IV SA/Wr 441/15

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku T. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego postanawia: I. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu, II. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca na urzędowym formularzu z dnia 19 maja 2015 r. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego i zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podała, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i nie osiąga żadnych dochodów. MOPS odmawia przyznania jej prawa do zasiłków. Nie posiada majątku ani oszczędności, zaś sąd pozbawił ją bezprawnie współwłasności mieszkania po matce. Troje jej dzieci pracuje. Sąd bezprawnie oddala jej skargi i skargi jej córki dlatego jest zmuszona odwołać się do NSA. Pismem referendarza sądowego z dnia 13 lipca 2015 r. skarżąca została wezwana do przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej sytuacji materialnej, tj.: zaświadczenia za ostatnie dwa miesiące o wysokości dochodu wnioskodawcy i innych osób prowadzących gospodarstwo domowe, wyciągów ze wszystkich kont bankowych za ostatnie dwa miesiące, zaświadczenia z Urzędu Pracy potwierdzającego, że wnioskodawca i osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym są zarejestrowane jako osoby bezrobotne z prawem do zasiłku lub bez tego prawa (poszukujące pracy), decyzji przyznających świadczenia z opieki społecznej w okresie ostatniego półrocza, określenie wartości posiadanych nieruchomości, wyjaśnienia czy skarżąca korzysta z pomocy osób trzecich i czy posiada zdolność kredytową, z jakich źródeł czerpie środki utrzymania, w jakiej wysokość i kiedy otrzymała dochód z tytułu zniesienia współwłasności wraz z dokumentem potwierdzającym wysokość otrzymanej spłaty oraz dlaczego pomimo uprawnienia wynikającego z KRiO nie dochodzi od swojej córki stałego świadczenia alimentacyjnego. Skarżąca została wezwana również do sprecyzowana i udokumentowania wysokość wydatków związanych z utrzymaniem rodziny (opłaty za gaz, energię elektryczną, wodę, telefon, leki, telewizja, podatek od nieruchomości, czynsz). W piśmie tym podano, że dokumenty należy nadesłać w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania. Pismo to zostało doręczone skarżącej w dniu 16 lipca 2015 r. Skarżąca nie udzieliła na nie odpowiedzi. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W myśl art 245 § 3 ustawy ustanowenie adwokata lub radcy prawnego obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym . Na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane osobie fizycznej – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie wykazała ona w sposób nie budzący wątpliwości, że nie jest w stanie pokryć kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów ustanowienia fachowego pełnomocnika, bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Skarżąca bowiem nie udzieliła żadnej odpowiedzi na wspomniane wyżej pismo referendarza sadowego z dnia 13 lipca 2015 r., co oznacza, że nie nadesłała m. in. dokumentów potwierdzających opisaną sytuacją materialną, w tym m. in. dokumentu potwierdzającego, czy jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna, dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych wydatków związanych z utrzymaniem, wyciągu z konta bankowego, wyjaśnień czy posiada zdolność kredytową, z jakich źródeł czerpie środki utrzymania, w jakiej wysokość i kiedy otrzymała dochód z tytułu zniesienia współwłasności wraz z dokumentem potwierdzającym wysokość otrzymanej spłaty oraz dlaczego pomimo uprawnienia wynikającego z KRiO nie dochodzi od swojej córki stałego świadczenia alimentacyjnego. Powyższe nie pozwala w zasadzie na ocenę, czy skarżąca jest w stanie pokryć koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Na skarżącej zaś spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 245 § 3 ustawy, poprzez nadesłanie żądanych dokumentów. Z tych względów wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu nie zasługiwał na uwzględnienie (pkt I sentencji). Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "a" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W tej sytuacji postępowanie wszczęte tym wnioskiem podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 i 2 tego przepisu, który w myśl art. 258 § 3 p.p.s.a. znajduje zastosowanie odpowiednio do postanowień referendarza sądowego, co orzeczono w pkt II sentencji. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 239 pkt 1 lit "a" i art. 258 § 3 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.