IV SA/Wr 434/08
PostanowienieWSA we Wrocławiu2009-06-24
Skład orzekający: Ewa Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej jest bezprzedmiotowy, jeśli strona jest z mocy prawa zwolniona z ponoszenia kosztów sądowych?Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu, gdy strona jest z mocy prawa zwolniona z ponoszenia tych kosztów na podstawie art. 239 pkt 1 lit. 'a' Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co ma miejsce w sprawach dotyczących pomocy społecznej. Niemniej jednak, jeśli strona wykaże trudną sytuację materialną, może jej być przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.Stan faktyczny
Skarżąca E. M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, wskazując na trudną sytuację materialną (niska renta, alimenty, stypendium syna, niepełnosprawność). Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.Rozstrzygnięcie
Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu umorzono postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi E. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: I. umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; II. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego.
W uzasadnieniu wniosku wskazała, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Jest osobą rozwiedzioną, mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z synem w wieku 21 lat. Ostatnio była hospitalizowana. Utrzymuje się z renty w kwocie 800,42 zł netto, stypendium socjalnego pobieranego przez syna w kwocie 320 zł i alimentów na rzecz syna w kwocie 200 zł. Wskazała, że posiada mieszkanie o powierzchni 69,50 m2 i 1/5 udziału z tytułu nabycia mieszkania drodze spadku po ojcu i nie posiada innych nieruchomości oraz oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych. Syn jest właścicielem domu o powierzchni 100 m2 i działki o powierzchni 0,41 ha.
Przepis art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, że prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Natomiast art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony.
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 i 2 tego przepisu. W myśl art. 258 § 3 tej ustawy do postanowień referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące postanowień sądu.
Strona skarżąca jest zwolniona od ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit "a" cytowanej ustawy, zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących pomocy i opieki społecznej.
Z tego względu postępowanie wszczęte tym wnioskiem jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu.
Mając na uwadze, iż skarżąca jest samotną matką wychowującą syna, otrzymującą niską rentę oraz niskie alimenty i stypendium na rzecz syna, wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika przyjąć trzeba, iż wykazała ona, że spełnia przesłanki warunkujące ustanowienie adwokata z urzędu.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 3, art. 161 § 1 pkt 3 i art. 239 pkt 1 lit "a" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło