IV SA/Wr 43/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu K. M. od postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 marca 2008 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata urzędu w sprawie ze skargę K.M. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przydzielenia lokalu mieszkalnego postanawia : I. przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata; II. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z A S A D N I E N I E Pismem z dnia 11 lutego 2008 r. skarżący, K. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W jego uzasadnieniu wskazał, że jest funkcjonariuszem policji, mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z żoną i dwiema córkami w wieku 17 lat (uczennica liceum ogólnokształcącego) i 14 lat (uczennica gimnazjum). Wskazał, że w dniu 31 sierpnia 2006 r. zajmowany przez jego rodzinę lokal mieszkalny nr [...] w budynku nr [...] położony na osiedlu mieszkaniowym w G. został przekazany do dyspozycji Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]", ponieważ stał się nieprzydatny do dalszej eksploatacji z powodu odłączenia lokali mieszkalnych od kotłowni i braku ogrzewania i ciepłej wody. Od tego dnia wraz z rodziną został osobą bezdomną. W dalszej części tego pisma podniósł argumenty dotyczące zaskarżonej decyzji i wskazał, że rozpoznanie jego skargi uzależnione jest od uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł, na którego poniesienie nie posiada środków finansowych, gdyż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i egzystuje poniżej minimum socjalnego, ponieważ wraz z żoną zaciągnął kredyt hipoteczny na kwotę 77.000 zł w celu sfinansowania kupna budynku mieszkalnego do remontu, położonego w miejscowości Ż. Ś., gmina P. oraz kredyt na kwotę 19.000 zł w celi sfinansowania remontu domu. Dodatkowo podniósł, że załączone dokumenty tj., zaświadczenia o zarobkach małżonków, akt notarialny, plany spłaty zaciągniętych kredytów dowodzą, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych i wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Do pisma dołączył, informację z dnia 12 listopada 2007 r. o zatrudnieniu i wynagrodzeniu żony, z której wynika, iż od dnia 6 maja 2002 r. jest zatrudniona w sklepie [...] sp. z o. o., zaświadczenie z dnia 6 lutego 2008 r. o swoich zarobkach za okres ostatnich trzech miesięcy, z którego wynika, że przeciętne wynagrodzenie netto za ten okres wyniosło 2.623,55 zł, umowę kredytu hipotecznego z dnia 13 grudnia 2007 r. z której wynika, iż kredytu udzielono na kwotę 80.000 zł w celu sfinansowania zakupu domu jednorodzinnego w Żarkach Średnich, a kredyt zostanie uruchomiony jednorazowo na rzecz zbywcy, a nadwyżka przekazana kredytobiorcy, plan spłaty tego kredytu, z którego wynika, iż miesięczne Sygn. akt IV SA/Wr 43/08 raty do dnia 15 stycznia 2022 r. wynoszą 711,93 zł, a od dnia 15 lutego 2022 r. 523,49 zł; umowę pożyczki pieniężnej z dnia 12 listopada 2007 r. na kwotę 19.000 zł i plan jej spłaty, z którego wynika, iż miesięczna rata pożyczki do dnia 7 października 2010 r. wynosi 626 zł, a ostatnia rata płatna jest dnia 7 listopada 2010 r. i wynosi 631 zł. W dniu 25 lutego 2008 r. skarżący przesłał urzędowy formularz wniosku, wraz z wyciągami z konta bankowego swojego i żony, zeznaniem podatkowym za 2006 r. i wyjaśnił, że córki nie pobierają stypendium. Dodatkowo wniósł o przedłużenie do 21 marca 2008 r. terminu do nadesłania dokumentów potwierdzających wydatki związane z utrzymaniem nabytego domu jednorodzinnego i wydatki rodziny. W urzędowym formularzu skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu i ponownie opisał swoją sytuację materialną i rodzinną i wskazał, że poza domem mieszkalnym wraz z gruntem nie posiada innych nieruchomości, a także oszczędności, przedmiotów i papierów wartościowych. Rodzina nie posiada majątku. W rubryce nr 10 dochody podał, że jego wynagrodzenie z tytułu służby w policji wynosi 3.201,70 zł, wynagrodzenie żony 1060,24 zł, a zasiłek pielęgnacyjny na dziecko 153 zł, czyli ogółem 4.414,94 zł. Do formularza dołączył: wyciąg z konta bankowego z którego wynika, że w grudniu 2007 r. otrzymał z tytułu dojazdów do pracy kwoty 245 zł i 140 zł, za dodatkowe służby 119,50 zł, wynagrodzenie z sądu rejonowego z tytułu pełnienia obowiązków obywatelskich w kwocie 520 zł, dokonał wpłaty własnej w wysokości 5200 zł (10 grudzień 2007 r. ) oraz poniósł wydatki z tytułu opłat za: wodę i kanalizację 184,72 zł na podstawie faktury wystawionej na nazwisko N. Z., J. G. ul. [...], abonament ERA 307,15 zł, energię elektryczną 193,21 zł, co wynika z faktury wystawionej na nazwisko K. K., zamieszkały w Ż. Ś. co oznacza, iż jest to rachunek za zużycie energii w nowo nabytym domu jednorodzinnym, położonym w Ż. Ś., gdyż sprzedający nazywają się K. oraz wydatek z tytułu raty kredytu 626 zł. Z wyciągu tego wynika nadto, iż w styczniu 2008 r. skarżący otrzymał uposażenie z tytułu służby w Policji w kwocie 2525,15 zł, a za dojazdy do pracy kwotę 245 zł, wynagrodzenie z sądu rejonowego z tytułu pełnienia obowiązków obywatelskich w kwocie 520 zł, oraz że z konta tego opłacono rachunek za telefon T.P. s.a. 70,11 zł, rachunek za gaz na podstawie Sygn. akt IV SA/Wr 43/08 faktury wystawionej na nazwisko N. Z., J. G. ul. [...] 159,52 zł, rata kredytu 626 zł, ubezpieczenie kredytu 129 zł, dodatkowe opłaty z tytułu kredytu 336 zł i 100 zł. Z wyciągu z konta bankowego żony wynika, iż w styczniu 2008 r. otrzymała wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia w [...] w wysokości 1104,03 zł oraz zasiłek pielęgnacyjny 153 zł, zaś saldo konta w tym miesiącu jest ujemne i w dniu 31 stycznia 2008 r. wyniosło -3.302,56 zł. Z zeznania podatkowego za 2006 r. wynika, iż skarżący otrzymał dochód (przychód pomniejszony o koszty jego uzyskania) wysokości 39.525,43 zł, a jego żona 14.141,58 zł . Następnie skarżący pismem z dnia 28 lutego 2008 r. wskazał, iż w ślad za jego poprzednim pismem z dnia 25 lutego 2008 r. przesyła dodatkowe dokumenty źródłowe tj. PIT-R za 2006 r. o wypłaconych kwotach z tytułu pełnienia obowiązków społecznych i obywatelskich w sądzie rejonowym, z której wynika, że kwoty te wyniosły od stycznia do maja 540 zł , a w pozostałych miesiącach 520 zł; wyciąg z konta bankowego żony za grudzień 2007 r., z którego wynika, że otrzymała wynagrodzenie w wysokości 1168,46 zł, i zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł, a saldo w tym miesiącach było ujemne. Ponadto skarżący nadesłał rachunki za podgrzewacz 866,32 zł, kocioł 2401 zł, wydatki remontowe na łączną kwotę 8.289,64 zł i 177,11 zł, okna 7300 zł, płyta 1388,85 zł. Postanowieniem z dnia 12 marca 2008 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu odmówił przyznania prawa pomocy stronie skarżącej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazano, że dochód skarżącego znacznie przekracza kwotę 1404 zł stanowiącą kryterium dochodowe dla czteroosobowej rodziny określone w art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 marca 2003r. o pomocy społecznej (Dz. Nr 64, poz. 593 ze zm.), uprawniające do ubiegania się o świadczenia z pomocy społecznej, które przysługują m. in. osobom znajdującym się w trudniej sytuacji materialnej. Od powyższego postanowienia sprzeciw wniósł K. M. uzasadniając to w ten sposób, że ponosi duże wydatki w związku ze zmianą miejsca zamieszkania, a także ratowaniem zdrowia żony oraz małoletnich dzieci, a zwłaszcza M. M. wymagającej specjalnej troski i rehabilitacji – jako dotkniętej niepełnosprawnością. Dodał także, że jest w stanie ponieść zwyczajowe koszty Sygn. akt IV SA/Wr 43/08 wpisu w spawie, rzędu 100 czy 200 złotych, natomiast prosi o przyznanie mu profesjonalnej pomocy prawnej w osobie radcy prawnego czy adwokata, który skutecznie reprezentował by go przed tutejszym Sądem w sporze z Komendantem Policji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) zwanej dalej p.p.s.a., stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony postanowieniem, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Przepis art. 244 § 1 p.p.s.a. stanowi, że prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z treści art. 245 § 2 p.p.s.a. wynika, że zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego obejmuje prawo pomocy w zakresie całkowitym. Natomiast art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż skarżący i jego żona na bieżąco osiągają dochody z tytułu zatrudnienia, przy czym skarżący otrzymuje wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia w policji obejmujące uposażanie, dodatkowe służby i zwrot wydatków z tytułu dojazdów do pracy w wysokości około 2623,55 zł netto, co ustalono na podstawie zaświadczenia z dnia 6 lutego 2008 r. i wyciągów bankowych oraz kwotę 520 zł z tytułu pełnienia obowiązków społecznych w sądzie rejonowym, co stanowi łącznie kwotę 3143,55 zł (2623,55 zł + 520 zł), zaś żona skarżącego otrzymuje wynagrodzenie w wysokości około 1136,24 zł netto (1.168,46 zł + 1104,03zł = 2272,49:2), oraz zasiłek Sygn. akt IV SA/Wr 43/08 pielęgnacyjny w wysokości 153 zł, czyli łącznie około 1289,24 zł, co ustalono na podstawie wyciągu z kont bankowych. Powyższe oznacza, iż wspólny dochód małżonków wynosi miesięcznie około 4.432,79 zł. Przy rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy należy wziąć pod uwagę wspólne dochody małżonków, gdyż są oni zobowiązani pomagać sobie wzajemnie również w zakresie postępowań sądowych prowadzonych tylko przez jednego z nich. Ponadto wynagrodzenia skarżącego i jego żony przekraczają kwotę minimalnego wynagrodzenia za pracę wynoszącą od dnia 1 stycznia 2008 r. 1126 zł, a w 2007 r. 936 zł (rozporządzenia w sprawie minimalnego wynagrodzenia w 2008 i 2007 roku), co oznacza, iż rodzina skarżącego nie znajduje się w takiej sytuacji materialnej, która uniemożliwiłaby uiszczenie wpisu od skargi. Przyjąć zatem trzeba, iż skarżący (co sam przyznaje w sprzeciwie od postanowienia z dnia 12 marca 2008 r.) jest w stanie ponieść koszty sądowe, które na obecnym etapie postępowania wynoszą 200 zł z tytułu wpisu sądowego od skargi, Jeżeli chodzi o wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, wysokość osiąganego dochodu oraz wskazane w sprzeciwie dodatkowe fakty niepełnosprawności małoletniej M. M., będącej pod opieką skarżącego pozwala przyjąć, iż skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Uwzględniając powyższe, Sąd doszedł do wniosku, że przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest uzasadnione, stąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i § 4 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.