IV SA/Wr 444/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków (sprawozdawca) Protokolant Aneta Januszkiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 22 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi D. Dz. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych osobowych oddala skargę. Decyzją Prezydenta W. z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 104 kpa i art. 44i ust. 5 w związku z art. 44h ust. 2 pkt. 2 i 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późniejszymi zmianami) po rozpatrzeniu wniosku z dnia 31 marca 2008 roku Pani D. Dz. o udostępnienie ze zbiorów meldunkowych imion i nazwisk osób (oprócz Państwa Ż.), które w okresie od 1 sierpnia 2007 roku do 15 kwietnia 2008 roku były zameldowane na pobyt stały lub czasowy przy ul. Z. [...] we W. odmówiono udostępnienia danych osób zameldowanych w okresie od 1 sierpnia 2007 r. do 15 kwietnia 2008 r. przy ul. Z. [...] we W. W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 31 marca 2008 roku Pani D. Dz. wystąpiła z wnioskiem o udostępnienie ze zbiorów meldunkowych danych osób (oprócz państwa Ż.), które w okresie od 1 sierpnia 2007 r. do 31 marca 2008 r. były zameldowane na pobyt stały lub czasowy przy ul. Z. [...] we W. Jako zakres wnioskowanych danych osobowych wskazała art. 126 kpc zaś jako ich przeznaczenie zamiar pozwania tych osób do sądu cywilnego. Zgodnie z art. 44h ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U, z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) dane ze zbiorów meldunkowych mogą być udostępnione osobom, jeżeli wykażą w tym interes prawny. Natomiast zgodnie z art. 44h ust. 2 pkt. 4 cytowanej ustawy dane ze zbiorów meldunkowych udostępnia się osobom, które uwiarygodnią interes faktyczny w otrzymaniu danych i za zgodą osób, których dane dotyczą. Pismem z dnia 1 kwietnia 2008 roku wnioskodawczyni została wezwana do uzupełnienia wniosku przez wykazanie posiadania interesu prawnego w otrzymaniu żądanych danych oraz poinformowania czy w przypadku niemożności udokumentowania istnienia interesu prawnego w otrzymaniu przedmiotowych danych zgadza się na rozpatrzenie wniosku w trybie art. 44h ust. 2 pkt 4 cytowanej na wstępie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Pismem z dnia 15 kwietnia 2008 roku, skarżąca rozszerzyła wniosek w ten sposób, że wniosła o podanie danych osób zameldowanych przy ul. Z. [...] we W. od dnia 31 marca 2008r. do dnia 15 kwietnia 2008r. Nie wykazała, że posiada interes prawny w otrzymaniu żądanych danych oraz wyraziła zgodę na rozpatrzenie wniosku w trybie art. 44h ust. 2 pkt 4 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych czyli za zgodą osób, których dane dotyczą. W dniu 15 kwietnia 2008r. organ wystąpił do osób zameldowanych w okresie od 1 sierpnia 2007 r. do 15 kwietnia 2008 r. przy ul. Z. [...] we W. z pytaniem czy wyrażają zgodę na udostępnienie swoich danych wnioskodawczyni. Osoby te złożyły w dniach 22 kwietnia 2008 r. i 28 kwietnia 2008 r. oświadczenia, że nie wyrażają zgody na udostępnienie swoich danych osobowych wnioskodawczyni. W następnym piśmie z dnia 23 maja 2008r. wnioskodawczyni utrzymała, że niezależnie od interesu faktycznego posiada interes prawny w uzyskaniu żądanych danych. Na okoliczność tę nie przedłożyła jednak żadnych dowodów. Według organu nie można w żadnym razie uznać ,,że zamiar pozwania osoby do sądu cywilnego, na co powołuje się w swoim piśmie z dnia 31 marca 2008 roku wnioskodawczyni, stanowi interes prawny pozwalający na udostępnienie danych bez konieczności pytania o zgodę osób, których dane dotyczą. Zatem w ocenie organu skoro wnioskodawczyni nie wykazała posiadania interesu prawnego w otrzymaniu żądanych danych a osoby, których dane miały być udostępnione nie wyraziły na to zgody należało odmówić udostępnienia tych danych bowiem ich udostępnienie spowodowałoby naruszenie dóbr osobistych tych osób. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła wnioskodawczyni. Zarzuciła jej naruszenie i art. 69 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowej Wolności (Dz. U. z 1993r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) - art. 44h ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych i wniosła: o wydanie decyzji administracyjnej udostępniającej wnioskowane dane osobowe. W uzasadnieniu tego wniosku wskazała, że powołuje wszystkie argumenty faktyczne i prawne zawarte we wszystkich pismach jakie składała do Urzędu Miejskiego W., Wydział Spraw Obywatelskich. Dodała też, że na wskutek celowego i złośliwego zakłócenia ciszy nocnej przez osoby zajmujące lokal przy ul. Z. [...] we W., lokal położony przy ulicy Z. [...], nie nadaje się do zamieszkania, a jest to jedyny lokal jaki posiada. Wojewoda D. Decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 138§1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (teks jednolity Dz. U. nr 98 z 2000., poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 44h ust. 2 pkt 2 Ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. nr 139 z 2006r., poz. 993 z pózn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania D. Dz. od decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] odmawiającej udostępnienia żądanych przez wnioskodawcę danych osobowych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organu II instancji, przedstawił stan faktyczny, który odpowiadał ustaleniom organu I instancji. Odnosząc się zaś do zarzutów skargi podniósł, że analizując całość akt sprawy należy stwierdzić, iż organ I instancji prawidłowo wezwał skarżącą D.Dz. do udokumentowania posiadania interesu prawnego bądź wyrażenia zgody na rozpatrzenie wniosku pod kątem posiadania interesu faktycznego, ponieważ wnioskodawczyni nie podała, w jakim trybie żąda rozpoznania sprawy. Po rozpatrzeniu wniosku w obu trybach, zgodnie z żądaniem Pani D. Dz., organ I instancji wydał jedyną możliwą decyzję, to jest odmawiającą udostępnienia żądanych danych z powodów wskazanych w uzasadnieniu. W ocenie organu D. Dz. zarzuciła naruszenie art. 44h ust. 2 pkt 2 Ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zarzut ten jest niesłuszny, ponieważ organ wzywał wnioskodawczynię do udokumentowania posiadania interesu prawnego, jednakże Pani D. Dz., oprócz zawiadomień kierowanych do komisariatu policji, nie przedstawiła żadnych innych dokumentów potwierdzających ten interes. Powoływania się jedynie na zamiar pozwania do sądu cywilnego osób, których danych żądała, nie można uznać za wykazanie posiadania interesu prawnego. Pani D. Dz. zarzuca również organowi I instancji naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. nr 61 z 1993 r., poz. 284 z późn. zm.), zgodnie z którym każdy ma prawo do rzetelnego procesu sądowego. Według organu jest to zarzut bezpodstawny, bowiem prawu osoby do sądu nie stoi na przeszkodzie złożenie pisma procesowego nawet z niezachowaniem warunków formalnych, bowiem sytuacja taka jest uregulowana prawnie wart. 130 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego. Na decyzję powyższą skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła wnioskodawczyni. Zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie : • art. 6 § 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności • art. 44 h ust. 2 pkt ustawy z 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodów osobistych i wniosła o uchylenia zaskarżonej decyzji, udostępnienie wnioskowanych danych osobowych i posądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazała, że swój wniosek o udostępnienie imienia i nazwiska osób, które zamieszkiwały lokal [...] we W. przy ul. Z. [...] w okresie przez nią wskazanym uzasadniła zamiarem pozwania ich do sądu, do pisma dołączyła pisma kierowane przez nią i jej męża do Policji. Podniosła, że art. 6 § 1 Konwencji gwarantuje prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia każdej sprawy przez niezawisły i bezstronny Sąd. Na gruncie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego podmiotowi poszukującego ochrony prawnej przysługuje prawo zwrócenia się do Sądu o udzielenie ochrony sądowej a także prawo do merytorycznego zbadania przez Sąd wysuniętego żądania. Realizacja tego prawa może nastąpić przez wniesienie pozwu, do czego niezbędne jest posiadanie imienia nazwiska strony pozwanej – co wynika z art. 126 kpa. Dodała, że osoby zajmujący wskazany we wniosku lokal od 2004r. w sposób rażący naruszają przepisy prawa uniemożliwiając korzystanie przez wnioskodawczynię i jej męża z jedynego ich lokalu położonego w tym samym budynku. Wskazała też, że w grudniu 2006r., jej mąż wniósł do Sądu pismo procesowe, a następnie został wezwany do uzupełnienia jego braków przez podanie stosownych danych osobowych. W związku z powyższym wystąpił do organu I instancji o ich uzyskanie, okazując wezwanie. Sposób załatwienia sprawy uniemożliwił uzupełnienie braków, a tym samym mąż nie miał możliwości zrealizowania prawa do Sądu. Stwierdziła, że w powyższych okolicznościach niezrozumiałe jest stwierdzenie organu II instancji, że prawo osoby do sądu nie stoi na przeszkodzie złożenie pisma procesowego nawet bez zachowania warunków formalnych, bowiem sytuacja jest uregulowana w trybie art. 130 § 1 kpa. Stwierdziła też, że dołączono stosowne dokumenty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie a uzasadniając ten wniosek przywołał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wskazał również, że skarżąca powołuje nieprawdziwe informacje, gdyż z akt prowadzonego wcześniej postępowania wynika, że w grudniu 2006r. mąż wnioskodawczyni został wezwany przez Sąd do uzupełnienia braków formalnych wniosku. W piśmie kierowanym do Wydziału Spraw Obywatelskich UM W. zapowiedział, że ze względu na wyznaczony przez Sąd termin przygotowaną odpowiedź odbierze osobiście 27 grudnia 2006r. – Tak też się stało. Odbiór pisma pokwitował 27 grudnia 2006r. Tak więc nieprawdą jest, że sposób załatwienia sprawy przez organ I instancji uniemożliwił mężowi skarżącej uzupełnienie braków formalnych pisma procesowego – a tym samym zrealizowania prawa do Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą do rozpoznania wniosku skarżącej jak również jej skargi stanowi art. 44h ust. 2 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. nr 139 z 2006r, poz. 993 ze zm.) . Przepis ten stanowi, że dane ze zbiorów meldunkowych zbioru PESEL oraz ewidencji, wydanych i unieważnionych dowodów osobistych mogą być udostępnione, osobom i jednostkom organizacyjnym – jeżeli wykażą w tym interes prawny (pkt 2), innym osobom i podmiotom - jeżeli uwiarygodnią one interes faktyczny w otrzymaniu danych i ze zgodą osób, których dane dotyczą (pkt 4). Niesporne jest, że organ nie miał podstaw do wydania wnioskowanych danych w oparciu o art. 44h ust. 2 wskazanej ustawy . Organ podjął czynności niezbędne do realizowania wniosku w oparciu o powyższy przepis – zgodnie z dyspozycją zainteresowanej. W aktach sprawy administracyjnej znajdują się oświadczenia 3 osób, które nie wyraziły zgody na podanie ich danych. Tym samym nie została spełniona jedna z przesłanek z omawianego punktu 4 art. 44h ust. 2; w związku z powyższym organ, w oparciu o ten przepis nie mógł zrealizować wniosku skarżącej. Podstawową kwestią jest zatem, czy wniosek skarżącej powinien być załatwiony na podstawie pkt 2 art. 44 h ust. 2. Według wnioskodawczyni posiada ona interes prawny, który wykazała. Zarzut skargi opiera się na powyższym twierdzeniu. W ocenie Sądu zarzut ten jest chybiony. Omówiona ustawa, Kodeks postępowania administracyjnego ani też ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi czy też kodeks cywilny i postępowania cywilnego choć posługują się tym pojęciami – to nie zawierają jego normatywnego określenia. Mając na uwadze treść cytowanego przepisu należy przyjąć, że to czy strona ma interes prawny do uzyskania danych osobowych decydują przepisy prawa materialnego i to nie tylko prawa administracyjnego ale także przepisy kodeksu cywilnego czy też innych aktów prawnych. Oznacza to, że z wnioskiem o wskazanie danych osób, może wystąpić podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Analizując wniosek skarżącej i pisma procesowe składane do dnia wydania decyzji przez organ I instancji tj. 15 kwietnia 2008r., 23 maja 2008r., pod kątem wykazania interesu prawnego uzasadniającego uzyskanie danych należy podkreślić, że tylko wniosek (mimo wezwania organu z 1 kwietnia 2008r. do wykazania interesu prawego) zawiera jedno zdanie istotne dla rozważanej kwestii. Mianowicie, w pkt 1) petitum pisma -in fine – zawarto informację, że przeznaczenie danych to "zamiar pozwania tych osób do sądu cywilnego". Dalej wnioskodawczyni wskazała, że w uzasadnieniu powołuje argumenty zawarte we wszystkich pismach dotychczas złożonych przez nią i męża do Urzędu Miejskiego W., Wydział Spraw Obywatelskich. Do wniosku nie zostały dołączone te pisma. Ani organ ani Sąd w ramach rozpatrywanego przepisu nie mogą domyślać się uzasadnienia. Niczego w tej sprawie nie zmienia również informacja, że przedkłada swoje i męża pisma skierowane do Komisariatu Policji W. - K. Podobną wymowę ma również odwołanie skarżącej z dnia13 czerwca 2008r. Interes prawny dotyczy szeroko rozumianych praw i stosunków prawnych jednostki. W ramach tych praw istnieje uprawnienie do sądu, ale o czym mowa była wcześniej prawo to musi opierać się, wynikać z prawa materialnego. W tym przypadku winna skarżąca wskazać z jakim powództwem cywilnym (o czym była mowa we wniosku) chce wystąpić skarżąca i uwiarygodnić co najmniej stan faktyczny, który daje jej legitymacje do jego wniesienia. Obu elementów we wniosku i w pismach skarżącej zabrakło. Jak wcześniej wskazano i organy nie mogą domyślać się z pism uzasadnienia wniosku, powinien on być wyraźnie sformułowany. Trafnie podnoszą organy, że niewątpliwie interes prawny w uzyskaniu danych jest wykazany o ile strona wystąpi z określonym pozwem. Po myśli art. 130 kpa braki formalne pozwu strona ma obowiązek uzupełnić w terminie 7 dni. Po myśli art. 217 kodeks postępowania administracyjnego – zaświadczenie zawierające informację winny być wydane w terminie 7 dni. Niewątpliwe w sprawie niniejszej lub podobnych organy i Sądy muszą mieć na uwadze uregulowania ustawy o ochronie danych osobowych. Niewątpliwe art. 44 h ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest przepisem szczególnym w stosunku do wskazanej wyżej ustawy, ale z uwagi na jej funkcjonowanie, badanie interesu prawnego winno być bardzo dokładne. Reasumując uznać należy, że organy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły prawa do Sądu, o którym mowa w art. 6 ustawy Praw człowieka ani ten cytowany art. 44 h ust. 2 pkt 2 i 4, zatem, po myśli art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak wyżej.