IV SA/Wr 432/15

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi K. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie ponownego rozpatrzenia wniosku o przyznanie zasiłku okresowego postanawia: I. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu, II. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca na urzędowym formularzu z dnia 18 maja 2015 r. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego i zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podała, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i nie osiąga żadnych dochodów. MOPS odmawia przyznania jej prawa do zasiłków. Nie posiada majątku ani oszczędności. Matka i rodzeństwo pracują. Sąd bezprawnie oddala jej skargi i dlatego potrzebuje adwokata do złożenia skargi kasacyjnej. Pismem referendarza sądowego z dnia 14 lipca 2015 r. skarżąca została wezwana do przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej sytuacji materialnej, tj.: zaświadczenia za ostatnie dwa miesiące o wysokości dochodu wnioskodawcy i innych osób prowadzących gospodarstwo domowe, wyciągów ze wszystkich kont bankowych za ostatnie dwa miesiące, zaświadczenia z Urzędu Pracy potwierdzającego, że wnioskodawca i osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym są zarejestrowane jako osoby bezrobotne z prawem do zasiłku lub bez tego prawa (poszukujące pracy), decyzji przyznających świadczenia z opieki społecznej w okresie ostatniego półrocza, określenie wartości posiadanych ruchomości, kopię zeznania podatkowego, wyjaśnienia czy skarżąca korzysta z pomocy osób trzecich i czy posiada zdolność kredytową, z jakich źródeł czerpie środki utrzymania, dokumentów potwierdzających podejmowanie starań w celu uzyskania dochodu. Skarżąca została wezwana również do sprecyzowana i udokumentowania wysokość wydatków związanych z utrzymaniem rodziny (opłaty za gaz, energię elektryczną, wodę, telefon, leki, telewizja, podatek od nieruchomości, czynsz). W piśmie tym podano, że dokumenty należy nadesłać w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania. Pismo to zostało doręczone skarżącej w dniu 16 lipca 2015 r. Skarżąca nie udzieliła na nie odpowiedzi. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W myśl art 245 § 3 ustawy ustanowenie adwokata lub radcy prawnego obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym . Na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane osobie fizycznej – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie wykazała ona w sposób nie budzący wątpliwości, że nie jest w stanie pokryć kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów ustanowienia fachowego pełnomocnika, bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Skarżąca bowiem nie udzieliła żadnej odpowiedzi na wspomniane wyżej pismo referendarza sadowego z dnia 14 lipca 2015 r., co oznacza, że nie nadesłała m. in. dokumentów potwierdzających opisaną sytuacją materialną, w tym m. in. dokumentu potwierdzającego, czy jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna, dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych wydatków związanych z utrzymaniem, wyciągu z konta bankowego, wyjaśnień czy posiada zdolność kredytową, z jakich źródeł czerpie środki utrzymania, zeznania podatkowego. Powyższe nie pozwala w zasadzie na ocenę, czy skarżąca jest w stanie pokryć koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Na skarżącej zaś spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 245 § 3 ustawy, poprzez nadesłanie żądanych dokumentów. Z tych względów wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu nie zasługiwał na uwzględnienie (pkt I sentencji). Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "a" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W tej sytuacji postępowanie wszczęte tym wnioskiem podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 i 2 tego przepisu, który w myśl art. 258 § 3 p.p.s.a. znajduje zastosowanie odpowiednio do postanowień referendarza sądowego, co orzeczono w pkt II sentencji. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 239 pkt 1 lit "a" i art. 258 § 3 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.