IV SA/Wr 450/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (spr.), Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Protokolant Aleksandra Rygielska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 25 lutego 2009 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zdolności do czynnej służby wojskowej I. uchyla decyzję I i II instancji; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...], nr [...] na podstawie ogólnie powołanych przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595), Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska we Wrocławiu uznała P. M. za zdolnego do służby wojskowej przyznając mu kat. "A". Komisja rozpoznała u poborowego nadciśnienie tętnicze I stopnia WHO (§39 pkt 1 załącznika do w/w rozporządzenia, zwanego dalej zał.), prawostronne upośledzenie słuchu w zakresie tonów wysokich (§21 pkt 1 zał.) oraz przewlekłe, ropne zapalenie migdałków podniebiennych (§27 zał. "bez pkt"). Wskazano jednocześnie, że stwierdzone na podstawie wykonanych badań rozpoznania nie stanowią przeciwwskazania do czynnej służby wojskowej. W odwołaniu od powyższego orzeczenia P. M. podniósł, że decyzja Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. jest dla niego krzywdząca. Podał, że od kilku lat leczy się z powodu nadciśnienia tętniczego, prawostronnego upośledzenia słuchu, przewlekłego, ropnego zapalenia migdałków podniebiennych oraz nerwicy wegetatywnej z tendencją do omdleń. Wniósł o ponowne określenie kategorii zdolności do odbycia czynnej służby wojskowej. Decyzją z dnia [...], nr [...] na podstawie art. 29 ust. 1 w związku z art. 26 ust. 1 i art. 28 ust. 2 i art. 30 "a" ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2002 r. Nr 21, poz. 205 ze zm.) oraz §3 ust. 7, §4 ust. 8, §9 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określania ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. Nr 151, poz. 1594) oraz §22 ust.1 i 2, §23 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595 ze zm.) Wojskowa Komisja Lekarska we W. utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu wskazano, że Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. po rozpatrzeniu odwołania, analizie dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej oraz przeprowadzeniu w trybie odwoławczym dodatkowego badania lekarskiego specjalistycznego psychiatrycznego oraz psychologicznego nie stwierdziła nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i utrzymała je w mocy . Zdaniem Komisji w świetle przeprowadzonych dla potrzeb orzeczniczych badań lekarskich specjalistycznych (kardiologicznego, laryngologicznego, okulistycznego oraz psychiatrycznego i psychologicznego) nie wynika by aktualny stopień nasilenia zaburzeń ze strony układu krążenia, słuchu, górnych dróg oddechowych oraz stanu psychicznego skarżącego upośledzał sprawność jego ustroju w stopniu uzasadniającym zmianę ustalonej kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej . W ocenie RWKL we W. rozpoznane u skarżącego nadciśnienie tętnicze 1- WHO, prawostronne upośledzenie słuchu w zakresie tonów wysokich, przewlekłe ropne zapalenie migdałków podniebiennych oraz cechy osobowości zależnej nieznacznie upośledzające sprawność adaptacji mieszczą się w zakresie pojęciowym § 39 pkt 1, § 21 pkt 1, § 27 pkt 1 "(w zast.)" i § 68 pkt 1 z zał. i nie powodują istotnego upośledzenia sprawności ustroju, co uzasadnia kwalifikację do kategorii "A" - zdolny do czynnej służby wojskowej. Wskazano dalej, iż przedstawiona przez skarżącego dokumentacja medyczna w postaci kserokopii historii choroby, zdaniem RWKL we W., nie zawiera danych mogących powodować uzasadnione wątpliwości co do oceny aktualnego stopnia nasilenia schorzeń dokonanej przez badających dla potrzeb orzeczniczych lekarzy specjalistów jak i kwalifikacji odnośnie stopnia zdolności do czynnej służby wojskowej . W skardze na powyższą decyzę P. M. zarzucił, że Komisja nie uwzględniła jego aktualnego stanu zdrowia, jak również faktu, że skarżący od kilku lat leczy się z powodu schorzeń udokumentowanych przez przedłożone przez niego zaświadczenia lekarskie stwierdzające niezdolność do odbycia służby wojskowej. Skarżący jednocześnie podał, że "na Komisji poborowej w K. w dniu 7 marca 2007 r. otrzymał ze względu na stan zdrowia kategorię "D". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Zdaniem RWKL we W. zaskarżone orzeczenie odpowiada przepisom prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 107 §3 kpa stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązkiem każdego organu administracji jest zatem jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji co wypływa także z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 kpa (zasada udzielania informacji) oraz art. 11 kpa (zasada przekonywania czyli wyjaśniania stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia). Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podejmowanie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 7 i 77 §1 kpa). Z cytowanych przepisów wynika, że uzasadnienie orzeczenia jest integralną jego częścią, której podstawowym zadaniem jest wyjaśnienie powodów danego rozstrzygnięcia. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że sprawy dotyczące poboru do wojska należą do spraw o szczególnym ciężarze gatunkowym. To musi powodować szczególną troskę ustawodawcy, organów administracyjnych oraz sądów o to, by całość postępowania była opatrzona wyraźnymi i rzeczywiście przekonującymi gwarancjami, zmniejszającymi do minimum możliwość naruszeń praw obywatelskich w tej sferze (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 1994 r., III AZP 8/94, OSNP 1995, nr 7, poz. 82, wyrok NSA z dnia 2 października 1998r. - III SA 7225/98, niepubl.). Organy orzekające obu instancji nie sprostały tym wymaganiom. W przedmiotowej sprawie decyzją ostateczną Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] utrzymano orzeczenie pierwszoinstancyjne orzekające wobec skarżącego kategorię "A" - zdolny do czynnej służby wojskowej. W skardze na to orzeczenie P. M. podał, że na Komisji poborowej w K. w dniu 7 marca 2007 r. otrzymał ze względu na stan zdrowia kategorię "D". Tę okoliczność istniejącą w dacie wydania zaskarżonej decyzji należy uznać za bardzo istotną dla sprawy. Byłaby bowiem ze wszech miar niepożądana dla zasady pewności obrotu prawnego sytuacja, w której w tej samej sprawie funkcjonują dwie różne decyzje administracyjne: jedna przyznająca skarżącemu ze względu na stan zdrowia kat. "D", a druga kat. "A". Wskazać przy tym należy, że organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę w żaden sposób nie odniósł się do tej okoliczności. Oznacza to, że organ powinien powyższą sprawę wyjaśnić. Niezależnie od powyższego Sąd dopatrzył się innych uchybień w postępowaniu w stopniu mogącym mieć wpływ na jego wynik. Należy wskazać, że zaskarżona decyzja utrzymała w mocy decyzję organu I instancji, która w rozpoznaniu stwierdziła u skarżącego m.in. "przewlekłe, ropne zapalenie migdałków podniebiennych". Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano przepis §27 "bez pkt" załącznika. Z treści tego załącznika wynika, że omawiany §27 w sześciu punktach charakteryzuje schorzenia nosa, gardła i krtani, które kwalifikują do różnych kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej. Z jakiego powodu Komisja I instancji nie powołała się na żaden z punktów omawianego §27 wraz z jego kwalifikacją do konkretnej kategorii zdolności do służby wojskowej, nie wiadomo. Tymczasem zdaniem RWKL we W. "przewlekłe, ropne zapalenie migdałków podniebiennych" mieści się w zakresie pojęciowym § 27 pkt 1 "(w zast.)". Co oznacza skrót "w zast." i jaka jednostka chorobowa jest zastępowana, już nie wyjaśniono. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika ponadto dlaczego RWKL we W. rozpoznała u skarżącego cechy osobowości zależnej nieznacznie upośledzające sprawność adaptacji mieszczące się w zakresie pojęciowym §68 pkt 1 zał., skoro w uzasadnieniu orzeczenia organu I instancji nie ma mowy o istniejących u skarżącego zaburzeniach stanu psychicznego. Skoro w odwołaniu P. M. podkreślił, że leczy się m. in. z powodu nerwicy wegetatywnej z tendencją do omdleń to wymienione schorzenie winno być uwzględnione podczas badania przeprowadzonego przez Komisję I instancji. Należy jednocześnie wskazać, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się skierowanie dla skarżącego wydane przez Wojskową Komendę Uzupełnień w G. W. z dnia 25 września 2007 r. do TKWL we W. w celu orzeczenia zdolności do czynnej służby wojskowej po czasowej niezdolności. W skierowaniu tym zawarta jest informacja, iż decyzją WKL P. nr [...] z dnia [...] przyznano skarżącemu kat. "B" z powołaniem się na §21 pkt 2 zał. Sąd zauważa na marginesie, że wskazane w tym punkcie schorzenie: jednostronne lub obustronne osłabienie słuchu bez zaburzeń równowagi ciała kwalifikuje w obu przypadkach zdolności do kategorii "D". Organy nie wyjaśniły zatem w sposób odpowiadający zasadom procedury administracyjnej ( art. 7 i art. 77 § 1 kpa) czy nastąpiła zmiana (poprawa) stanu zdrowia poborowego, które poprzednio dawało podstawę do odroczenia poborowemu odbycia zasadniczej służby wojskowej, a nawet do orzeczenia o niezdolności do tej służby, a także, w jakim stosunku pozostają skarżone orzeczenia do poprzednich orzeczeń uznających niezdolność skarżącego do służby wojskowej. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie, jak i orzeczenie je poprzedzające wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji. Z uwagi na charakter decyzji, nie orzekano w przedmiocie jej wykonalności.