IV SA/Wr 451/18

Ewa Orłowska starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 31 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku D. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi D. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu lub radcy prawnego z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych, skoro w rubryce nr 4.1, zgodnie z pouczeniem zawartym w pkt 3 na ostatniej stronie formularza, nie wykreślił jako zbędnego żądania dotyczącego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku i w piśmie z dnia 30 października 2018 r. skarżący wskazał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jest osobą bezrobotną zarejestrowaną w urzędzie pracy, znajdującym się pod adresem podanym w powyższym piśmie. Nie pozostaje w zatrudnieniu i nie otrzymuje dochodów. Nie otrzymuje świadczeń z pomocy społecznej i nie wykonuje prac dorywczych. Natomiast otrzymuje jedynie pomocy od rodziny i znajomych. Nie posiada kont bankowych i lokat bankowych. Nie składał jako bezrobotny zeznania podatkowego. Nie została wydana wobec niego decyzja w sprawie podatku rolnego i podatku od nieruchomości. Nie wie z jakiego tytułu jest zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego. Posiada zadłużenie z tytułu pożyczek i wyroków w wysokości ponad [..] tysięcy złotych. W opisanym piśmie podał, że prowadzone są wobec niego postępowania egzekucyjne przez komorników sądowych, a ponadto w aktach administracyjnych sprawy znajduje się m. in. adnotacja urzędowa z dnia [...] 2018 r., z której wynika, że skarżący jest dłużnikiem alimentacyjnym i posiada z tego tytułu zaległości w wysokości [...] zł oraz że egzekucja tych zaległości prowadzona przez komornika okazała się bezskuteczna, a dłużnik (czyli skarżący) nie dokonał z tego tytułu żadnej wpłaty. W aktach tych znajduje się także zaświadczenie komornika sądowego z [...] r. stwierdzające, że także w [...] egzekucja tych zaległości prowadzona przez komornika okazała się bezskuteczna. Z akt administracyjnych sprawy wynika ponadto, że wyrokiem Sądu z dnia [...] uchylono wobec skarżącego obowiązek alimentacyjny wobec dziecka oraz że skarżącemu zatrzymano [...], ponieważ skarżący został uznany za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Z danych zawartych w tych aktach, które dotyczą okresu wcześniejszego, czyli z wywiadu alimentacyjnego z [...] wynika, że skarżący ma zawód wyuczony [...], nie pracował w tamtym okresie i nie posiadał stałego miejsca zamieszkania. W rozpoznawanym wniosku skarżący podał, że nie posiada domu ani mieszkania i innych nieruchomości oraz oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych i wierzytelności. Z treści przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 8r., poz. 1302 ze zm.), wynika, że ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając na uwadze trudną sytuację materialną skarżącego, który jest osobą bezrobotną, nie otrzymującą dochodów, a jedynie pomoc od rodziny i znajomych, a ponadto okoliczność, że prowadzona wobec skarżącego egzekucja z tytułu znacznych zaległości alimentacyjnych okazała się bezskuteczna także obecnie jak i w dłuższym okresie czasu i brak majątku przyjąć należy, że skarżący wykazał, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu, mimo że nie nadesłał on zaświadczenia potwierdzającego status osoby bezrobotnej zarejestrowanej w urzędzie pracy. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało w pkt I sentencji przyznać stronie prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "a" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W tej sytuacji rozpoznanie tego wniosku stało się zbędne, a postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a i art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 249a w związku z art. 239 pkt 1 lit "a" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.