IV SA/Wr 45/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Sędzia NSA – Tadeusz Kuczyński po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. H. – S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie przyznania uczennicy M. S. stypendium szkolnego oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 90d ust. 1, 7 i 8, art. 90m ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), zwanej dalej ustawą, uchwały Nr XL/300/05 Rady Miejskiej B. z dnia 7 września 2005 r. w sprawie ustalenia regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy B. , (Dziennik Urzędowy Województwa D. nr 189, poz. 3289) oraz art. 104 kpa Dyrektor Miejskiego Zarządu Placówek Oświaty w B. przyznał uczennicy M. S. stypendium szkolne w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od [...] do [...] roku oraz od [...] do [...] roku. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zarówno wysokość przyznanego stypendium jak i czasokres jego przyznania wynika z niewystarczających środków finansowych oraz dużej ilości osób ubiegających się o przyznanie stypendium szkolnego. Od decyzji tej wniosła odwołanie J. H. –S. - matka M. S. , domagając się przyznania córce stypendium szkolnego za okres pominięty w wydanej decyzji, tj. [...] miesięcy. Zdaniem odwołującej się argumentacja organu I instancji o niewystarczających środkach finansowych gminy jest absurdem. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. na podstawie art. 138 kpa oraz art. 90d ust. 1-13 i art. 90f ustawy oraz przepisów powołanej wyżej uchwały utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że J. H. – S. wraz z mężem M. S. wychowuje trójkę dzieci: K. S. , ur. [...] r., M. S. ur. [...] r. i W. S. ur. [...] r. K. S. na mocy orzeczenia o stopniu niepełnosprawności został zaliczony na stałe do znacznego stopnia niepełnosprawności. Dyrektor Gimnazjum Nr [...] , do którego uczęszcza M. S. pozytywnie zaopiniował wniosek o przyznanie uczennicy pomocy materialnej, wskazując że najlepszą formą tej pomocy byłaby pomoc o charakterze edukacyjnym ( encyklopedia, słowniki ) lub pokrycie kosztów wycieczki edukacyjnej. Ponadto z akt sprawy wynika, że zarówno wnioskodawczyni jak i jej mąż są osobami bezrobotnymi. Mąż jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w D. jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku dla bezrobotnych w wysokości [...] zł. Łączny dochód rodziny wynosi [...] zł , w tym [...] na osobę w rodzinie. Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 90d ust. l ustawy stypendium szkolne może otrzymać uczeń znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej, wynikającej niskich dochodów na osobę w rodzinie, w szczególności gdy w rodzinie tej występuje : bezrobocie, niepełnosprawność, ciężka lub długotrwała choroba, wielodzietność, brak umiejętności wypełniania funkcji opiekuńczo-wychowawczych, alkoholizm lub narkomania, a także gdy rodzina jest niepełna lub wystąpiło zdarzenie losowe. Kryterium dochodowe uprawniające do tego rodzaju pomocy zostało określone w art. 90d ust. 7 ustawy o systemie oświaty. Zgodnie z tym przepisem, miesięczna wysokość dochodu na osobę w rodzinie ucznia uprawniająca do ubiegania się o stypendium szkolne nie może być większa niż kwota, o której mowa w art. 8 ust l pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), czyli 316,00 zł. Miesięczna wysokość dochodu na osobę w rodzinie ucznia jest ustalona na zasadach określonych w art. 8 ust. 3-13 ustawy o pomocy społecznej ( art. 90d ust. 8 ustawy o systemie oświaty ). Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach, kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. W myśl art. 90d ust. 10 ustawy stypendium szkolne przyznawane jest na okres nie dłuższy niż od września do czerwca w danym roku kalendarzowym. Na podstawie upoważnienia ustawowego zwartego w art. 90f ustawy Rada Miejska B. uchwałą z dnia 7 września 2005 roku ustaliła regulamin udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy B. . W § 3 uchwały określono miesięczną wysokość stypendium szkolnego uzależniając ją od kryterium dochodowego, a w § 7 uchwały postanowiono, że wypłata stypendiów i zasiłków szkolnych następuje po otrzymaniu dotacji, o której mowa w art. 90r ust. l ustawy. Mając powyższe na uwadze Kolegium stwierdziło, iż ustawodawca nie gwarantuje osobom spełniającym przesłanki określone w art. 90 ust. 1 ustawy przyznania stypendium szkolnego na okres 10 miesięcy, a określenie czasu na jaki zostanie przyznane stypendium ustawodawca pozostawił uznaniu administracyjnemu. Uznanie to nie oznacza jednak dowolności, tak więc organ I instancji ustalając zarówno czasokres na jaki przyznaje stypendium , jak i jego wysokość bierze pod uwagę sytuację materialną rodziny, możliwości finansowe Gminy oraz liczbę osób kwalifikujących się do przyzna stypendium szkolnego. Co więcej, przepis § 7 ust. 2 powołanej uchwały stanowi, że w przypadku otrzymania dotacji w wysokości nie pokrywającej w całości kwoty potrzebnej na wypłatę stypendiów, okres na jaki zostanie przyznane może zostać skrócony w celu wypłaty wszystkim wnioskodawcom spełniającym warunki określone w art. 90 d ust. l ustawy o systemie oświaty. Kolegium podało, że do organu I instancji wpłynęło 746 wniosków o przyznanie stypendium szkolnego. W 24 przypadkach osoby zwracające się o przyznanie stypendium nie spełniały ustawowych przesłanek, a zatem odmówiono im przyznania stypendium szkolnego. Pozostałe 722 wnioski rozpatrzono pozytywnie . Organ I instancji ustalając liczbę miesięcy na jakie zostało przyznane stypendium brał pod uwagę miesięczną wysokość dochodu na osobę w rodzinie , i tak przy dochodzie od 124,41 zł do 316,00 zł przyznawano stypendium w wysokości 44,80 zł. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu J. H. – S. wniosła o uchylenie wydanej decyzji i przyznanie stypendium za pełne [...] miesięcy, tj. od [...] r. do [...] r. Zarzuciła Kolegium przewlekłość w załatwieniu sprawy, tj. podjęcie decyzji w dniu [...] r., a nadanie jej listem poleconym w dniu [...] r. Zdaniem skarżącej zasadniczym błędem organu odwoławczego jest powoływanie się na uchwałę Rady Miejskiej B. z dnia 7 września 2005 r., która weszła w życie 14 dni od ukazania się w Dzienniku Urzędowym Województwa D. (22 października 2005 r.). Podniosła, że organ I instancji powołuje się również w swoich decyzjach na uchwałę Rady Miejskiej B. z dnia 7 września 2005 r., która weszła w życie 6 czerwca 2005 r. natomiast skarżąca wniosek złożyła [...] r., a w tym czasie obowiązywała jeszcze uchwała Rady Miejskiej B. z dnia 30 marca 2005 r. Zdaniem skarżącej przepis prawa, na który powołuje się gmina mówi o pierwszeństwie dla uczniów o najniższych dochodach, a nie o pozbawianiu świadczeń pewnej grupy uczniów. Skarżąca wskazała nadto na sprzeczności w ustaleniu dochodu na członka rodziny, bowiem Kolegium w uzasadnieniu decyzji stwierdziło, że łączny dochód rodziny wynosi [...] zł, w tym [...] zł na osobę rodzinie. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z powodów podanych w uzasadnieniu decyzji ostatecznej. Odnosząc się do zarzutu przewlekłego załatwienia sprawy Kolegium uznało go za nieuzasadniony, bowiem odwołanie J. H. – S. wpłynęło dnia [...] r., a sprawa została rozpatrzona na posiedzeniu w dniu [...] r. Nadanie decyzji dnia [...] r. związane było z koniecznością sporządzenia uzasadnienia tej decyzji. Zdaniem Kolegium niezasadny jest również zarzut dotyczący rozpatrzenia sprawy w oparciu o uchwałę Rady Miasta B. z dnia 7 września 2005 r., bowiem Kolegium rozpatrzyło sprawę w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dniu podjęcia decyzji. Wymieniona uchwała będąca prawem miejscowym obowiązywała w dniu podjęcia decyzji. Kolegium przyznało, że błędnie wskazało wysokość dochodu na osobę w rodzinie, ale błąd ten nie miał wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie i został sprostowany postanowieniem Kolegium z dnia [...] r. Nr [...] . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., Nr 256, 2572 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Zgodnie z art. 90d ust. 1 ustawy stypendium szkolne może otrzymać uczeń znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej, wynikającej z niskich dochodów na osobę w rodzinie, w szczególności gdy w rodzinie tej występuje: bezrobocie, niepełnosprawność, ciężka lub długotrwała choroba, wielodzietność, brak umiejętności wypełniania funkcji opiekuńczo-wychowawczych, alkoholizm lub narkomania, a także gdy rodzina jest niepełna lub wystąpiło zdarzenie losowe. Kryterium dochodowe uprawniające do tego rodzaju pomocy zostało określone w art. 90d ust. 7 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, miesięczna wysokość dochodu na osobę w rodzinie ucznia uprawniająca do ubiegania się o stypendium szkolne nie może być większa niż kwota, o której mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) czyli 316 zł. Miesięczna wysokość dochodu w rodzinie ucznia ustalana jest na zasadach określonych w art. 8 ust. 3-13 ustawy o pomocy społecznej (art. 90d ust. 8 ustawy o systemie oświaty). Zgodnie z art. 8 ust. 3-13 ustawy o pomocy społecznej za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach i kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. W myśl art. 90d ust. 10 ustawy stypendium szkolne przyznawane jest na okres nie dłuższy niż od września do czerwca w danym roku kalendarzowym. Na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 90d ust. 10 ustawy Rada Miejska B. uchwałą z dnia 7 września 2005 r. ustaliła regulamin udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy B. W §3 tej uchwały określono miesięczną wysokość stypendium szkolnego uzależniając ją od kryterium dochodowego, a w §7 uchwały postanowiono że wypłata stypendiów i zasiłków szkolnych następuje po otrzymaniu dotacji, o której mowa w art. 90. Omówionymi wyżej decyzjami przyznano M. S. – córce J. H. – S. stypendium szkolne w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od [...] do [...] r. oraz na okres od [...] r. do [...] r. Decyzje te nie naruszają przepisów powszechnie obowiązującego prawa. Zostały one oparte w szczególności na podstawie art. 90d ustawy, stanowiącego w ust. 1, że stypendium szkolne może otrzymać uczeń znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej, wynikającej z niskich dochodów na osobę w rodzinie, w szczególności gdy w rodzinie tej występuje m. in. bezrobocie czy niepełnosprawność. Kryterium dochodowe uprawniające do tego rodzaju pomocy zostało zaś określone w art. 90d ust. 7 ustawy. Z akt sprawy wynika, że J. H. – S. oraz jej małżonek – M. S. są osobami bezrobotnymi wychowującymi troje dzieci w wieku szkolnym, tj. K. S. , ur. [...] r., M. S. , ur. [...] r. i W. S. , ur. [...] r. K. S. na mocy orzeczenia o stopniu niepełnosprawności został zaliczony na stałe do znacznego stopnia niepełnosprawności. W tym miejscu należy wskazać, ze decyzja administracyjna, wydana w przedmiocie stypendium szkolnego jest decyzją uznaniową. Uznaniem administracyjnym objęta jest nie tylko kwestia wyboru rozstrzygnięcia (przyznanie stypendium, odmowa jego przyznania), ale także wysokość przyznanego świadczenia będąca w niniejszej sprawie wypadkową sytuacji materialnej rodziny, możliwości finansowych gminy oraz liczby osób kwalifikujących się do przyznania stypendium szkolnego. Prawidłowo zatem uznały organy orzekające w sprawie, że zgodnie z §7 pkt 2 cytowanej uchwały nie skorzystano z możliwości udzielenia maksymalnej kwoty stypendium oraz możliwości przyznania stypendium na okres [...] miesięcy, z uwagi na niewystarczające środki finansowe przeznaczone dla osób ubiegających się o pomoc oraz dążenie do przyznania pomocy jak największej liczbie ubiegających się o przyznanie stypendium szkolnego. Sądowa kontrola decyzji administracyjnych nie może dotyczyć samego uznania (wyboru rozstrzygnięcia, wysokości przyznania świadczenia); obejmuje jedynie jego motywy. Te natomiast w sposób przekonujący zostały przedstawione, zwłaszcza przez organ odwoławczy, w uzasadnieniu decyzji. Jak bowiem podało Kolegium, z powodu dużej liczby osób ubiegających się o przyznanie stypendium szkolnego organ I instancji ustalając liczbę miesięcy na jakie zostało przyznane stypendium brał pod uwagę miesięczną wysokość dochodu na osobę w rodzinie – przy dochodzie od 124, 41 zł do 316,00 zł przyznawano stypendium w wysokości 44,80 zł na okres krótszy niż 10 miesięcy. Za nieuzasadniony uznać należy zarzut skarżącej dotyczący przewlekłego załatwienia sprawy przez organ odwoławczy, bowiem jak wynika z akt administracyjnych sprawy odwołanie skarżącej wpłynęło do Kolegium dnia [...] r., a sprawa została rozpatrzona na posiedzeniu w dniu [...] r. Nadanie decyzji w dniu [...] r. związane było z koniecznością sporządzenia jej uzasadnienia. Za chybiony także uznać należy podniesiony w skardze zarzut rozpatrzenia sprawy w oparciu o uchwałę Rady Miasta z dnia 7 września 2005 r. ponieważ uchwała ta obowiązywała w dniu orzekania organów administracyjnych w niniejszej spawie. Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego błędnego wskazania przez Kolegium kwoty dochodu na osobę zauważyć należy, że nie miał on wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie niniejszej sprawy i został sprostowany postanowieniem Kolegium z dnia [...] r. W świetle tych okoliczności zaskarżona decyzja jak i decyzją ją poprzedzająca nie narusza prawa. W związku z powyższym skargę należało oddalić, co orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).