IV SA/Wr 449/17

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. s. na decyzję Szefa Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji odmawiającej przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podała, że utrzymuje się ze skromnej emerytury w kwocie około [...] zł netto miesięcznie, która nie wystarcza na zaspokojenie jej bieżących potrzeb. Wyjaśniła, że mieszka z dorosłym synem, który prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, nie posiada majątku i utrzymuje się z prac dorywczych i którego zarobków nie zna. Podała, że jej wydatki związane z utrzymaniem wynoszą: prąd 60 zł, gaz 60 zł, czynsz, woda i nieczystości 320 zł, opał 135 zł, wyżywienie 150 zł, ubranie 50 zł, lekarstwa 45 zł. Posiada wierzytelności alimentacyjne wobec mieszkającego z nią syna w kwocie po [...] zł miesięcznie, które za okres trzech lat wynoszą około [...] zł, a ich egzekucja okazała się bezskuteczna. W odpowiedzi na pismo referendarza sądowego z dnia 8 września 2017 r. wzywające do przedłożenia dokumentów źródłowych i wyjaśnień skarżąca w piśmie z dnia 18 września 2017 r. podała, że jedynym jej dochodem jest emerytura w wysokości [..] zł. Wraz z tym pismem nadesłała aktualne zaświadczenie ZUS, z którego wynika, że kwota świadczenia emerytalnego do wypłaty wyniosła w kwietniu, maju i czerwcu tego roku [...] zł, a w lipcu i sierpniu [..] zł, zaś we wrześniu [...] zł. Z zaświadczenia tego wynika ponadto, że ze świadczenia potrącana jest kwota w wysokości [...] zł. Skarżąca przedłożyła także zaświadczenie organu pomocy społecznej, z którego wynika, że nie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej oraz rachunek za prąd w wysokości 91,20 zł za okres od maja do lipca i rachunek za czynsz za wrzesień w wysokości 350 zł. We wspomnianym piśmie podała również, że syn [...] nie mieszka z nią od ponad poł roku. Posiada rachunek bankowy na który przelewana jest emerytura i poza tym świadczeniem nie ma na nim innych wpływów, a opłaty wynoszą za prąd 91,20 zł , czynsz 350 zł, i dodała, że potwierdza to wyciąg z rachunku bankowego, którego jednak nie dołączyła oraz że z uwagi na krótki termin do przedłożenia dokumentów nie dysponuje wszystkimi rachunkami. W kwocie 350 zł obejmującej czynsz zawarta jest także opłata za wywóz śmieci i zimną wodę. Natomiast ciepłą wodę podgrzewa junkersem i płaci z tego tytułu kwotę 80 zł. Rachunek za telefon wynosi około 40-50 zł. Ponadto w okresie zimowym będzie musiała kupić 2 tony opału za cenę około 1.500 zł, a na koniec roku otrzyma wyrównanie za zużytą wodę, co wiąże się z dodatkową opłatą. Aktualnie nie posiada wszystkich rachunków, tj. za lekarstwa, gaz, i telefon i jeżeli Sąd będzie chciał się z nimi zapoznać to wniosła o zakreślenie nowego terminu, co najmniej 30 dni. Wszystkie opłaty stara się pokrywać z własnej emerytury, a jeżeli brakuje jej środków to pożycza pieniądze od rodziny. W roku 2016 r. nie uzyskała innych dochodów poza emeryturą. Alimenty podane we wniosku o prawo pomocy zostały zasądzone na jej rzecz od syna [...], który ponadto ma dwoje dzieci i na jedno z nich płaci alimenty w wysokości [...] zł. Podała, że w załączeniu przesyła orzeczenie sądu zasądzające na jej rzecz alimenty, którego jednak nie nadesłała. Wyjaśniła, że nie opłaca podatku od nieruchomości i podatku rolnego i nie otrzymuje dodatku mieszkaniowego. Syn nie jest zrejestrowany jako osoba bezrobotna i według jej wiedzy pracuje gdzieś dorywczo, sezonowo i nie wie jaki syn ma dochód i gdzie dokładnie pracuje. W piśmie tym ponownie podała, że gdyby Sąd potrzebował więcej informacji dotyczących jej wydatków to prosi o zakreślenie dodatkowego terminu. Ponadto w piśmie podała, że prosi o pozytywne rozpatrzenie wniosku o prawo pomocy, gdyż jej sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów niniejszego postepowania tzn. opłat jak i zatrudnienia fachowego pełnomocnika, a konieczność poniesienia kosztów postępowania spowoduje, że nie będzie w stanie opłacić rachunków i kupić leków. Następnie pismem referendarza sądowego z dnia 22 września 2017 r., przesłanym na adres pełnomocnika (siostry), poinformowano skarżąca, iż nie przesłała wszystkich dokumentów, które wymieniła w powyższym piśmie z dnia 18 września 2017 r., tj. nie nadesłała wyciągu z rachunku bankowego na który przelewana jest emerytura oraz kopii wyroku sądu zasądzającego alimenty na rzecz skarżącej od syna [...] i informacji o nieuzyskiwaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego. W piśmie tym wskazano, że związku z tym, iż odrębnym zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 22 września 2017 r. przedłużono skarżącej o dalsze 20 dni termin sądowy do nadesłania brakujących dokumentów źródłowych wymienionych w piśmie referendarza sądowego z dnia 8 września 2017 r. to w tej sytuacji brakujące wyciągi z kont bankowych i wyrok sądu zasądzający alimenty na rzecz skarżącej od syna [...] i informacje o nieuzyskiwaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego skarżąca powinna nadesłać także w terminie 20 dni od dnia doręczenia niniejszego pisma i powyższego zarządzenia referendarza sądowego. Wraz z tym pismem przesłano skarżącej, na adres pełnomocnika, zarządzenie referendarza sądowego z dnia 22 września 2017 r. o przedłużeniu skarżącej o dalsze 20 dni terminu sądowego do nadesłania brakujących dokumentów źródłowych wymienionych w piśmie referendarza sądowego z dnia 8 września 2017 r. Powyższe pismo i zarządzenie referendarza sądowego z dnia 22 września 2017 r. zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 2 października 2017 r. Pismem z dnia 20 października 2017 r. pełnomocnik skarżącej podała, że przesyła wyrok sądu z dnia 14 kwietnia 2015 r. zasądzający na rzecz skarżącej alimenty od syna [...] w wysokości [...] zł i syna [...] w wysokości [...] zł, a od dnia 1 lutego 2015 r. od syna [...] w wysokości [...] zł, zaświadczenie o zameldowaniu z którego wynika, iż pod adresem skarżącej jest zameldowanych dwóch jej synów, przy czym pełnomocnik wyjaśniła, że syn [..] od czterech lat nie mieszka pod tym adresem, a syn [...] jedynie pomieszkuje, tzn. tylko czasami nocuje w mieszkaniu skarżącej i skarżąca nie wie gdzie nocuje w pozostałe dni i nie ma on stałej pracy i w niczym nie pomaga skarżącej, a relacje miedzy skarżącą a jej synem nie są dobre. Z nadesłanego rachunku bankowego wynika, że skarżąca uzyskała emeryturę w wysokości [...] zł i alimenty od jednego syna w wysokości [...] zł. Ponadto pismem referendarza sądowego z dnia 26 października 2017 r. wysłanym na adres pełnomocnika, wezwano stronę skarżącą do złożenia wyjaśnienia, czy oświadczenie zawarte w piśmie z dnia 18 września 2017 r. dotyczące niemożliwości ponoszenia opłat sądowych i zatrudnienia fachowego pełnomocnika jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zarówno zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, ponieważ w urzędowym formularzu wniosku PPF o przyznanie prawa pomocy skarżąca podała, że wnosi o przyznanie prawa pomocy jedynie w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (rubryka nr 4.1 formularza). W piśmie tym zobowiązano skarżącą do udzielenia odpowiedzi w terminie 7 dni od dnia otrzymania tego pisma pod rygorem przyjęcia, iż wniosek o przyznanie skarżącej prawa pomocy dotyczy jedynie zwolnienia od kosztów sądowych, tj. opłat sądowych i wydatków. Pismo to zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 3 listopada 2017 r. i skarżąca nie udzieliła na nie żadnej odpowiedzi. W świetle braku powyższej odpowiedzi, wniosek o przyznanie prawa pomocy został zakwalifikowany w niniejszej sprawie, jako wniosek o przyznanie tego prawa w zakresie obejmującym jedynie zwolnienie od kosztów sądowych, tj. opłat sądowych i wydatków. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega zatem wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych. Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm; dalej p.p.s.a.) wynika, że zwolnienie od kosztów sadowych obejmuje pomocy w zakresie częściowym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając na uwadze, że skarżąca uzyskuje niskie świadczenie emerytalne i okoliczność iż na jej rzecz zostały zasądzone orzeczeniem sądu niewysokie alimenty od dwóch synów, a także wysokość wydatków związanych z utrzymaniem i brak majątku przyjąć trzeba, że wykazała ona, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sadowych. Z tych względów należało przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W myśl art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy; Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.