IV SA/Wr 445/17

PostanowienieWSA we Wrocławiu2018-01-08

Skład orzekający: Ewa Orłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, samotna matka wychowująca dwoje dzieci, w tym jedno niepełnosprawne, i znajdująca się w trudnej sytuacji materialnej, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Spełnione zostały przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 2 PPSA.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie uznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego za nienależnie pobrane. Wniosek początkowo zawierał jedynie kopię podpisu, co skutkowało wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych. Skarżąca ostatecznie złożyła własnoręcznie podpisany wniosek. W uzasadnieniu wniosku przedstawiła swoją trudną sytuację materialną jako samotnej matki wychowującej dwoje dzieci, w tym jedno niepełnosprawne, wskazując na brak możliwości zatrudnienia i wysokie wydatki.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Ewa Orłowska starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku L. H. o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi L. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie uznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego za nienależnie pobrane postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Skarżąca na urzędowym formularzu z dnia 30 listopada 2017 r. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Formularz ten zawierał kopię podpisu wnioskodawcy (rubryka nr 15 podpis wnioskodawcy). W związku z powyższym brakiem wezwano skarżącą, pismem referendarza sądowego z dnia 6 grudnia 2017 r., do uzupełnienia tego braku formalnego poprzez własnoręczne podpisanie wniosku lub nadesłanie oryginalnie podpisanego wniosku albo złożenie nowego własnoręcznie podpisanego formularza wniosku – w terminie 7 dni. Dnia 4 grudnia 2017 r., a więc jeszcze przed sporządzeniem przez referendarza sądowego powyższego pisma, skarżąca nadała w urzędzie pocztowym, kolejny urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym samym zakresie i zawierający tożsame uzasadnienie z pierwszym formularzem. Formularz ten zawiera także jedynie kopię podpisu skarżącej. Natomiast dnia 11 grudnia 2017 r. skarżąca nadała w urzędzie pocztowym podpisany formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, który wpłynął do Sądu w dniu 12 grudnia 2017 r. Z zestawienia powyższych dat obejmujących datę pisma referendarza, czyli 6 grudnia 2017 i datę nadania przez skarżącą podpisanego formularza, tj. 11 grudnia 2017 r. przyjąć należy, iż skarżąca uzupełniła brak formalny wniosku poprzez podpisanie formularza. W jego uzasadnieniu podała, że jest samotną matką i że mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z dwoma córkami w wieku [..] i [..] lat. Młodsze dziecko posiada orzeczenie o [...] stopniu niepełnosprawności i wymaga systematycznej rehabilitacji, co uniemożliwia podjęcie przez stronę skarżącą zatrudnienia. Dziecko to ma problemy z nauką i posiada orzeczenie poradni psychologicznej - pedagogicznej. Podała, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, ponieważ nie pracuje. Źródłem jej utrzymania są świadczenia na dzieci w wysokości [...] zł na każde dziecko, czyli razem [...] zł i świadczenia z funduszu w kwocie [...] zł na każde dziecko, czyli łącznie [...] zł. Dochód trzyosobowej rodziny wynosi zatem według oświadczenia skarżącej [..] zł. Natomiast wydatki związane z utrzymaniem wynoszą: czynsz 270 zł, prąd około 500 zł, telefon 150 zł, szkoła 500 zł, ubranie 400 zł, leki 100 zł, wyżywienie około 1200 zł. Wskazała, że zaległości alimentacyjne na rzecz dzieci wynoszą około [..] euro. Ponadto ponosi opłatę za wodę i inne naprawy. Podała również, że posiada komunalne mieszkanie o powierzchni [...] m2 i nie posiada innych nieruchomości, przedmiotów i papierów wartościowych oraz wierzytelności. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżąca została zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w kwotach np. [...] zł i [...] zł. W aktach tych znajduje się także orzeczenie o niepełnosprawności młodszej córki, z którego wynika, że dziecko to wymaga stałego współudziału opiekuna w procesie jego rehabilitacji, leczenia i edukacji i wymaga konieczności zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze. W [...] r. uzyskała dochód z tytułu zatrudnienia w kwocie brutto [..] zł, co wynika z zeznania podatkowego za [..] r. W piśmie procesowym z dnia 28 grudnia 2017 r. skarżąca podała, że środki finansowe jej rodziny wynoszą około [...] zł miesięcznie i są przeznaczone na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych rodziny oraz że nie posiada lokat bankowych ani oszczędności. Do pisma tego dołączyła m. in. opłaty za mieszkanie 380 zł, prąd 300 zł, wodę 225 zł, zeznanie podatkowe za 2016 r. z którego wynika, że jej dochód z innych źródeł wyniósł [...] zł, przekazy pocztowe dotyczące alimentów na rzec dwójki dzieci w wysokości [...] zł za październik, listopad i grudzień 2017 r., aktualne zaświadczenie urzędu pracy potwierdzające, że jest obecnie zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, zaświadczenie organu pomocy społecznej, z którego wynika, że skarżąca pobiera na dzieci zasiłki rodzinne [...] zł x 2, zaliczkę alimentacyjną [..] zł x2 oraz świadczenie wychowawcze [...] zł x2, a także zasiłek pielęgnacyjny na niepełnosprawne dziecko [...] zł i dodatek do zasiłku rodzinnego na jedno dziecko [...] zł. Przedłożyła także wyciąg z rachunku bankowego potwierdzający te świadczenia. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej p.p.s.a.) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając na uwadze, że skarżąca jest samotną matką wychowującą dwoje dzieci w wieku szkolnym, w tym dziecko niepełnosprawne wymagające współudziału skarżącej w procesie leczenia dziecka i edukacji oraz brak możliwości zatrudnienia skarżącej i mając także na względzie wysokość wydatków związanych z utrzymaniem i brak majątku przyjąć trzeba, że strona wykazała, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Z tych względów należało przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy; Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło