IV SA/Wr 444/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński po rozpoznaniu w dniu 18 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] 2013 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w zakresie prawa do świadczeń rodzinnych postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi. Pismem z dnia 14 czerwca 2013 r., złożonym za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w dniu 21 czerwca 2013 r. (data nadania skargi przez organ I instancji do organu właściwego), A. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [....] 2013 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w zakresie prawa do świadczeń rodzinnych. W dniu 29 lipca 2013 r. Sąd doręczył skarżącej odpis odpowiedzi Samorządowego Kolegium Odwoławczego na skargę, zawierającej wniosek o jej odrzucenie z powodu wniesienia skargi z uchybieniem terminu, gdyż zaskarżoną decyzję doręczono skarżącej w dniu 20 maja 2013 r. W dniu 5 sierpnia 2013 r., za pośrednictwem organu II instancji, skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. We wniosku podniosła, że opóźnienie w złożeniu skargi nastąpiło bez jej winy. Jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. Przyczyną niepełnosprawności jest choroba narządu wzroku, co często utrudnia jej załatwienie wielu spraw. Ma problem "czytania ze zrozumieniem", w dzieciństwie przeszła zapalenie opon mózgowych czego powikłaniem jest lekkie upośledzenie umysłowe. Problemy zdrowotne, rodzinne, trudna sytuacja materialna i fakt zwrotu świadczeń rodzinnych spowodowały, że jest załamana psychicznie i nie może "pozbierać myśli" oraz skoncentrować się na wielu sprawach. Jest osobą nieporadną życiowo i niewykształconą. Nadto, skarżąca wskazała, że składając skargę była przekonana, że nie uchybiła terminu. Poza tym składając "odwołanie w dziale świadczeń rodzinnych w B." została poinformowana, że wszystko jest dobrze, a odwołanie wraz z aktami sprawy zostanie przesłane do SKO w W. Podniosła, że wówczas, tj. w dniu 17 czerwca 2013 r. nie upłynął jeszcze termin do wniesienia skargi. Gdyby pismo nie zostało przyjęte i otrzymałaby pouczenie, że winna je wysłać do Kolegium, to tak by uczyniła. Ponadto, w przypadku szybszego przekazania przez organ I instancji sprawy, termin nie zostałby uchybiony. Do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi strona dołączyła orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 19 listopada 2012 r. wydane przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Dz., zaliczające ją do grona osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności od dnia 8 września 2012 r. na stałe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonywanie czynności przez stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym ograniczone jest w przeważającej części terminami procesowymi. Mają one służyć m.in. zdyscyplinowaniu, zdynamizowaniu postępowania, jak również potrzebie rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym czasie i stabilizacji już podjętego rozstrzygnięcia. Uchybienie terminu wywołuje skutek prawny w płaszczyźnie procesowej, prowadząc do bezskuteczności podjętej czynności, o czym wyraźnie mówi art. 85 p.p.s.a. Od negatywnych skutków uchybienia terminu strona może bronić się wyłącznie poprzez złożenie wniosku o jego przywrócenie. Na podstawie dyspozycji przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Z przytoczonego przepisu wynika, że sąd postanawia o przywróceniu terminu, jeżeli strona wykaże, że w okresie, w którym powinna dokonać czynności w postępowaniu sądowym, nie dokonała jej bez swojej winy. Warunkami skuteczności takiego wniosku jest zaś: złożenie go w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, spowodowanie dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie uchybionej czynności oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i § 2 oraz art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a.). Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak jednej z nich skutkować musi odmową przywrócenia terminu. Zważyć nadto należy, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku gdy strona w sposób przekonujący uzasadni brak swojej winy (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005 r., s. 219). W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że będąca przedmiotem skargi decyzja doręczona została na adres skarżącej w dniu 20 maja 2013 r. Odbiór przesyłki skarżąca pokwitowała osobiście. Skarga została złożona przez skarżącą w Ośrodku Pomocy Społecznej w B. w dniu 17 czerwca 2013 r. Organ I instancji nadał skargę do organu właściwego w dniu 21 czerwca 2013 r., a zatem to ta data decyduje o zachowaniu terminu do wniesienia skargi. Termin do wniesienia skargi upływał w dniu 19 czerwca 2013 r., w związku z czym wniesiona w dniu 21 czerwca 2013 r. skarga jest niewątpliwie spóźniona. Kolejną kwestią jest ustalenie, czy wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności (wniesienia skargi), z jednoczesnym dokonaniem tej czynności został złożony w ustawowym terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Sąd uznał, że skoro w dniu 29 lipca 2013 r. doręczono skarżącej odpowiedź na skargę, z której dowiedziała się, że uchybiła terminu do złożenia skargi, a z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia wystąpiła, za pośrednictwem organu odwoławczego w dniu 5 sierpnia 2013 r., to dochowała siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a., gdyż skoro skargę składa się do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu, to także wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi winien być złożony za pośrednictwem organu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2012 r., sygn. akt II OZ 234/12, publ. Lex 1138279). W omawianej sprawie jako przyczynę uchybienia terminu skarżąca wskazała swą nieporadność życiową, problemy umysłowe i rodzinne, które negatywnie wpływają na podejmowane przez nią czynności. Przedstawiła orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, kwalifikujące ją do grona osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Ponadto podkreśliła, że skargę wniosła w terminie, tyle że z uwagi na powoływaną nieporadność skierowała ją do niewłaściwego organu. Gdyby miała tę świadomość, skargę złożyłaby w tym samym dniu do organu właściwego i dochowałaby przepisanego terminu. W ocenie Sądu, w oparciu o wcześniej przywołane normy prawne, wniosek skarżącej o przywrócenie terminu jest uzasadniony i zasługuje na uwzględnienie. Okoliczności w nim przedstawione dostatecznie uprawdopodobniają, że do uchybienia terminu doszło bez jej winy. Sąd uwzględnił fakt, iż nieporadność życiowa i kłopoty zdrowotne skarżącej spowodowały uchybienie terminu. Zresztą intencją skarżącej było niewątpliwie wniesienie skargi w ustawowym terminie. Świadczy o tym fakt, że skargę choć w niewłaściwym organie administracyjnym złożyła przed upływem 30-dniowego terminu do jej złożenia. Zaznaczyć przy tej okazji należy, że pożądane jest zachowanie pewnego kompromisu polegającego na tym, by z jednej strony mieć na uwadze obiektywny miernik staranności, której można i trzeba wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy, z drugiej zaś strony powstrzymanie się od nadmiaru formalizmu, by z tego powodu nie zamknąć stronie prawa do sądu. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.