IV SA/Wr 451/14

WyrokWSA we Wrocławiu2014-12-16

Skład orzekający: Alojzy Wyszkowski, Tadeusz Kuczyński, Lidia Serwiniowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasiłek celowy przyznany w styczniu i lutym 2012 r. stanowi świadczenie nienależnie pobrane, jeśli dochód strony w grudniu 2011 r. przekroczył kryterium dochodowe z powodu jednorazowego dochodu ze sprzedaży lokalu, o którym strona nie poinformowała organu?
Ratio decidendi
Zasiłek celowy stanowi świadczenie nienależnie pobrane, jeśli został uzyskany na podstawie nieprawdziwych informacji lub niepoinformowania o zmianie sytuacji materialnej. W sytuacji, gdy strona uzyskała jednorazowy dochód ze sprzedaży lokalu, który przekroczył kryterium dochodowe, a o którym nie poinformowała organu, przyznany zasiłek celowy jest świadczeniem nienależnie pobranym. Organ nie odstąpił od żądania zwrotu, uznając, że sytuacja strony nie jest szczególnie uzasadniona, a spłata 10 zł miesięcznie nie stanowi nadmiernego obciążenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji o uznaniu zasiłku celowego w kwocie 200 zł za świadczenie nienależnie pobrane i ustaleniu terminu zwrotu. Organ ustalił, że strona nie poinformowała o uzyskaniu dochodu w wysokości 20 000 zł ze sprzedaży lokalu, co spowodowało przekroczenie kryterium dochodowego. Strona skarżąca kwestionowała fakt otrzymania pieniędzy, twierdząc, że środki zostały przeznaczone na wykup mieszkania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (spr.) Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Protokolant st. asystent sędziego Anna Rudzińska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 16 grudnia 2014 r. sprawy M. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie określenia wysokości świadczeń nienależnych z tytułu wypłaconego zasiłku celowego i ustalenia terminu zwrotu kwoty nienależnie pobranych świadczeń I. oddala skargę; II. przyznaje adw. P. D. – D. kwotę 295, 20 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) zł w tym 23 % VAT od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym. Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...], nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. N., od wydanej z upoważnienia Prezydenta W., decyzji Kierownika Zespołu ds. Osób Bezdomnych i Uchodźców Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...], (nr...), określającej wysokość świadczeń nienależnych z tytułu wypłaconego w styczniu i lutym 2012 r. zasiłku celowego w wysokości 200 zł i ustalającej termin zwrotu ww. kwoty nienależnie pobranych świadczeń w okresie od lutego 2014 r. do września 2015 r. po 10 zł miesięcznie, na postawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach uzasadnienia tego orzeczenia podano, że decyzją z dnia [...] (nr...) organ pierwszej instancji przyznał M. N. zasiłek celowy w łącznej kwocie 200 zł na zakup żywności w styczniu i lutym 2012 r. Następnie, postanowieniem z dnia [...] (Nr ...) organ pierwszej instancji wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej ww. decyzją. Decyzją z dnia [...] (...), utrzymaną w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] (nr...), orzeczono o uchyleniu decyzji z dnia [...] (nr...) oraz o odmowie przyznania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego na zakup żywności w związku z uzyskaniem przez stronę w dniu 7 lipca 2011 r. dochodu w kwocie 20000.00 zł z tytułu sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [..] przy ul. K. nr [...] we W. w wyniku zawarcia umowy przedwstępnej w dniu 7 lipca 2011 r. (akt notarialny, Repertorium [...] nr [...]), którego uwzględnienie w dochodzie strony, zgodnie z art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej, tj. w wysokości 1/12, spowodowało, że dochód M. N. w grudniu 2011 r. przekroczył kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej uprawniające do zasiłku celowego (542 zł). Pismem z dnia 2 stycznia 2014 r. (MOPS/ZOBU/2/2014) organ pierwszej instancji zawiadomił M. N. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie świadczeń nienależnie pobranych z tytułu wypłaty zasiłku celowego na podstawie decyzji z dnia [...] (nr...). Opisaną na wstępie decyzją organ pierwszej instancji uznał wypłacony zasiłek celowy w 200 zł za świadczenie nienależnie pobrane i ustalił termin zwrotu ww. kwoty nienależnie pobranego zasiłku w okresie od lutego 2014 r. do września 2015 r. po 10 zł miesięcznie. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w styczniu 2012 r. Strona nie powinna uzyskać pomocy celowej, ponieważ jej dochód w grudniu 2011 r. wynosił 3548,54 zł, o czym strona nie poinformowała pracownika organu. Dopiero w trakcie weryfikacji oświadczeń M. N. dotyczących ponoszenia kosztów związanych z utrzymaniem zajmowanego lokalu komunalnego Ośrodek powziął wiadomość o zmianie statusu prawnego tego lokalu z lokalu komunalnego na lokal własnościowy. Na podstawie aktu notarialnego nr [...] w związku z art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej organ pierwszej instancji ustalił, że dochód strony w grudniu 2011 r. wyniósł 3548,54 zł. Jednocześnie organ wyjaśnił, że nie wziął pod uwagę art. 104 ust. 4 ustawy, ponieważ, jak wynika z aktu notarialnego strona sprzedała mieszkanie za kwotę 20.000,00 zł i nie wykazała jej wydatkowania. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji M. N. wyraził niezadowolenie z wydanego rozstrzygnięcia, wskazując, że "nie otrzymał żadnych pieniędzy od R., ponieważ to one wpłaciły 17.400 zł za wykup mieszkania oraz pokryły koszty u notariusza. R. oświadczyły też, że będą musiały wydać 20 tys. zł w związku z wykupem mieszkania na własność na moje nazwisko. I dlatego w akcie notarialnym będzie napisane, że ja otrzymałem od nich 20 tys. złotych", pomimo tego, że faktycznie ich nie otrzymał. Poza tym, M. N. wskazał, że nie rozumie dlaczego w lutym 2014 r. wypłacono mu zasiłek stały w wysokości 89 zł, a nie 239 zł i powołując się na tę okoliczność, jak również fakt nie otrzymywania od R. pomocy w wysokości 150 zł, wniósł o wypłacanie zasiłku stałego w dotychczasowej wysokości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zważyło, co następuje: Według art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz.U. Nr 267, poz. 2259 ze zm.), w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" są realizowane działania dotyczące w szczególności zapewnienia pomocy w zakresie dożywiania: dzieciom do 7 roku życia, uczniom do czasu ukończenia szkoły ponadgimnazjalnej, osobom i rodzinom znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy, w szczególności osobom samotnym, w podeszłym wieku, chorym lub niepełnosprawnym - w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych. Do udzielania pomocy w zakresie dożywiania, z wyłączeniem pomocy określonej w art. 6a ustawy, mają zastosowanie odpowiednio przepisy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.). Pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150% kryterium dochodowego, o którym mowa, odpowiednio, w art. 8 ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, czyli w przypadku osoby samotnie gospodarującej 813 zł (150% kryterium dochodowego wynoszącego 542 zł - art. 8 ust. 1 pkt. 1 ustawy o pomocy społecznej w zw. z § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej). Do dnia 1 października 2012 r. kwota kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej wynosiła 477 zł [rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych (Dz. U. Nr 127, poz. 1055). Zgodnie z przepisem art. 6 pkt 16 ustawy świadczeniem nienależnie pobranym jest świadczenie pieniężne uzyskane na podstawie przedstawionych nieprawdziwych informacji lub niepoinformowania o zmianie sytuacji materialnej lub osobistej. Stosownie zaś do art. 98 ustawy świadczenia nienależnie pobrane podlegają zwrotowi od osoby lub rodziny korzystającej ze świadczeń z pomocy społecznej, niezależnie od dochodu rodziny. Wedle natomiast art. 104 ust. 3 wysokość należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń podlegających zwrotowi oraz terminy ich zwrotu ustala się w drodze decyzji administracyjnej. Z przywołanych przepisów wynika, że rozpoznając i rozstrzygając sprawę zwrotu nienależnie pobranego świadczenia organ obowiązany jest, po pierwsze, ustalić, czy wypłacone stronie świadczenie pieniężne z pomocy społecznej jest świadczeniem nienależnie pobranym w rozumieniu art. 6 pkt 16 ustawy, a następnie, w razie ustalenia, że w sprawie wystąpił przypadek nienależnego pobrania świadczeń zbadać, czy zachodzą przesłanki do odstąpienia od żądania zwrotu kwoty nienależnie pobranych świadczeń (o których mowa w art. 104. ust. 4 ustawy o pomocy społecznej), a więc zbadać czy z uwagi na sytuację materialną, życiową i rodzinną osoby zobowiązanej do zwrotu, można mówić o istnieniu szczególnie uzasadnionego przypadku powodującego, że zwrot kwoty nienależnie pobranych świadczeń stanowiłoby dla osoby zobowiązanej nadmierne obciążenie lub też niweczyłoby skutki udzielanej pomocy (por. np.: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 12 czerwca 2013 r., IV SA/Po 152/13, Lex nr 1335007). Co więcej, przywołane przepisy wskazują że każda nieprawdziwa informacja, tj. wszelkie wiadomości, dane, oświadczenia, złożone ustnie lub pisemnie w postępowaniu o przyznanie świadczenia istotne dla rozpatrzenia sprawy w tym np. ustalenia czy wnioskujący spełnia kryterium dochodowe, od którego ustawa uzależnia przyznanie danego świadczenia pieniężnego, mogą przesądzić o tym, że świadczenie było nienależnie pobrane bez względu na intencje i świadomość, w tym celowość działania osoby wnioskującej (I. Sierpowska, Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz, Warszawa 2009). Okolicznością bezsporną w sprawie jest, że w toku postępowania wyjaśniającego przed organem pierwszej instancji z wniosku z dnia 4 stycznia 2012 r. M. N. nie poinformował pracownika socjalnego o tym, że lokal przy ul. K. we W., w którym zamieszkuje jest jego własnością oraz że tytułem jego sprzedaży otrzymał 20.000 zł. Tymczasem z przekazanych Kolegium akt sprawy wynika, że w dniu 7 lipca 2011 r. Gmina W. sprzedała M. N. na odrębną własność samodzielny lokal mieszkalny nr [...] przy ul. K.nr [...] we W. wraz z udziałem 2,44% w nieruchomości wspólnej, a M. N. kupił ten lokal wraz z przynależnym do niego udziałem. Cenę sprzedaży, która po uwzględnieniu bonifikaty w wysokości 90% - wynosiła 17000 zł, powiększono o koszty przygotowania nieruchomości do sprzedaży w wysokości 400 zł i wyliczono na łączną kwotę 17400 zł. Kwota ta została wpłacona jednorazowo przez M. N. na konto Gminy W., przed podpisaniem aktu notarialnego, co potwierdził Przedstawiciel Gminy W. (§ 4 aktu notarialnego, Repertorium [...] Nr [...]). Ponadto M. N. poniósł koszty wynikające ze sporządzenia aktu notarialnego w łącznej kwocie 1517 zł. Jednocześnie w dniu 7 lipca 2011 r. M. N. zobowiązał się sprzedać opisany wyżej lokal mieszkalny G. Sz. i A. G. - w udziałach wynoszących po 1/2, w terminie do dnia 31 marca 2017 r., jednak nie wcześniej niż w dniu 2 stycznia 2017 r. za łączną kwotę 20.000 zł. G. Sz. i A. G. zapłaciły M. N. całą cenę sprzedaży przed podpisaniem aktu notarialnego (§ 3 i 4 aktu notarialnego - przedwstępnej umowy sprzedaży, Repertorium [...] nr [...]). W przedmiotowej sprawie, bezspornym jest również to, że M. N. "o wykupieniu mieszkania na własność" zawiadomił Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej we Wrocławiu dopiero pismem z dnia 5 marca 2012 r. zatytułowanym "Wyjaśnienia". Przywołane wyżej okoliczności faktyczne wskazują że w dniu wydania decyzji z [...] (nr...) przyznającej M. N. zasiłek celowy w wysokości 200 zł, organ pierwszej instancji nie miał wiedzy o tym, że dochód strony przekracza kryterium dochodowe, uprawniające do przyznania zasiłku celowego w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", które dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 813 zł. Mając na uwadze powyższe, jak również to, że ustawa o pomocy społecznej: 1) za dochód uważa sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym, składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz składki na ubezpieczenia społeczne oraz kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób (art. 8 ust. 3); 2) wskazuje, że do dochodu ustalonego według powyższych zasad nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego zasiłku celowego, pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; wartości świadczenia w naturze; świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych oraz dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego (art. 8 ust. 4) oraz, że 3) zgodnie z art. 8 ust. 11 w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwotę kryterium dochodowego, w tym kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej, nakazuje kwotę tego dochodu rozliczyć w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony - nie ulega wątpliwości, że dochód strony uzyskany w grudniu 2011 r. (na który składał się: zasiłek stały - 324 zł, zasiłek pielęgnacyjny - 153 zł, 150 zł - pomoc na opłacenie czynszu od R. /oświadczenie strony z dnia 10 kwietnia 2012 r./ i 1/12 dochodu uzyskanego w wyniku zawarcia przedwstępnej umowy sprzedaży z dnia 7 lipca 2011 r., czyli 1/12 z 20.000 zł) przekracza kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (813 zł).- Reasumując, wobec uzyskania przez stronę jednorazowego dochodu w kwocie 20.000,00 zł, który spowodował przekroczenie przez stronę kryterium dochodowego wypłacony M. N. na mocy decyzji z dnia 12 stycznia 2012 r. zasiłek celowy stanowi świadczenie nienależnie pobrane w rozumieniu art. 6 pkt 16 ustawy o pomocy społecznej. Poza tym Kolegium zauważyło, że z akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy, jak i z treści zaskarżonej decyzji, a także treści odwołania strony nie wynika, aby w rozpatrywanej sprawie zaistniała szczególnie uzasadniona sytuacja wskazującą na potrzebę odstąpienia od żądania od strony zwrotu kwoty 200 zł tytułem nienależnie pobranego zasiłku celowego. Strona ma stałe źródło dochodu w formie zasiłku stałego, zasiłku pielęgnacyjnego, korzysta również regularnie z pomocy celowej organu, a wysokość należności i określony przez organ pierwszej instancji termin spłaty kwoty nienależnie pobranego świadczenia nie będzie w ocenie Kolegium stanowił dla strony nadmiernego obciążenia finansowego (10 zł miesięcznie), które mogłoby zniweczyć skutki udzielanej stronie pomocy. Jednocześnie Kolegium poinformowało, że przywołane przez stronę w odwołaniu okoliczności dotyczące obniżenia wysokości wypłacanego stronie zasiłku stałego nie dotyczą przedmiotu niniejszej sprawy, stąd Kolegium nie odniosło się do nich w przedmiotowej decyzji, oraz że wniesienie przez stronę odwołania spowodowało wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 13 maja 2014 r., M. N. wniósł na ww. decyzję Kolegium skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W uzasadnieniu skargi wskazał, że nigdy nie otrzymał "od R." 20.000 zł. "R." przeznaczyły je na "wykupienie" na nazwisko skarżącego zajmowanego przez niego lokalu. Wskazał, że sam nie regulował żadnych należności związanych z nabyciem mieszkania, nie złożył podpisu potwierdzającego dokonanie wpłaty jakichkolwiek pieniędzy z tego tytułu. Ustosunkowując się do skargi, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało w całości swoje stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i przedstawioną w niej argumentację. Jak wynika z akt sprawy, okoliczność otrzymania przez skarżącego od G. Sz. i A. G. kwoty 20.000,00 zł tytułem sprzedaży lokalu mieszkalnego przy ul. K. we W. znajduje potwierdzenie w załączonym do akt sprawy akcie notarialnym (repertorium [...] nr [...]). W ocenie Kolegium w przypadku M. N. doszło do nienależnego pobrania świadczeń z pomocy społecznej, nie poinformował on bowiem organu o uzyskaniu dochodu, co uzasadniało wydanie zaskarżonej decyzji. Pozostałe zarzuty podniesione w skardze, dotyczące konfliktów M. N. z pracownikami Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej nie mają, zdaniem Kolegium, żadnego znaczenia w sprawie. W świetle przywołanych okoliczności faktycznych, Samorządowe Kolegium Odwoławcze o oddalenie skargi, jako bezzasadnej. Podczas rozprawy w dniu 16 grudnia 2014 r. pełnomocnik procesowy z urzędu strony skarżącej podtrzymała skargę i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zgodność wydanych aktów (w tym wypadku decyzji administracyjnej) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Rozpatrując skargę, Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o jakim mowa wyżej. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego w niniejszym postępowaniu rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004 r. nr 64, poz. 593 ze zm.). Stosownie do art. 98 ustawy o pomocy społecznej, świadczenia nienależnie pobrane podlegają zwrotowi od osoby lub rodziny korzystającej ze świadczeń z pomocy społecznej, niezależnie od dochodu rodziny. Świadczenie nienależnie pobrane to świadczenie pieniężne uzyskane na podstawie przedstawionych nieprawdziwych informacji lub niepoinformowania o zmianie sytuacji materialnej lub osobistej (art. 6 pkt 16 ustawy o pomocy społecznej). Zgodnie zaś z art. 104 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, należności z tytułu wydatków na świadczenia z pomocy społecznej, z tytułu opłat określonych przepisami ustawy oraz z tytułu nienależnie pobranych świadczeń podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wysokość należności, o których mowa w ust. 1 art. 104 ustawy o pomocy społecznej, podlegających zwrotowi oraz terminy ich zwrotu ustala się w drodze decyzji administracyjnej (art. 104 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej). W przypadku posiadania uprawnień do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej kwoty nienależnie pobranych świadczeń pieniężnych podlegają potrąceniu z bieżących wypłat (art. 104 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej). Wskazane wyżej należności podlegają zwrotowi na rachunek bankowy odpowiednio gminy, powiatu lub samorządu województwa (art. 104 ust. 8 ustawy o pomocy społecznej). W kontekście niniejszej sprawy wskazać trzeba jeszcze, że według art. 106 ust. 3a ustawy o pomocy społecznej, zmiana dochodu osoby samotnie gospodarującej lub rodziny w okresie pobierania świadczenia pieniężnego nie wpływa na wysokość świadczenia pieniężnego, jeżeli kwota zmiany nie przekroczyła 10% odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Przechodząc do rozpatrywanej sprawy w pierwszej kolejności wskazać należy, że w postępowaniu administracyjnym ustalono, że w dniu 7 lipca 2011 r. Gmina W. sprzedała M. N. na odrębną własność samodzielny lokal mieszkalny nr [...] przy ul. K. we W. wraz z udziałem 2,44% w nieruchomości wspólnej, a M. N. kupił ten lokal wraz z przynależnym do niego udziałem. Cenę sprzedaży, która po uwzględnieniu bonifikaty w wysokości 90% - wynosiła 17.000 zł, powiększono o koszty przygotowania nieruchomości do sprzedaży w wysokości 400 zł i wyliczono na łączną kwotę 17.400 zł. Kwota ta została wpłacona jednorazowo przez M. N. na konto Gminy W., przed podpisaniem aktu notarialnego, co potwierdził Przedstawiciel Gminy W. (§ 4 aktu notarialnego, Repertorium [...] Nr [...]). Ponadto M. N. poniósł koszty wynikające ze sporządzenia aktu notarialnego w łącznej kwocie 1517 zł. Jednocześnie w dniu 7 lipca 2011 r. M. N. zobowiązał się sprzedać opisany wyżej lokal mieszkalny G. Sz. i A. G. - w udziałach wynoszących po 1/2, w terminie do dnia 31 marca 2017 r., jednak nie wcześniej niż w dniu 2 stycznia 2017 r. za łączną kwotę 20.000 zł. G. Sz. i A. G. zapłaciły M. N. całą cenę sprzedaży przed podpisaniem aktu notarialnego (§ 3 i 4 aktu notarialnego - przedwstępnej umowy sprzedaży, Repertorium [...] nr [...]). W przedmiotowej sprawie, bezspornym jest również to, że M. N. "o wykupieniu mieszkania na własność" zawiadomił Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej we W. dopiero pismem z dnia 5 marca 2012 r. zatytułowanym "Wyjaśnienia". Przywołane wyżej okoliczności faktyczne wskazują że w dniu wydania decyzji z 12 stycznia 2012 r. przyznającej M. N. zasiłek celowy w wysokości 200 zł, organ pierwszej instancji nie miał wiedzy o tym, że dochód strony przekracza kryterium dochodowe, uprawniające do przyznania zasiłku celowego w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", które dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 813 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. precyzyjnie przedstawiło skarżącemu w treści decyzji, co – w świetle ustawy o pomocy społecznej – uważa się za dochód (art. 8 ust. 3), co nie wlicza się do ustalonego dochodu (art. 8 ust. 4) oraz wyjaśniło skarżącemu, że zgodnie z art. 8 ust. 11 w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwotę kryterium dochodowego, w tym kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej, nakazuje kwotę tego dochodu rozliczyć w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. W związku z tym, za bezsporne należy uznać wyliczenie dokonane przez organ, z którego wynika, że dochód strony uzyskany w grudniu 2011 r. (na który składał się: zasiłek stały - 324 zł, zasiek pielęgnacyjny - 153 zł, 150 zł - pomoc na opłacenie czynszu od R. /oświadczenie strony z dnia 10 kwietnia 2012 r./ i 1/12 dochodu uzyskanego w wyniku zawarcia przedwstępnej umowy sprzedaży z dnia 7 lipca 2011 r., czyli 1/12 z 20.000 zł) przekraczał kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (813 zł). W konsekwencji, wobec uzyskania przez stronę jednorazowego dochodu w kwocie 20.000,00 zł, który spowodował przekroczenie kryterium dochodowego wypłacony M. N. na mocy decyzji z dnia 12 stycznia 2012 r. zasiłek celowy stanowi świadczenie nienależnie pobrane w rozumieniu art. 6 pkt 16 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, w przypadkach szczególnie uzasadnionych, zwłaszcza jeżeli żądanie zwrotu wydatków z tytułu nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części stanowiłoby dla osoby zobowiązanej nadmierne obciążenie lub też niweczyłoby skutki udzielanej pomocy, właściwy organ, który wydał decyzję w sprawie zwrotu należności, na wniosek pracownika socjalnego lub osoby zainteresowanej, może odstąpić od żądania takiego zwrotu, umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że organy badały ten aspekt sprawy, kwestionując, aby w rozpatrywanej sprawie zaistniała szczególnie uzasadniona sytuacja wskazującą na potrzebę odstąpienia od żądania od strony zwrotu kwoty 200 zł tytułem nienależnie pobranego zasiłku celowego. Strona ma stałe źródło dochodu w formie zasiłku stałego, zasiłku pielęgnacyjnego, korzysta również regularnie z pomocy celowej organu, a wysokość należności i określony przez organ pierwszej instancji termin spłaty kwoty nienależnie pobranego świadczenia nie będzie w ocenie Kolegium stanowił dla strony nadmiernego obciążenia finansowego (10 zł miesięcznie), które mogłoby zniweczyć skutki udzielanej stronie pomocy. Sąd podzielił tę argumentację. Nie mogły zostać wzięte pod uwagę zarzuty skargi, z których wynika, że wbrew zapisowi w księdze wieczystej skarżący nie otrzymał "od R. 20 tys. zł, gdyż Rosjanki przeznaczyły je na wykupienie na nazwisko skarżącego zajmowanego przez niego lokalu". Otóż należy skonstatować, że stosownie do art. 2 § 2 ustawy z 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie czynności notarialne dokonane przez notariusza zgodne z prawem mają charakter dokumentu urzędowego. Tak też należy rozumieć charakter aktu notarialnego w świetle art. 76 § 1 k.p.a., który stanowi, że dokument urzędowy sporządzony w formie przepisanej przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Akt notarialny korzysta zatem z domniemania nie tylko autentyczności, ale także domniemania zgodności z prawdą tego co, zostało w nim urzędowo stwierdzone. Należało również podzielić stanowisko Kolegium, że przywołane przez stronę w odwołaniu okoliczności dotyczące obniżenia wysokości wypłacanego stronie zasiłku stałego nie dotyczą przedmiotu niniejszej sprawy, stąd Kolegium nie odniosło się do nich w przedmiotowej decyzji, oraz że wniesienie przez stronę odwołania spowodowało wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, należało skargę jako nieuzasadnioną oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270). O kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r. poz. 461).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło