IV SA/Wr 438/08
PostanowienieWSA we Wrocławiu2009-04-15
Skład orzekający: Ewa Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba bezrobotna, mieszkająca z rodzicami emerytami, której dochody rodziny są niewystarczające na pokrycie kosztów utrzymania i kosztów profesjonalnego pełnomocnika, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Osoba bezrobotna, nieosiągająca dochodów i mieszkająca z rodzicami emerytami, którzy utrzymują się z łącznej kwoty świadczeń emerytalnych, ponosząc jednocześnie koszty utrzymania rodziny i leczenia, wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W związku z tym, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, zwłaszcza w sytuacji, gdy sporządzenie skargi kasacyjnej wymaga profesjonalnego pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżący, osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku i dochodów, złożył wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu w związku ze skargą na decyzję Wojewody odmawiającą sfinansowania kosztów udziału w sympozjum. Wcześniejszy wniosek o prawo pomocy został umorzony, a wniosek o ustanowienie adwokata odrzucono, uznając, że dochody rodziców skarżącego są wystarczające. Skarżący ponownie złożył wniosek, wskazując na konieczność sporządzenia skargi kasacyjnej i opiekę nad rodzicami emerytami. Mimo braku niektórych dokumentów, sąd uwzględnił okoliczności z akt sprawy, wskazujące na trudną sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy sfinansowania ze środków [...] kosztów udziału w sympozjum postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.
Prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 29 września 2008 r. umorzono postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych i odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z uwagi na to, iż skarżący, który jest osobą bezrobotną, nieosiągającą dochodów, mieszka i pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym razem z matką i ojcem, którzy mają stałe źródło utrzymania z tytułu emerytury, tj. matka 1134,10 zł netto miesięcznie, a ojciec 1751,46 zł netto miesięcznie. Przy rozpoznaniu tego wniosku o przyznanie prawa pomocy przyjęto, iż dochody wszystkich osób pozostających z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym, a zatem skarżącego i jego rodziców, wynoszące łącznie 2885,56 zł wskazują, iż skarżący jest w stanie ponieść koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika.
Wyrokiem z dnia 19 marca 2009 r. Wojewódzki Sąd administracyjny we W. oddalił skargę skarżącego na decyzję Wojewody [...] w przedmiocie odmowy sfinansowania ze środków [...] kosztów udziału w sympozjum.
Skarżący na urzędowym formularzu z dnia 19 marca 2009 r. złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.
W uzasadnieniu tego wniosku wskazał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, nieposiadającą żadnych dochodów i środków finansowych na opłacenie adwokata. Mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z rodzicami w podeszłym wieku, którzy są emerytami i pozostają pod jego opieką. Ojciec lat [...] pobiera emeryturę w kwocie 1600 zł brutto, a matka lat [...] w wysokości 1000 zł brutto miesięcznie. Skarżący podał, że ustanowienie adwokata jest konieczne z uwagi na przymus adwokacji przy sporządzeniu skargi kasacyjnej i gwarancję dostępu do sądu. Wskazał, że zarówno on jak i jego rodzice nie posiadają żadnego majątku, oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych.
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 23 marca 2009 r. do nadesłania dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji materialnej - tj. dowodów potwierdzających wysokość wydatków związanych z utrzymaniem, wskazania czy posiada inne obciążenia finansowe i w jakiej wysokości oraz wyciągu z konta bankowego - skarżący pismem z dnia [...] podał, że złożył już wymagane dokumenty wraz z formularzem z dnia 19 marca 2009 r. podkreślając jednocześnie, iż jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i nie posiada środków finansowych na opłacenie wynagrodzenia adwokata.
Mimo, iż skarżący w niniejszej sprawie nie nadesłał wspomnianych dokumentów przy rozpoznaniu kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata wzięto pod uwagę z urzędu okoliczności wynikające z akt sprawy o sygn. IV SA/ Wr 404/08 tj. okoliczności powołane w piśmie skarżącego z dnia [...], z których wynika, iż koszty utrzymania ponoszą jego rodzice i wynoszą one około 2500 zł. Ponadto podał, że około 300 zł miesięcznie przeznacza na swoją działalność naukową, zaś rodzice ponoszą dodatkowe koszty związane z zakupem leków. Załączył również protokół z urzędu pracy z dnia [...] z przesłuchania go w charakterze strony, z którego wynika, że w [...] i [...] nie prowadził działalności gospodarczej i poniósł w tych latach straty (koszty uzyskania były wyższe od przychodu) w kwotach 1540 zł i 3117 zł z tytułu sprzedaży publikacji naukowych, których jest autorem i wydawcą.
Powyższe oznacza, iż skarżący wykazał, że uległy zmianie okoliczności stanowiące przesłanki przyznania prawa pomocy.
Przepis art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje ustanowienie adwokata z urzędu.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny.
Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony.
Mając na uwadze, iż skarżący jest od dnia [...] 2007 r. osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, co wynika z odpowiedzi na skargę, a ponadto nieosiągającą dochodów, mieszkającą z rodzicami, którzy są osobami starszymi, wymagającymi opieki i nakładów finansowych związanych z ich leczeniem, utrzymującymi się ze świadczeń emerytalnych w łącznej kwocie 2600 zł brutto oraz wysokości wydatków trzyosobowej rodziny 2500 zł i brak majątku, a także wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika przyjąć trzeba, iż wykazał on, iż spełnia przesłanki warunkujące ustanowienie adwokata z urzędu.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło