IV SA/Wr 43/06

WyrokWSA we Wrocławiu2006-08-01

Skład orzekający: Lidia Serwiniowska, Marcin Miemiec, Ewa Kamieniecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania, jest zobowiązany do wyjaśnienia z udziałem strony, czy jej pismo zawiera jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu, zwłaszcza gdy strona usprawiedliwia niepodjęcie przesyłki i swoją nieobecność?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, otrzymując od strony wyjaśnienia dotyczące niepodjęcia przesyłki zawierającej decyzję i nieobecności w miejscu zamieszkania w trakcie biegu terminu do wniesienia odwołania, jest zobowiązany do wyjaśnienia z udziałem strony, czy jej pismo zawiera jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu. Niewyjaśnienie tej okoliczności stanowi naruszenie przepisów postępowania (art. 7 i 9 K.p.a.) i uzasadnia uchylenie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu.
Stan faktyczny
A. W. złożyła wniosek o stypendium szkolne dla córki, który został odrzucony decyzją Burmistrza. W odwołaniu strona podała, że nie odebrała awizowanej przesyłki z decyzją z powodu przebywania na turnusie rehabilitacyjnym z dzieckiem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, uznając doręczenie zastępcze za skuteczne. Skarżąca wniosła skargę do WSA, domagając się przywrócenia terminu i wskazując na trudną sytuację materialną oraz konieczność opieki nad niepełnosprawnym synem. SKO wniosło o oddalenie skargi.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Lidia Serwiniowska Sędziowie: Sędzia WSA - Marcin Miemiec Asesor WSA - Ewa Kamieniecka ( spr. ) Protokolant: - Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Burmistrz S. Ś. na podstawie art. 90 f i 90 m ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty ( tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm. ), § 1 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w S. Ś. z dnia [...] r. w sprawie określenia zasad udzielania stypendiów szkolnych i zasiłków szkolnych dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy S. Ś. oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. ) odmówił przyznania na wniosek A. W. stypendium szkolnego dla córki A. W. W odwołaniu od decyzji zainteresowana wskazała, że nie odebrała w urzędzie pocztowym awizowanej przesyłki poleconej zawierającej decyzję, ponieważ w tym czasie przebywała na turnusie rehabilitacyjnym wraz z dzieckiem jako opiekun. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia podano, że decyzja została doręczona stronie na podstawie art. 44 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego ( doręczenie zastępcze ). Przesyłka była dwukrotnie awizowana ( [...] i [...] r. ), lecz nie została przez stronę podjęta w terminie. Należy przyjąć, że doręczenie zastępcze decyzji nastąpiło w dniu [...] r. Natomiast odwołanie strona wniosła w dniu [...]r. ( data stempla pocztowego ), a więc z uchybieniem czternastodniowego terminu do złożenia odwołania. Strona została prawidłowo pouczona w decyzji o prawie do złożenia odwołania w terminie czternastu dni od dnia jej doręczenia. Strona nie wystąpiła również z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, zarzucając że decyzja Burmistrza S. Ś. nie została podjęta w terminie z powodu przebywania z niepełnosprawnym synem K. na turnusie rehabilitacyjnym jako opiekun dziecka. W czasie pobytu lekarz zalecił dalsze leczenie, dlatego pobyt przedłużył się o dwa tygodnie. Skarżąca podała, że jest bezrobotna bez prawa do zasiłku, sama wychowuje troje dzieci, w tym dwoje w wieku szkolnym. Stypendium szkolne jest bardzo potrzebne na zakup podręczników, zeszytów, przyborów szkolnych i odzieży sportowej. Skarżąca wyjaśniła, że nie wiedziała o konieczności zawiadomienia o terminie wyjazdu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo Kolegium wyjaśniło, że nieobecność skarżącej w miejscu zamieszkania trwała najwyżej do [...] r., co wynika z załączonego do skargi skierowania dziecka na turnus rehabilitacyjny oraz oświadczenia o przedłużeniu pobytu o dwa tygodnie. Ponadto Kolegium stwierdziło, że skarżąca opuszczając czasowo miejsce zamieszkania w trakcie postępowania administracyjnego wszczętego na jej wniosek nie powiadomiła organu o tym fakcie. Organ I instancji nie będąc poinformowany o czasowej nieobecności strony w miejscu zamieszkania, doręczył ją w trybie przewidzianym w art. 44 K.p.a. Odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art. 1 § 2 ). Zakres działania sądu administracyjnego nie obejmuje uprawnienia do rozpoznania wniosku strony i przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu administracyjnego I instancji. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ) uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza S. Ś., odmawiającej przyznania na wniosek A. W. stypendium szkolnego dla córki A. W. Podstawę prawną wydania zaskarżonego postanowienia stanowił art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. ). Stosownie do art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Natomiast zgodnie z art. 58 § 1 K.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin ( art. 58 § 2 K.p.a. ). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne ( § 3 K.p.a. ). O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia ( art. 59 § 2 K.p.a. ). W zaskarżonym postanowieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że skarżąca nie wniosła do Kolegium prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w trybie przewidzianym w art. 58 § 2 K.p.a. Należy jednak zwrócić uwagę, że skarżąca w odwołaniu od decyzji wskazała, że nie odebrała w urzędzie pocztowym awizowanej przesyłki poleconej zawierającej decyzję, ponieważ w tym czasie przebywała na turnusie rehabilitacyjnym wraz z dzieckiem jako opiekun. Skarżąca starała się więc usprawiedliwić nie podjęcie w placówce pocztowej w terminie czternastu dni przesyłki zawierającej decyzję, jak również nieobecność w miejscu zamieszkania w trakcie biegu terminu do wniesienia odwołania. Otrzymując tak sformułowane oświadczenie strony, organ odwoławczy zobowiązany był do wyjaśnienia z udziałem skarżącej, w jakim celu skarżąca złożyła powyższe wyjaśnienie. W razie wątpliwości co do treści pisma wniesionego przez stronę, sprecyzowanie żądania należy do strony. O tym, jaki charakter ma pismo strony, decyduje sama strona. Jeżeli charakter wniesionego pisma budzi wątpliwości, organ administracji ma obowiązek wyjaśnić rzeczywistą wolę strony. Organ ma przy tym na podstawie art. 9 k.p.a. obowiązek czuwania nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu powinien udzielić jej w razie potrzeby wyjaśnień i wskazówek. Wobec powyższego organ zobowiązany był do wyjaśnienia z udziałem skarżącej, czy odwołanie wniesione w dniu [...] r. nie zawiera jednocześnie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji. Niewyjaśnienie powyższej okoliczności stanowi naruszenie art. 7 i art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego. Dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego w rozumieniu art. 7 K.p.a. obejmuje bowiem również ustalenie przez organ administracji treści rzeczywistego żądania strony. Wobec powyższego zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wystąpiły przesłanki do uchylenia postanowienia organu II instancji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło