IV SA/Wr 451/07

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi J. N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. W jego uzasadnieniu wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z żoną i dwójką dzieci w wieku [...] i [...] lat. Żona pracuje za granicą, gdzie przeważnie mieszka. Podał, że jest od dnia [...] zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, co potwierdził zaświadczeniem z urzędu pracy i nie posiada środków finansowych na opłacenie adwokata. Z zaświadczenia o wynagrodzeniu żony za [...] 2007 r. wynika, iż zarabia ona 967 euro brutto, tj. 752,16 euro netto. Wskazał, że posiada z żoną rozdzielność majątkową, co potwierdził umową małżeńską majątkową z dnia [...] 2003 r. i dodał, że żona nie jest w stanie pomagać mu finansowo. Oświadczył, że nie posiada nieruchomości, a także oszczędności, przedmiotów i papierów wartościowych. Następnie zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 4 marca 2008 r. wezwano skarżącego do nadesłania dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji materialnej i rodzinnej tj. a) aktualnego zaświadczenia o wynagrodzeniu żony za okres ostatnich czterech miesięcy, b) wyciągów z posiadanych przez małżonków kont bankowych za okres ostatnich czterech miesięcy, c) pisemnego wyjaśnienia w jakiej wysokości ponosi wraz z żoną miesięcznie wydatki związane z utrzymaniem (wraz z dowodami potwierdzającymi ich poniesienie), d) pisemnego wyjaśnienia czy dzieci otrzymują stypendia, alimenty lub inne świadczenia, e) zeznania podatkowego za 2006 i 2007 rok, f) decyzji organu gminy o wymiarze podatku od nieruchomości za 2006 i 2007 rok oraz pisemnego wyjaśnienia w jakim budynku mieszka ze wskazaniem roku budowy, powierzchni użytkowej, g) wyciągu z lokat bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy, h) pisemnego wyjaśnienia co stanowi obecnie jego źródło dochodu i czy pracuje dorywczo ze wskazaniem wysokości osiąganego dochodu. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący nadesłał pismo z dnia [...] 2008 r., w którym wskazał, że żona pracuje za granicą i nie jest w stanie przedłożyć aktualnego zaświadczenia o jej wynagrodzeniu za okres ostatnich czterech miesięcy. Przedłożył wydruk o wysokości podatku i dochodu żony za [...] r., z którego wynika, iż dochód ten wyniósł 11.604 euro brutto. Z dochodów tych żona utrzymuje czteroosobową rodzinę i dom w Polsce. Podał, że wraz z żoną nie posiadają konta bankowego ani lokat bankowych. Żona otrzymuje wypłatę "na rękę". Dzieci nie otrzymują żadnych świadczeń z pomocy społecznej, stypendiów i alimentów. Z żoną nie składał żadnych zeznań podatkowych za [...] r. i [...] r., ponieważ nie byli zatrudnieni w Polsce. Jest na wyłącznym utrzymaniu żony i nie ma żadnych źródeł dochodów i nie pracuje dorywczo. Z żoną posiada rozdzielność majątkową i mieszka w jej domu. Żona nie jest w stanie i nie ma ochoty wspierać go finansowo, ponieważ jej zarobki wystarczają na utrzymanie domu i rodziny. Dodatkowo żona ponosi koszty związane z dojazdem do pracy do [...] i utrzymaniem się. Wskazał, że miesięczne opłaty związane z utrzymaniem rodziny wynoszą: gaz 886,57 zł, energia elektryczna 235,17 zł, woda i ścieki 82,19 zł (164,38 : 2), telefon 156,38 zł, wywóz śmieci 29,48 zł (88,44:3), kwartalne raty podatku od nieruchomości: 49 zł, 48 zł, 48 zł, 48 zł, leki 54,18 zł, co oznacza, iż ogółem wydatki te wynoszą 1491,94 zł (uwzględniając ratę podatku w kwocie 48 zł). Wydatki zostały potwierdzone nadesłanymi rachunkami. Ponadto z zawiadomienia z księgi wieczystej wynika, iż właścicielem domu, w którym mieszka skarżący jest jego żona, a dnia [...] 2003 r. została zawarta między małżonkami umowa o podział majątku dorobkowego. Przepis art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, że prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z treści art. 245 § 3 cytowanej wyżej ustawy wynika, że ustanowienie adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Natomiast art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zgodnie z art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż skarżący nie udokumentował ani też nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, iż spełnia przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy. Skarżący bowiem nie wykonał zarządzenia z dnia 4 marca 2008 r., gdyż nie nadesłał kopii aktualnego zaświadczenia o wynagrodzeniu żony obejmującego okres ostatnich czterech miesięcy. Skarżący zatem uchyla się od wykonania tego zarządzenia. Przy rozpoznaniu zaś wniosku o przyznanie prawa pomocy należy wziąć pod uwagę dochody i wydatki wszystkich osób pozostających z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym, w tym wspólne dochody małżonków uzyskane ze wszystkich źródeł. Małżonkowie są obowiązani do wzajemnej pomocy również w zakresie spraw sądowych prowadzonych tylko przez jednego z nich, a z obowiązku tego nie zwalnia ich ustrój rozdzielności majątkowej. Powyższe nie pozwala w zasadzie na ocenę jaka jest obecnie sytuacja materialna skarżącego i jego żony i czy jest w stanie ponieść wynagrodzenie fachowego pełnomocnika. Podkreślić trzeba, iż na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy. Nadesłane zaświadczenie o wynagrodzeniu żony za [...] 2007 r. i wynagrodzeniu za rok [...] nie uchyla obowiązku wykazania i udokumentowania jaka jest aktualna wysokość zarobków żony skarżącego. Ponadto skarżący w powyższym zarządzeniu został pouczony, iż w przypadku braku możliwości złożenia jakiegokolwiek dokumentu należy udzielić stosownego wyjaśnienia ze wskazaniem ewentualnego terminu jego złożenia. Skarżący nie skorzystał z możliwości przedłużenia terminu. Wyjaśnienie, iż żona przebywa za granicą i nie jest w stanie przedłożyć aktualnego zaświadczenia o jej wynagrodzeniu, należy uznać za niewiarygodne, ponieważ skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z żoną i pozostaje na jej utrzymaniu, co oznacza, iż jest mu znana wysokość aktualnych zarobków żony. W tej sytuacji nadesłane zaświadczenie urzędu pracy potwierdzające, że skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku pozostaje bez wpływu na ocenę, iż skarżący nie wykazał w wiarygodny sposób jaka jest obecna sytuacja materialna jego rodziny. Niepełne wykonanie zarządzenia wzywającego do nadesłania wyjaśnień i dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji materialnej strony i jej rodziny poprzez nadesłanie dokumentów potwierdzających wysokość wydatków związanych z utrzymaniem rodziny w kwocie około 1491,94 zł, umowy małżeńskiej majątkowej, zaświadczenia o zarobkach żony za [...] 2007 r. i za rok [...], decyzji w sprawie podatku od nieruchomości, wypisu z księgi wieczystej, nie pozwalające w zasadzie na ustalenie jaka jest jej obecna, rzeczywista sytuacja materialna rodziny skarżącego nie uzasadnia przyznania stronie prawa pomocy. Dodać trzeba, iż z nadesłanego zaświadczenia o wynagrodzeniu żony za [...] 2007 r. wynika, iż wynosiło ono 752,16 euro netto, co oznacza, iż jest to obecnie około 2632,56 zł netto (752,16 x3,5), zaś brutto wynagrodzenie to wyniosło 967 euro, czyli około 3384,50 zł brutto (967x3,5), co wskazuje, że wykazany dochód 3384,50 zł brutto (2632,56 zł netto) znacznie przekracza kwotę 1404 zł stanowiącą kryterium dochodowe dla czteroosobowej rodziny określone w art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 marca 2003r. o pomocy społecznej (Dz. Nr 64, poz. 593 ze zm.), uprawniające do ubiegania się o świadczenia z pomocy społecznej, które przysługują m. in. osobom znajdującym się w trudniej sytuacji materialnej. Powyższe oznacza, iż rodzina skarżącego nie znajduje się w takiej sytuacji. Ponadto wynagrodzenie żony skarżącego przekracza znacznie kwotę 936 zł brutto określają wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2007 r. (rozporządzenie w sprawie tego wynagrodzenia z dnia 12 września 2006 r.). Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.