r., co w konsekwencji stanowiło istotne naruszenie prawa prowadzące do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały,
– art. 58 ust. 6 w zw. z art. 59 ust. 1 u.s.o., polegające na niedochowaniu wymogu informacyjnego i niepowiadomieniu wszystkich rodziców uczniów Gimnazjum o zamiarze i przyczynach jego przekształcenia co najmniej na 6 miesięcy przed terminem przekształcenia (przeniesienia siedziby) Gimnazjum, co doprowadziło do naruszenia bezwzględnie obowiązujących przesłanek procedury przekształcenia szkoły, które powinno prowadzić do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały,
– art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 1881 ze zm., zwanej dalej u.z.z.), poprzez niezachowanie gwarancji proceduralnych przekształcenia (przeniesienia siedziby) Gimnazjum w następstwie skrócenia przez organ terminu przedstawienia opinii przez związki zawodowe do 6-7 dni, wbrew obowiązującym przepisom prawa, które określają termin przedstawienia opinii przez związki zawodowe nie krótszy niż 30 dni, oraz podjęcie uchwały o przekształceniu Gimnazjum przed upływem ustawowego terminu 30 dni do zaopiniowania uchwały przez związki zawodowe, co doprowadziło do naruszenia bezwzględnie obowiązujących przesłanek procedury przekształcenia Gimnazjum, które winno doprowadzić do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały,
– art. 59 ust. 6 w zw. z art. 59 ust. 1 u.s.o. oraz w zw. z art. 2, art. 7, art. 16, art. 70 i art. 165 ust. 2 Konstytucji jak również w zw. z art. 1 u.s.o., poprzez niezachowanie przez organ gwarancji proceduralnych przekształcenia (przeniesienia siedziby) Gimnazjum zgodnie z procedurą przekształcenia w następstwie braku zapewnienia uczniom Gimnazjum możliwości kontynuowania nauki na dotychczasowym poziomie i w dotychczasowym zakresie, co doprowadziło do naruszenia bezwzględnie obowiązujących przesłanek procedury przekształcenia Gimnazjum, które winno doprowadzić do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały.
Skarżąca podniosła również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
– art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., zwanej dalej k.p.a.) w zw. z art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób niezgodny z przepisami, a ponadto całkowicie niebudzący zaufania do organu administracji,
– art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 91 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 446 ze zm., zwanej dalej u.s.g.), poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego, wyrażające się w nierozpatrzeniu całości materiału dowodowego, w tym wszystkich uwag i wniosków strony skarżącej podniesionych w wezwaniu do usunięcia naruszenia interesu prawnego.
W uzasadnieniu strona skarżąca szeroko opisała okoliczności faktyczne niniejszej sprawy oraz wskazała, że organ w toku postępowania związanego z przekształceniem szkoły nie dochował obowiązujących regulacji ustawowych.
Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne strona skarżąca zwróciła uwagę, że przeniesienie siedziby szkoły stanowi w istocie jej przekształcenie w rozumieniu art. 59 ust. 6 u.s.o. W związku z tym powinna znaleźć odpowiednie zastosowanie procedura likwidacji szkoły, która przewiduje zakończenie działalności placówki oświatowej z końcem roku szkolnego, po zapewnieniu uczniom przez organ ją prowadzący możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ zaś w kwestionowanej uchwale, wbrew obowiązującym przepisom przyjął, że przekształcenie szkoły następuje z dniem rozpoczęcia kolejnego roku szkolnego tj. od 1 września 2016 r., nie zaś od 31 sierpnia 2016 r., jak winien był to zrobić.
Dalej strona wskazała, że w toku postępowania nie został dochowany wymóg powiadomienia wszystkich rodziców uczęszczających do niej uczniów o zamiarze i przyczynach przekształcenia szkoły co najmniej na 6 miesięcy przed terminem przekształcenia (przeniesienia siedziby) szkoły. Ze zgromadzonej przez organ dokumentacji wynika bowiem, że niektórzy z rodziców otrzymali informację o zamiarze przekształcenia placówki już po upływie sześciomiesięcznego terminu, bądź też w ogóle nie została im ona skutecznie doręczona. Przesłane zawiadomienie nie zawierało również wyjaśnienia przyczyn przekształcenia.
W odniesieniu zaś do samej skarżącej, przesłana jej korespondencja została zaadresowana na nazwisko "W.", co całkowicie uniemożliwiło stronie jej odbiór. Z kolei zawiadomienie kierowane do ojca dziecka, S. W., zostało przesłane na adres skarżącej, pod którym on nigdy nie zamieszkiwał i adres taki nie widniał w bazie danych Gimnazjum.
Skarżąca podniosła również, że termin na przedstawienie przez związki zawodowe opinii na temat przekształcenia placówki oświatowej został znacząco ograniczony z ustawowych 30 dni do 6-7 dni. Z informacją o możliwości złożenia takich opinii zwrócono się do organizacji związkowych już po podjęciu uchwały intencyjnej, a więc po 21 stycznia 2016 r. Dodatkowo termin opiniowania został zakreślony przez organ do dnia 17 lutego 2016 r., co powodowało, że nie tylko uniemożliwiono związkom zawodowym wypowiedzenia się w normalnym termin 30 dni, ale również i w terminie skróconym 21 dni, który może zostać zastosowany jedynie ze względu na ważny interes publiczny.
Kolejnym uchybieniem organu było w ocenie skarżącej naruszenie możliwości kontynuowania przez uczniów nauki na dotychczasowym poziomie. Zmiana siedziby szkoły i włącznie jej do Zespołu Szkół mogło prowadzić nawet do pogorszenia warunków dydaktycznych, opiekuńczych i wychowawczych. Baza dydaktyczna w nowej lokalizacji nie będzie już bowiem w stanie zapewnić takiej możliwości kształcenia, jak miało to miejsce dotychczas. Nowa placówka w swoim statucie nie przewiduje prowadzenia klas sportowych o profilu lekkoatletycznym, zaś obiekty przeznaczone do zajęć wychowania fizycznego, w tym szatnie, nie są wystarczające do jednoczesnego zaspokojenia potrzeb uczniów Gimnazjum i Zespołu Szkół.
Zdaniem skarżącej, organ dopuścić się miał także naruszenia przepisów procesowych, gdyż prowadził postępowanie w sposób nie budzący zaufania oraz niewłaściwe ustalił okoliczności faktyczne sprawy, skutkiem czego nie rozpatrzył całości materiału dowodowego, w tym uwag i zastrzeżeń podniesionych przez stronę w ramach wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego, czy też przez radę rodziców w toku prowadzonego postępowania.
Mając powyższe okoliczności na uwadze strona wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały względnie stwierdzenie, że została ona wydana z naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że w efekcie podjętej uchwały Gimnazjum nie zostało zlikwidowane z dniem 31 sierpnia 2016 r., a uczniowie kontynuują w nim naukę w tych samych oddziałach oraz z tymi samymi nauczycielami. Przyjęta więc data 1 września 2016 r. odpowiada faktycznej zmianie siedziby szkoły.
Odnosząc się do kwestii zawiadomienia rodziców o przekształceniu Gimnazjum organ wskazał, że korespondencja była wysyłana zgodnie z listą rodziców i ich adresami pozyskanymi od dyrektora szkoły. Dodatkowo w dniu 16 lutego 2016 r. przekazał rodzicom informację za pośrednictwem dziennika elektronicznego. Tym zaś z rodziców, którzy nie odebrali tego komunikatu, stosowne informacje zostały przekazane telefonicznie bądź za pośrednictwem poczty głosowej.
Organ podkreślił również, że nie został ograniczony termin przedstawienia przez organizacje związkowe opinii na temat kwestionowanej uchwały. W wyznaczonym terminie odpowiedzi udzieliło tylko Forum Związków Zawodowych Zarządu Wojewódzkiego Województwa D. nie wnosząc uwagi do przedłożonego projektu uchwały. Pozostałe zaś organizacje w ogóle go nie zaopiniowały, co należało uznać za opinię pozytywną.
Zdaniem organu, przeniesienie siedziby Gimnazjum i włączenie go do Zespołu Szkół nr [...] zostało dokonane w sposób zgodny z procedurą, dlatego też skarga wniesiona w niniejszej sprawie powinna zostać oddalona.
W toku rozprawy przeprowadzonej w dniu 20 kwietnia 2017 r. pełnomocnik skarżącej, podtrzymując wniesioną skargę dodał, że naruszeniem interesu prawnego reprezentowanej przez niego strony było niezachowanie możliwości kontynuacji nauki przez jej syna na dotychczasowym poziomie i w dotychczasowym zakresie. Nie została bowiem zapewniona odpowiednia liczba sal oraz ilość zajęć profilowanych.
Pełnomocnik organu stwierdził zaś, że w szkole znajdują się boiska sportowe i sale gimnastyczne i jest ona dobrze wyposażona w sprzęt sportowy oraz informatyczny. Przestrzegany jest również limit uczniów w klasie i ich skład osobowy.
W dniu 24 kwietnia 2017 r. pełnomocnik organu przedłożył dokumenty potwierdzające fakt zawiadomienia rodziców ucznia S. W. o przeniesieniu siedziby szkoły: widomość sekretarza szkoły oraz wykaz z dziennika elektronicznego.
Pismem z dnia 27 kwietnia 2017 r. strona skarżąca ustosunkowała się do przedstawionych przez organ dowodów wskazując, że nie wynika z nich, aby ona lub ojciec dziecka zostali zawiadomieni o fakcie przekształcenia szkoły w ustawowym terminie. Wiadomość e-mail została bowiem wysłana do nieznanego kręgu osób, zaś wpis w dzienniku elektronicznym wskazywał prawdopodobnie datę zamieszczenia informacji i również nie potwierdzał tego, kto i kiedy się z nią zapoznał. Strona podkreśliła, że nie była powiadomiono również telefonicznie bądź poprzez nagranie na poczcie głosowej.
Skarżąca dodała również, że przeniesienie siedziby szkoły do nowej lokalizacji nie gwarantowało jej synowi możliwości kontynuowania nauki na dotychczasowym poziomie, dlatego też w roku szkolnym 2016/2017 podjął on naukę w innej szkole.
Ponadto strona ponownie przedstawiła okoliczności przemawiające za posiadaniem przez nią interesu prawnego w złożeniu przedmiotowej skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz.1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego oraz na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
W świetle art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.
Rozpatrując stan faktyczny i prawny sprawy Sąd stwierdził, że przedmiotowa skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawą zakwestionowania opisanego na wstępie aktu był art. 101 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym, skargę na uchwałę lub zarządzenie podjęte przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – wnieść każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Według przywołanej normy prawnej, przesłanki skutecznego wniesienia skargi są zatem uwarunkowane następującymi okolicznościami: po pierwsze – zaskarżony akt musi dotyczyć sfery administracji publicznej, po drugie – akt musi nie tylko dotyczyć interesu prawnego, ale również naruszać interes prawny lub uprawnienie skarżącego, po trzecie – skarga musi być poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia interesu prawnego.
W pierwszym rzędzie obowiązkiem Sądu było zatem zbadanie, czy wniesiona skarga spełnia wymienione wymogi i czy podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny.
W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że sprawa w ramach której została podjęta zaskarżona uchwała zaliczana jest do spraw z zakresu administracji publicznej. Dotyczy ona bowiem kwestii realizacji prawa, a zarazem i obowiązku każdego obywatela do nauki, które bezpośrednio wynika z art. 70 ust. 1 Konstytucji, a znajduje swoje rozwinięcie w postanowieniach ustawy o systemie oświaty.
Na podstawie akt sprawy stwierdzić należy, że spełniony został także warunek uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego, co wynika z pisma skarżącej z dnia 15 czerwca 2016 r. oraz z udzielonej odpowiedzi przewodniczącego Rady Miejskiej z dnia 12 lipca 2016 r.
Skarżącej przysługiwał również interes prawny w zakwestionowaniu przedmiotowej uchwały.
W tym miejscu zauważyć należy, że pojęcie interesu prawnego nie zostało normatywnie zdefiniowane. W orzecznictwie przeważa pogląd, że o tym, czy strona ma interes prawny (uprawnienie), a nie tylko faktyczny, decyduje ostatecznie to, czy jej żądanie znajduje oparcie w przepisach prawa publicznego, w szczególności prawa administracyjnego. Interes prawny musi wynikać z normy prawa materialnego, która kształtuje sytuację prawną strony skarżącej. Przy czym interes ten musi być bezpośredni, indywidualny, konkretny, realny i obiektywny.
Należy podkreślić, że od tak zdefiniowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny polegający na tym, że podmiot wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany sposobem uregulowania danej kwestii, jednakże poprzez określone uregulowanie nie dochodzi do naruszenia przepisu, dotyczącego jego sytuacji prawnej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 października 2007 r., sygn. akt III SA/Lu 282/07).
Zdaniem Sądu, nie budzi wątpliwości, że rodzic ucznia danej szkoły ma interes prawny w tym, aby jej przekształcenie bądź likwidacja były przeprowadzane prawidłowo przy poszanowaniu gwarancji proceduralnych przysługujących temu rodzicowi z mocy przepisów ustawy o systemie oświaty. To właśnie w oparciu o przepisy tej ustawy realizowany jest bowiem obowiązek szkolny dziecka do ukończenia przez nie 18 roku życia (art. 15 u.s.o.). Rodzice zaś – na mocy art. 18 u.s.o. – są zobligowani do współdziałania w taki sposób, aby był on wykonywany prawidłowo i bez przeszkód.
Z regulacji ustawy o systemie oświaty wynika również podmiotowe prawo rodzica ucznia do uzyskania informacji o wszelkich istotnych zmianach dotyczących samej szkoły, w tym w szczególności o zamiarze jej likwidacji lub przekształcenia. Uprawnienie to stanowi urzeczywistnienie konstytucyjnej ochrony prawa rodziców do opieki i troski nad wykształceniem ich dzieci wynikającej z art. 70 ust. 3, art. 48 ust. 1 i art. 53 ust. 3 Konstytucji, a także z zasady pewności prawa, wywodzonej z art. 2 Konstytucji (por. wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 3 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Go 729/15 oraz w Łodzi z dnia 16 listopada 2016 r., sygn. akt III SA/Łd 418/16).
Samo jednak istnienie interesu prawnego, jak zresztą już była o tym mowa, nie jest wystarczające do stwierdzenia, że wniesiona skarga będzie umożliwiała ocenę legalności kwestionowanej uchwały. Skarżąca zobowiązana jest bowiem do wykazania konkretnej normy prawa materialnego, której naruszenie prowadzi również do zagrożenia dla jej zindywidualizowanego i skonkretyzowanego interesu prawnego.
Podkreślić przy tym należy, że z naruszeniem interesu prawnego mamy do czynienia wówczas, gdy zaskarżonym aktem zostanie, w sferze prawnej, odebrane lub ograniczone jakieś uprawnienie skarżącego wynikające z przepisów prawa, bądź też zostanie nałożone na niego nowe obciążenie lub zmieniony dotychczas istniejący obowiązek. Przy czym związek pomiędzy własną, indywidualną sytuacją prawną strony skarżącej, a zaskarżoną uchwałą musi istnieć już obecnie, a nie w przyszłości oraz powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo nałożenia obowiązków. Nie jest zatem wystarczające wykazanie samej potencjalnej możliwości naruszenia interesu prawnego w przyszłości. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1885/07).
W świetle powyższych rozważań należało zatem ocenić, czy powołane przez skarżącą przepisy, z których wywodzi ona swój interes prawny zostały w istocie przez organ naruszone.
Przed tym jednak należy odwołać się do podstawy prawnej wydanej w niniejszej sprawie uchwały, ustalając w ten sposób zakres przepisów pozostający przedmiotem zainteresowania w niniejszej sprawie.
Zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie art. 62 ust. 5 u.s.o., który stanowi, że organ prowadzący zespół szkół lub placówek albo szkół i placówek może wyłączyć z zespołu niektóre szkoły lub placówki, włączyć do zespołu inne szkoły lub placówki, a także może rozwiązać zespół. W przypadku wyłączenia szkół lub placówek z zespołu oraz rozwiązania zespołu przepisów art. 58 i 59 nie stosuje się.
W świetle powołanej regulacji do uchwał podejmowanych w przedmiocie włączenia danej szkoły lub placówki do istniejącego zespołu należy stosować procedurę, o której mowa w art. 58 i art. 59 u.s.o.
Z punktu widzenia niniejszej sprawy istotne znaczenie ma jedynie treść art. 59 u.s.o., który w ust. 1 stanowi, że szkoła publiczna, z zastrzeżeniem ust. 1a i 2, może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów (w przypadku szkoły dla dorosłych - uczniów), właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu.
Jak ponadto wynika z ust. 6 cytowanej regulacji, przepisy ust. 1-5 i art. 58 stosuje się odpowiednio w przypadku przekształcenia szkoły lub placówki, którym niewątpliwie będzie włączenie Gimnazjum nr [...] do istniejącego już Zespołu Szkół nr [...]. Nie należy przy tym zapominać, że przedmiotowa sprawa jest powiązana również z równolegle toczącymi się postępowaniami w sprawie zamiaru przeniesienia siedziby szkoły, a także przeniesienia siedziby szkoły do nowej lokalizacji. Stąd też między tymi sprawami wiele będzie elementów wspólnych, zwłaszcza tych, które związane są z przeprowadzoną procedurą uchwałodawczą.
Oceniając zasadność podniesionych przez stronę zarzutów w zakresie domniemanego naruszenia jej interesu prawnego, należało wziąć przede wszystkim pod uwagę, czy organ prowadzący szkołę zawiadomił rodziców uczniów o zamiarze przekształcenia szkoły co najmniej 6 miesięcy przed terminem planowanej zmiany, co wynika z art. 59 ust. 1 u.s.o.
Trzeba jednak wyraźnie podkreślić, że ta kwestia podlega wyjaśnieniu wyłącznie w odniesieniu do osoby skarżącej. Jak już bowiem była o tym mowa na wstępie, skarga wnoszona na podstawie art. 101 u.s.g. ma charakter ściśle zindywidualizowany, co oznacza że musi ona koncentrować się wyłącznie na interesie prawnym danej jednostki i okolicznościach jego naruszenia. Stąd też nie może ona dotyczyć bliżej nieskonkretyzowanego interesu publicznego bądź społecznego. Z tej przyczyny zbędne było analizowanie skuteczności powiadomienia rodziców innych dzieci, skoro to nie oni wnieśli skargę w niniejszej sprawie.
Informacja o zamiarze przekształcenia szkoły powinna być informacją imiennie adresowaną do poszczególnych rodziców, wyraźną i dającą możliwość zapoznania się z jej treścią. Poinformowanie nie musi nastąpić na piśmie. Udokumentowane powiadomienie osób obecnych na zebraniu oraz skierowanie pisemnych zawiadomień do pozostałych rodziców uczniów czyni zadość wymaganiom, o których mowa w art. 59 ust. 1 u.s.o. (por. M. Pilich, Ustawa o systemie oświaty. Komentarz, Warszawa 2013, s. 668-669). Podobnie należy ocenić również skorzystanie przez organ z elektronicznych środków porozumiewania się na odległość, jeśli oczywiście możliwe jest stwierdzenie kiedy dany rodzic otrzymał przekazaną mu wiadomość.
W okolicznościach niniejszej sprawy należało uznać, że skarżąca została skutecznie zawiadomiona o zamiarze przekształcenia szkoły z odpowiednim sześciomiesięcznym wyprzedzeniem. Z przedłożonego przez organ wykazu przeczytanych wiadomości z elektronicznego dziennika wynika, że rodzice ucznia S. W. zapoznali się z informacją o przekształceniu szkoły w dniu 18 lutego 2016 r. Ponadto fakt zawiadomienia skarżącej został potwierdzony również przez sekretarza szkoły w wiadomości e-mail z dnia 29 lutego 2016 r.
Sąd nie podziela przy tym stanowiska strony, że dziennik elektroniczny nie może stanowić dostatecznej podstawy do potwierdzenia faktu zawiadomienia jej bądź ojca jej dziecka o zmianach organizacyjnych w szkole. Możliwość dostępu do tego systemu mieli bowiem wyłącznie rodzice uczniów, po uprzednim zalogowaniu się do niego.
Ponadto warto dodać, że treść przekazanej informacji zawierała podstawowe dane na temat przekształcenia, a więc adres nowej siedziby szkoły oraz wyjaśnienie, że uczniowie od 1 września 2016 r. będą kontynuowali naukę w tych samych oddziałach oraz z tymi samymi nauczycielami.
Wobec powyższego zarzut naruszenia art. 59 ust. 6 w zw. z art. 59 ust. 1 u.s.o. nie zasługiwał na uwzględnienie.
Niezasadnym okazał się również zarzut naruszenia art. 59 ust. 6 w zw. z art. 59 ust. 1 u.s.o. oraz w zw. z art. 2, art. 7, art. 16, art. 70 i art. 165 ust. 2 Konstytucji w zw. z art. 1 u.s.o. poprzez niezapewnienie uczniom szkoły możliwości kontynuacji nauki na dotychczasowym poziomie i w dotychczasowym zakresie (niedostosowana do potrzeb baza sportowa i komputerowa szkoły, zniesienie profilu lekkoatletycznego, przebywanie w budynku szkoły wspólnie z młodzieżą licealną). Wynikał on bowiem wyłącznie z oceny zasadności i celowości dokonanego przekształcenia placówki oświatowej z punktu widzenia porównania istniejących dotychczas warunków nauki oraz spodziewanych zmian w tym zakresie.
Należy jednak pamiętać, że kontrolą Sądu nie może być objęta celowość, zasadność czy potrzeba przekształcenia szkoły. Sąd administracyjny nie może brać pod uwagę społecznego aspektu planowanych zmian. Uprawnienie organu prowadzącego daną placówkę publiczną do wprowadzenia w niej zmian wiąże się bowiem z chronioną konstytucyjnie zasadą samodzielności jednostek samorządu terytorialnego (art. 165 ust. 2 Konstytucji), których działalność podlega nadzorowi wyłącznie z punktu widzenia legalności (art. 171 ust. 1 Konstytucji). Ustawodawca wyposażył gminy w prawo tworzenia, przekształcania i likwidacji jednostek organizacyjnych, przy pomocy których gmina realizuje swoje zadania, w tym także w zakresie edukacji publicznej, przy uwzględnieniu wykonywania zadań publicznych - art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h) u.s.g. w związku z art. 59 ust. 1 u.s.o. (por. wyrok wojewódzkich sądów administracyjnych w Opolu z dnia 28 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Op 240/14 oraz w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 3 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Go 729/15).
W okolicznościach niniejszej sprawy podkreślenia wymaga również fakt, że przekształcenie szkoły obejmowało wyłącznie przeniesienie siedziby i włączenie w skład zespołu szkół. Sama placówka w dalszym ciągu kontynuowała swoją działalność, a tym samym w świetle art. 59 ust. 1 u.s.o. należało przyjąć, że organ zapewnił synowi skarżącej możliwość kontynuowania nauki w szkole tego samego typu.
Naruszenia interesu skarżącej nie można również upatrywać w tym, że jako datę przekształcenia placówki organ przyjął dzień 1 września 2016 r. Według stanu na dzień 31 sierpnia 2016 r. szkoła działała jeszcze samodzielnie pod dotychczasową lokalizacją przy ul. [...]. Dopiero od dnia 1 września 2016 r. weszła ona w skład Zespołu Szkół nr [...] przy ul. [...] i rozpoczęła funkcjonowanie w nowej strukturze w całym roku szkolnym 2016/2017. Przyjęta więc data fakt ten jedynie potwierdza.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy nie zasługiwał także na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 19 ust. 1 i 2 u.z.z., poprzez niezachowanie właściwej procedury opiniowania uchwały przez reprezentatywne organizacje związkowe. Trzeba bowiem zauważyć, że ewentualne uchybienie w tym zakresie ma charakter wyłącznie procesowy i w żaden sposób nie odnosi się ono do kwestii, naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącej w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. Stanowisko to jest tym bardziej uzasadnione, że nawet w przypadku skargi organizacji związkowej przyjmuje się, że nieprzedstawienie jej do zaopiniowania uchwały w sprawie przekształcenia szkoły nie stanowi naruszenia jej interesu prawnego lub uprawnienia w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. Wprawdzie w art. 19 ust. 1 u.z.z. określono, że organizacja związkowa ma prawo opiniowania założeń i projektów, jednakże pomimo takiego zapisu udział w procesie legislacji nie jest prawem, lecz kompetencją związku zawodowego, wobec czego pominięcie go w procesie legislacyjnym nie jest zdarzeniem świadczącym o naruszenie interesu prawnego lub obowiązku (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt IV SA/Gl 736/13 oraz z dnia 25 marca 2014 r., sygn. akt IV SA/Gl 980/13).
Poza tym nawet gdyby uznać, że okoliczność udziału organizacji związkowych w procedurze przekształcenia szkoły miałaby wpływ na naruszenie interesu prawnego skarżącej trzeba wziąć pod uwagę, że takie konsultacje zostały przeprowadzone, zaś organizacje związkowe miały możliwość wypowiedzenia się co do projektowanych zmian i z niej skorzystały, jak miało to miejsce w odniesieniu do Zarządu Wojewódzkiego Forum Związków Zawodowych Województwa D..
Ostatnia kategoria zarzutów skarżącej, podnosząca naruszenie przez organ przepisów postępowania, tj. art. 6 w zw. z art. 8 k.p.a, art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 91 ust. 5 u.s.g. również nie była uzasadniona z punktu widzenia jej interesu prawnego.
Zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała została podjęta w ramach procedury uchwałodawczej przewidzianej w przepisach ustawy o samorządzie gminnym, nie zaś po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 1 k.p.a. Dlatego też przepisy k.p.a. nie miały zastosowania w toku prowadzonego postępowania, a tym samym organ nie mógł dopuścić się ich naruszenia. Wprawdzie powołany przez skarżącą art. 91 ust. 5 u.s.g. stwierdza, że przepisy k.p.a. stosuje się odpowiednio, lecz odnosi się to wyłącznie do postępowania nadzorczego prowadzonego przez wojewodę w stosunku do wydanych już aktów organów jednostek samorządu terytorialnego.
Reasumując powyższe rozważania należało stwierdzić, że choć skarżącej niewątpliwie przysługiwał interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały, niemniej jednak Sąd nie doszukał się takich jej postanowień, które ten interes by naruszały. W szczególności niezasadne okazały się te z zarzutów skarżącej, które naruszenie jej interesu prawnego wiązały z niewłaściwym zawiadomieniem o projektowanym przekształceniu szkoły oraz niezapewnieniem uczniom możliwości kontynuowania nauki na dotychczasowym poziomie i w dotychczasowym zakresie. W żaden sposób interes skarżącej nie mógł zostać również naruszony poprzez ustalenie daty przekształcenia na dzień 1 września 2016 r., czy też wadliwe przeprowadzenie konsultacji ze związkami zawodowymi.
Mając powyższe na uwadze wniesiona skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji niniejszego wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło