IV SA/Wr 448/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV wniosku P. W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 27 maja 2026 r., nr SKO 4103.97.2026 w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty podlegającej zwrotowi z tytułu zaległości za świadczone usługi opiekuńcze postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z 22 czerwca 2026 r. P. W. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z 27 maja 2026 r. w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty podlegającej zwrotowi z tytułu zaległości za świadczone usługi opiekuńcze. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody majątkowej oraz spowodowania niemożliwych do odwrócenia skutków. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego prawa złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Według art. 61 § 5 p.p.s.a., postanowienia, o których mowa w § 3 i 4 sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym. Wskazać wypada, że wstrzymanie wykonania aktów (czynności) zaskarżonych do sądu administracyjnego stanowi odstępstwo od generalnej zasady ich wykonalności i ma w szczególności na celu ochronę strony skarżącej przed negatywnymi skutkami, które może wywołać ich wykonanie, jeszcze przed prawomocnym rozstrzygnięciem sprawy. Przez użyte w art. 61 § 3 p.p.s.a. pojęcie szkody, należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Przy tym podkreślić trzeba, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo powołanie się strony na treść przepisu czy ogólnikowe stwierdzenia we wspomnianym obszarze. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Innymi słowy, aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi go poprzeć konkretnymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Konieczne jest zatem wykazanie szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania aktu musi więc w sposób przekonujący przedstawiać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji (orzeczenia) a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA z: 29 kwietnia 2021 r., I GSK 335/21; 6 kwietnia 2022 r., II GZ 76/22; 21 lipca 2022 r., III OSK 1531/22 i 18 kwietnia 2023 r., III OZ 187/23 – dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Niewskazanie we wniosku takich okoliczności oznacza, co do zasady, brak przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej przez sąd, uzasadniający oddalenie wniosku (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, uw. 11 do art. 61). Stąd strona skarżąca powinna dokładnie przytoczyć okoliczności, które przemawiają za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu, gdyż od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub negatywnych skutków trudnych do odwrócenia zależy orzeczenie sądu (por. postanowienie NSA z 7 kwietnia 2005 r., II OZ 201/05 – dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). W realiach sprawy, w ocenie Sądu, skarżący nie uprawdopodobnił w żadnym zakresie wystąpienia po jego stronie przesłanek przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji, bowiem brak jest w aktach jakiegokolwiek uzasadnienia wniosku. Skarżący nie przedstawił też żadnych dowodów wskazujących na możliwość wystąpienia u niego w następstwie wykonania zaskarżonej decyzji niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, które pozwoliłyby Sądowi na ocenę wniosku. Skarżący ograniczył się jedynie do przytoczenia ogólnej reguły wyrażonej w art. 61 § 3 p.p.s.a. warunkującej wstrzymanie aktu lub czynności. Orzekający w niniejszej sprawie Sąd w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w postanowieniu z 5 grudnia 2012 r., II GZ 455/12 (dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności wydawane jest wyjątkowo na wniosek strony skarżącej i nie stosuje się w odniesieniu do niego art. 49 p.p.s.a. Oznacza to, że w przypadku nieuzasadnienia lub niedostatecznego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, przewodniczący nie ma obowiązku wzywania strony do jego uzupełnienia lub poprawienia, a inicjatywa dowodowa i odpowiedzialność za skuteczność złożonego wniosku spoczywa w całości na wnioskodawcy. Sąd w tej kwestii nie jest także zobligowany do dokonywania jakichkolwiek ustaleń z urzędu. Ponadto zauważyć należy, że dokonanie wydatkowania środków finansowych, celem wykonania decyzji administracyjnej, zasadniczo nie ma nieodwracalnego charakteru. Skarb Państwa ponosi bowiem odpowiedzialność odszkodowawczą za szkody wyrządzone decyzją niezgodną z prawem. Trzeba też pamiętać, że w art. 61 § 3 p.p.s.a. chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04 – dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego w okolicznościach sprawy rozpatrywany wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Jednakże odmowa wstrzymania wykonania aktu nie oznacza jednocześnie oceny zasadności wniesionej skargi. Ewentualna niezgodność decyzji z prawem, która co do zasady będzie przedmiotem oceny Sądu w dalszym toku postępowania, jest kwestią niezależną od ochrony tymczasowej wynikającej z art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd, rozpatrując bowiem wniosek o wstrzymanie aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, nie rozpoznaje sprawy merytorycznie, lecz bada jedynie ryzyko rzeczywistego zaistnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia, przy czym na mocy art. 61 § 5 p.p.s.a. uczynił to na posiedzeniu niejawnym.