IV SA/Wr 426/18
PostanowienieWSA we Wrocławiu2018-10-09
Skład orzekający: Ewa Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego jest zasadny, skoro strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. 'a' PPSA?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej jest zbędny, ponieważ strona skarżąca jest z mocy prawa zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. 'a' PPSA. W związku z tym postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu. Jednocześnie, przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, gdyż strona wykazała spełnienie przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej odmowy przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego. Wnioskodawczyni przedstawiła swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody, wysokie wydatki oraz posiadanie dzieci, w tym niepełnosprawnych. Sąd rozpoznał wniosek, przyznając prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, a postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych umorzył jako zbędne.Rozstrzygnięcie
I. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. II. Umorzono postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Ewa Orłowska starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 9 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku I. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi I. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [..] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Skarżąca pismem z dnia 29 sierpnia 2018 r. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Następnie wniosek ten złożyła na urzędowym formularzu z dnia 4 października 2018 r., w którym wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W uzasadnieniu wniosku podała, że jest osobą [...], mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z [...] córką i [...] synem. Ma troje dzieci, w tym także dziecko niepełnosprawne. Źródłem utrzymania jej rodziny jest wynagrodzenie z tytułu realizowanej przez nią umowy [...] w wysokości około [...] zł miesięcznie, która została zawarta obecnie na czas określony tj. od [...] do końca [..] bieżącego roku, co potwierdza zaświadczenie pracodawcy z dnia 1 marca 2018 r. znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy oraz umowa [...] z której wynika, że stawka za godzinę usługi wynosi [...] zł. Ponadto syn pobiera rentę w wysokości [...] zł, a córka otrzymuje alimenty w wysokości [...] zł, co potwierdza wyrok orzekający [...] znajdujący się w aktach administracyjnych sprawy. Wydatki związane z utrzymaniem wynoszą: pampersy [..] zł, telefon [...] zł, leki [...] zł, spłata kredytu [...] zł, utrzymanie auta [...] zł, rehabilitacja [...] zł, środki czystości [...] zł, żywność [...] zł oraz obiady córki w szkole [...] zł, które opłaca [...]. Dodała, że opłaca w całości [...], gdzie syn ma zajęcia. Wyjaśniła, że posiada grunty rolne o powierzchni [..] ha, co potwierdzają dane zawarte w aktach administracyjnych sprawy i dodała, że nie otrzymuje z tytułu posiadania tych gruntów żadnych dochodów, w tym dopłat, ponieważ grunty te uprawia jej były mąż, co potwierdza oświadczenie byłego męża, zawarte w aktach administracyjnych sprawy, w których znajduje się także zeznanie podatkowe strony za 2016 r., z którego wynika, że strona uzyskała wówczas dochód z tytułu umowy zlecenie w wysokości [...] zł oraz decyzja KRUS o ustaniu obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie chorobowe i emerytalno -rentowe z powodu nieprowadzenia od dnia [...] działalności rolniczej przez skarżącą, mimo posiadania gruntów rolnych.
Podała również, że nie posiada innych nieruchomości, przedmiotów i papierów wartościowych oraz wierzytelności.
Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej p.p.s.a.) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym.
Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny.
Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony.
Mając na uwadze, że skarżąca otrzymuje niskie wynagrodzenie z tytułu umowy [..], która ponadto została zawarta na czas określony, który upływa z końcem [...] oraz niskie świadczenie rentowe syna i kwotę alimentów na rzecz młodszego dziecka, a także wysokość wydatków związanych z utrzymaniem, utratę tytułu ubezpieczenia z powodu nieprowadzenia działalności rolniczej pomimo posiadania gruntów rolnych, z tytułu których jak wynika z oświadczenia skarżącej i jej byłego męża, strona nie otrzymuje żadnych dochodów i brak innego majątku przyjąć trzeba, że strona wykazała, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.
Z tych względów należało, w pkt I sentencji, przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu.
Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "a" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej.
W tej sytuacji rozpoznanie tego wniosku stało się zbędne, a postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji.
W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy;
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. art. 239 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a., art. 249a p.p.s.a., w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło