IV SA/Wr 428/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędziowie Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Protokolant Agnieszka Figura, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 17 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi P. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 21 marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia prostującego błąd pisarski w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania i umorzenia postępowania organu I instancji oddala skargę. Przedmiotem skargi P. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2011 r., Nr [...], uchylające w całości postanowienie działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta O. Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. z dnia [...] 2011 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania błędu pisarskiego w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania i umarzające postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu orzeczenia Kolegium wskazało , że organ pierwszej instancji pismem z dnia [...] października 2010 r., nr [...] zawiadomił na podstawie art. 27 ust.7 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentacji ( Dz. U. z 2009r. Nr 1 poz.7) P. W. jako dłużnika alimentacyjnego o wydaniu decyzji z dnia [...] października 2010 r. nr [...], przyznającej świadczenie z funduszu alimentacyjnego dla osoby uprawnionej – D. W., w wysokości 360,00 zł miesięcznie, na okres od 1 września 2010 r. do 30 września 2011 r. Następnie, postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] organ pierwszej instancji sprostował błąd pisarski we wskazanym wyżej zawiadomieniu z dnia [...] października 2010 r., nr [...]. P. W. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., kwestionując przede wszystkim fakt wydania decyzji przyznającej świadczenie z funduszu alimentacyjnego . Rozpoznając zażalenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze przytoczyło treść art. 113 § 1 k.p.a. , według którego organ administracji publicznej może z urzędu prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Według organu z tego przepisu wynika , że sprostowaniu podlegają błędy i omyłki w decyzjach organu. Tymczasem, organ pierwszej instancji sprostował błąd pisarski w wydanym przez siebie zawiadomieniu. Zawiadomienie nie jest aktem administracyjnym (decyzją lub postanowieniem) i jako takie nie może podlegać sprostowaniu na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. A zatem zaskarżone postanowienie wydane zostało bez podstawy prawnej, ponieważ przepis art.113 § 1 k.p.a. nie może stanowić podstawy prawnej do wydania postanowienia o sprostowaniu zawiadomienia. Według Kolegium zawiadomienie jako niekwalifikowane pismo w toku postępowania , powinno być zmienione innym pismem, na które nie przysługuje zażalenie. Skarga na powyższe postanowienie oparta została na zarzucie naruszenia przepisów art.28 k.p.a. w zw. z art. 27 ust. 7 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentacji . Według skarżącego zaskarżone postanowienie jest dowodem celowego pobawienia go możliwości odwołania i obrony przed błędnymi i czysto materialno-technicznymi decyzjami Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. Jego zadaniem decyzja przyznająca świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla jego małoletniego syna – D. W. została podjęta na podstawie sfałszowanych dowodów i korupcyjnego zawyżenia zobowiązań alimentacyjnych, zaś Kolegium chcąc zatuszować błędy MOPS w O. nie pouczyło go o możliwościach sprostowania kryminogennej decyzji Nr [...] z [...] października 2010 r. Skarżący wniósł miedzy innymi o uchylenie zaskarżonego postanowienia , uchylenie decyzji organu pierwszej instancji orzekającej obowiązek zwrotu należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, "przekazanie mu jako stronie zobowiązanej do zwrotu świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego decyzji MOPS w O. w formie umożliwiającej odwołanie się ...". Ustosunkowując się do skargi, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu wraz z przedstawioną w nim argumentacją. Stwierdziło ponadto, że skarżący w istocie kwestionuje decyzję organu pierwszej instancji przyznającą świadczenie z funduszu alimentacyjnego dla osoby uprawnionej - syna P. W. Fakt wydania tych decyzji zasadniczo nie ma związku z zaskarżonym postanowieniem , które - wbrew przekonaniu skarżącego - w żaden sposób nie wpływało na sferę jego praw i obowiązków. Dodatkowo Kolegium stwierdziło ,że skarżącego pouczono o tym , że w przypadku pominięcia go – według jego twierdzeń- jako strony w postępowaniu w sprawie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla D. W., może żądać wznowienia tego postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i w tym celu może wnieść podanie o wznowienie bezpośrednio do organu administracji, który wydał sprawie decyzję w pierwszej instancji, czyli do Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W związku ze sformułowanymi w skardze wnioskami skarżącego o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji orzekającej o obowiązku zwrotu należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej i o "przekazanie mu jako stronie zobowiązanej do zwrotu świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego decyzji MOPS w O. w formie umożliwiającej odwołanie się od niej" wyjaśnić na wstępie należy ,że kognicja sądu administracyjnego ogranicza się wyłącznie do badania legalności zaskarżonych aktów administracyjnych, rozumianej jako zgodność z przepisami prawa materialnego i procesowego , o czym stanowi przepis art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Z przepisu tego wynika zasada, według której sąd administracyjny nie rozstrzyga spraw administracyjnych należących do kompetencji organów administracji publicznej, a jedynie kontroluje legalność ich aktów i czynności. A zatem przepisy określające zasady sądowej kontroli decyzji administracyjnych nie pozwalają na bezpośrednie kreowanie przez sąd administracyjny praw i obowiązków stron. Natomiast uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd , następuje w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy , co wynika z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz.1270 ze zm. ) ( zwanej dalej p. p. s. a.). Zatem tylko negatywna ocena zaskarżonych do sądu administracyjnego decyzji pod kątem zgodności z prawem powoduje konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego . Wskazać również należy ,że rozstrzygając daną sprawę, sąd administracyjny nie jest skrępowany wyartykułowanymi w skardze zarzutami i sformułowanymi w niej wnioskami , lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy , o czym stanowi art.134 § 1 p. p. s. a. Wobec tego w nawiązaniu do wniosku skarżącego o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji orzekającej obowiązek zwrotu należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, wyjaśnić też należy, że kontrolą Sądu w przedmiotowej sprawie objęte jest wyłącznie zaskarżone postanowienie, a nie kwestie związane z prawidłowością decyzji organu pomocowego orzekającego w przedmiocie obowiązku zwrotu należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego . W związku z tym wszystkie zarzuty skargi nakierowane na podważenie tej decyzji pozbawione są doniosłości prawnej . Natomiast oceniając wyłącznie pod kątem legalności zaskarżone postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził , że nie jest ono żadną obarczone wadą , skutkującą koniecznością wyeliminowania go z obrotu prawnego. W myśl art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Brzmienie cytowanego przepisu jest jednoznaczne i nie nasuwa żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Ma zatem rację Samorządowe Kolegium Odwoławcze , kiedy wywodzi , że sprostowaniu podlegają błędy i omyłki w decyzjach organu. Przy czym na podstawie art.126 k.p.a. również do postanowień stosuje się odpowiednio przepis art.113 k.p.a. , który daje organom administracji publicznej możliwość weryfikacji jedynie nieistotnych wad decyzji , tj. błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek. Jak wynika z materiału aktowego badanej sprawy przedmiotem postanowienia organu pomocowego o sprostowaniu z urzędu oczywistej omyłki w druku było zawiadomienie tego organu z dnia [...] października 2010r. adresowane skarżącego na podstawie art.27 ust.7 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentacji ( Dz. U. z 2009r. Nr 1 poz.7) . Wspomniane zawiadomienie informowało o tym, że wydana została określona decyzja dotycząca przyznania we wskazanej wysokości świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego na dziecko D. W. za określony okres , a także o wysokości zobowiązań strony jako dłużnika alimentacyjnego wobec Skarbu Państwa z tytułu wypłaconych świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego. A zatem omawiane pismo miało charakter stricte informacyjny i nie stanowiło takiej formy działania organu administracji , o których mowa w art. 113 k.p.a. i art. 126 k. p. a . Jeśli tak to organ administracji nie miał podstawy prawnej do stosowania trybu rektyfikacyjnego , o którym mowa w art.113k.p.a. do sprostowania zawiadomienia o charakterze informacyjnym. Natomiast w przypadku popełnienia jakichkolwiek pomyłek w takim piśmie , organ pomocowy powinien ponownie wysłać do zainteresowanego pismo o prawidłowym brzmieniu z jednoczesną informacją o popełnieniu omyłki w uprzednio doręczonym zawiadomieniu. W analizowanej sprawie organ temu obowiązkowi uchybił i bezpodstawnie zastosował tryb postępowania rektyfikacyjnego . W tych warunkach rzeczą organu II instancji było wyeliminowanie z obrotu prawnego postanowienia o sprostowaniu omyłki jako wydanego bez podstawy prawnej i w konsekwencji umorzenie postępowania wywołanego wniesieniem zażalenia jako bezprzedmiotowego. Z tych względów zarzuty skargi przedstawiają się jako bezzasadne , co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do jej oddalenia na podstawie art. 151 p.p.s.a.