IV SA/Wr 431/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka- Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. Decyzją z dnia [...]r., nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., dalej: Kolegium, odmówiło stwierdzenia nieważności – wydanej z upoważnienia Prezydenta W. - decyzji Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej nr 1 w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W z dnia [...]r. nr [...]odmawiającej przyznania Z. R. zasiłku celowego. Powyższą decyzję doręczono stronie w dniu 13 stycznia 2014 r., zawierała ona pouczenie o tym , że przysługuje jej prawo wystąpienia w wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, w terminie 14 dni od dnia doręczenia tej decyzji. Pismem z dnia 9 maja 2014 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na wskazaną wyżej decyzję , domagając się jednocześnie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu "w celu wniesienia skargi do NSA o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu, jakie Sąd opublikuje w sprawie (...)". W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej odrzucenie , podnosząc , że zaskarżona decyzja została wydana przez Kolegium w I instancji, na podstawie art. 156 § 1 w związku z art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 kpa i zawierała prawidłowe pouczenie o sposobie jej kwestionowania. Środkiem zaskarżenia tej decyzji jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie zaś skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z treści art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) wynika, że zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego obejmuje prawo pomocy w zakresie całkowitym, które zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy może zostać przyznane osobie fizycznej – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. Przy czym przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, o której mowa w art. 247 p.p.s.a., odnosi się do skargi wszczynającej postępowanie przed sądem administracyjnym. Z kolei bezzasadność skargi zachodzi wówczas, gdy obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie, bez konieczności dokonywania głębszej analizy prawnej, wyklucza możliwość uznania żądania skarżącego. W każdym przypadku badanie merytorycznej zasadności skargi wniesionej do sądu administracyjnego zawsze poprzedza sprawdzenie jej wymogów formalnych, w tym dopuszczalności wniesienia skargi poprzez ustalenie, czy nie zachodzi jedna z przesłanek jej odrzucenia w świetle art. 58 § 1 pkt 1 - 6 p.p.s.a. Natomiast skarga jest niedopuszczalna, jeżeli nie spełnia ustawowo określonych warunków odnośnie przedmiotu skargi, jej formy i treści. Analizując pod takim kątem przedmiotowy wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał ,że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, o której mowa w przytoczonym art. 247 p.p.s.a. Skarżący złożył bowiem wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu wniesienia skargi do NSA o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu, jakie zostanie ogłoszone w sprawie. Z materiału aktowego niniejszej sprawy wynika, że zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzja Kolegium z dnia [...]r., nr [...]została wydana przez ten organ w pierwszej instancji na podstawie art. 156 § 1 w związku z art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 kpa. Przepis art. 156 kpa określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, natomiast w myśl art. 157 § 1 kpa właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ. Rozstrzygnięcie w sprawie nieważności decyzji następuje w sprawie decyzji (art. 157 § 1 kpa). Wskazać w tym miejscu należy ,że podstawową przesłanką warunkującą wniesienie skargi do sądu jest wyczerpanie środków zaskarżenia, co wynika z art. 52 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Stosownie do art. 52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W analizowanej sprawie mamy do czynienia z sytuacją , w której strona przed zainicjowaniem postępowania sądowo-administracyjnego nie wyczerpała przysługujących jej na drodze postępowania administracyjnego środków zaskarżenia , albowiem zaskarżona decyzja została wydana przez Kolegium jako organ I instancji. Od decyzji tej przysługuje, zgodnie z art. 127 § 3 kpa, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, o którym mowa w art. 52 § 2 p.p.s.a., którego skarżący nie wniósł, pomimo że zaskarżona decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o prawie i terminie złożenia tego wniosku. W zaistniałym więc stanie faktycznym i prawnym należy uznać, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest niedopuszczalna i jako taka będzie podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a, zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 do 5. Z tych względów skarżącemu nie przysługuje prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Podobnie należałoby traktować wniosek skarżącego o tego rodzaju pomoc "w celu wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia", gdyż wniosek ten jest przedwczesny. O tego rodzaju pomoc skarżący mógłby się zwrócić po uprawomocnieniu się postanowienia wydanego przez Sąd. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 247 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji postanowienia.