IV SA/Wr 452/04

WyrokWSA we Wrocławiu2004-10-05

Skład orzekający: Andrzej Wawrzyniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może kwestionować ocenę medyczną stanu zdrowia dokonaną przez wojskowe komisje lekarskie w kontekście zdolności do zawodowej służby wojskowej?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest kompetentny do merytorycznej oceny stanu zdrowia ani do powoływania biegłych lekarzy w celu ponownego zbadania skarżącego. Kontrola sądu administracyjnego ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, a nie do oceny ich słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Jeśli komisje lekarskie przeprowadziły wymagane badania i zastosowały właściwe przepisy, sąd nie ma podstaw do kwestionowania ich rozstrzygnięć z punktu widzenia medycznego.
Stan faktyczny
Skarżący M. W. został uznany przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską za zdolnego do zawodowej służby wojskowej (kategoria Z) pomimo stwierdzonych schorzeń, w tym kardiomiopatii rozstrzeniowej. Odwołanie skarżącego, opierające się na zaleceniach lekarskich o spoczynkowym trybie życia i zwolnieniach lekarskich, zostało utrzymane w mocy przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarską. Skarżący złożył skargę do WSA, domagając się ponownego zbadania przez biegłych i kwestionując ocenę medyczną, a także podnosząc kwestie związane z brakiem możliwości podjęcia pracy i uzyskania świadczeń.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 5 października 2004 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. W. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej oddala skargę. Orzeczeniem z dnia [...]r. Nr [...]Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska we W., powołując jako podstawę prawną orzeczenia art. 29 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (t.jedn. Dz.U. z 1992 r. Nr 4, poz. 16 z późn. zm.) oraz § 5 ust. 1 pkt 1, § 18 ust. 1 i § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 57, poz. 278 z późn. zm.), uznała skarżącego M. W. za zdolnego do zawodowej służby wojskowej - kategoria Z. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że stwierdzone schorzenia, to jest kardiomiopatia rozstrzeniowa o nieustalonej etiologii w okresie wydolności krążenia (§ 38 pkt 1), hiperlipidemia mieszana (bez § bez pkt), nadwaga nie upośledzająca sprawności ustroju (§ 1 pkt 7), skrzywienie przegrody nosa nie upośledzające drożności nosa (§ 26 pkt 3) oraz obustronne upośledzenie słuchu w zakresie tonów wysokich - szept ucho prawe 4,5-5 m i szept ucho lewe 5 m (§ 21 pkt 1), nie pozostają w związku ze służbą wojskową. Od powyższego orzeczenia M. W. złożył odwołanie oświadczając, że nie zgadza się z tą decyzją, bowiem według zalecenia lekarskiego po leczeniu w Szpitalu Wojskowym w P. ma prowadzić spoczynkowy tryb życia. Także kardiolog i lekarz rodzinny zabronili mu wykonywania pracy fizycznej. Z uwagi na stan zdrowia wystawiano mu zwolnienia lekarskie. Wskazując na powyższe skarżący wywodził, że skoro nie może podjąć pracy w cywilu, to tym bardziej nie może być zdolny do zawodowej służby wojskowej. Stwierdził, że ponieważ w Powiatowym Urzędzie Pracy o pracę mogą ubiegać się tylko osoby zdrowe, a zaświadczenia od lekarza rodzinnego, że jest zdolny do pracy nie uzyska, nie może otrzymać zasiłku dla bezrobotnych. Przypuszcza też, że z uwagi na stan zdrowia nie przedłużono z nim kontraktu na dalszą pracę w wojsku. Orzeczeniem z dnia [...]r. Nr [...]Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, na podstawie art. 127 § 1 i art. 138 kpa w związku z § 6 pkt 1, § 24 ust. 4, § 30 ust. 4, § 31 i § 32 cytowanego wyżej rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że stwierdzone schorzenia oraz obecny stopień ich nasilenia ustalony w wyniku obserwacji szpitalnej w [...] WSK z P SP ZOZ (Klinika Kardiologii) oraz specjalistycznych badań lekarskich (kardiologiczne, laryngologiczne), to jest kardiomiopatia rozstrzeniowa o nieustalonej etiologii w okresie wydolności krążenia według § 38 pkt 1, hiperlipidemia mieszana mieszcząca się w zakresie pojęciowym § 62 pkt 1, nadwaga nie upośledzająca sprawności ustroju według § 1 pkt 7, skrzywienie przegrody nosa, nie upośledzające drożności nosa według § 26 pkt 3 oraz obustronne upośledzenie słuchu w zakresie tonów wysokich - szept ucho prawe 4,5-5 m i szept ucho lewe 5 m, według § 21 pkt 1 z załącznika nr 1 do wyżej wymienionego rozporządzenia MON kwalifikują w grupie IV osób badanych (żołnierze zawodowi) do wyżej ustalonej kategorii zdolności do służby wojskowej. Organ II instancji stwierdził, że przedstawiona przez skarżącego dokumentacja medyczna w postaci kserokopii karty informacyjnej leczenia szpitalnego w Oddziale Chorób Wewnętrznych [...] Szpitala Wojskowego z Przychodnią SP ZOZ w P.z [...]r. oraz wyniku badania USG serca z [...]r. nie zawiera danych mogących powodować uzasadnionych wątpliwości co do oceny obecnego stanu zdrowia. Na powyższe orzeczenie M. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący wniósł o ponowne dokładne zbadanie go przez biegłych lekarzy i stwierdzenie, czy jest zdolny do służby wojskowej, a jeżeli tak, to do jakiej. Oświadczył, iż znając swoje serce uważa, że do żadnej i to od czasu wykrycia u niego niedomagania serca. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił, iż zawarte w nim stwierdzenie, że karta informacyjna leczenia szpitalnego w Oddziale Chorób Wewnętrznych [...] Szpitala Wojskowego z Przychodnią SP ZOZ w P. z [...]r. oraz wyniki badania USG serca z [...]r. nie zawierają danych mogących powodować uzasadnione wątpliwości co do oceny obecnego stanu zdrowia, jest dla niego nie do przyjęcia, bowiem uważa, że w celu usunięcia wątpliwości powinien zostać zbadany przez odpowiednich specjalistów medycznych. Zarzucił ponadto, iż nie odniesiono się do zwolnień lekarskich udzielanych przez lekarza rodzinnego i stwierdził, że jeżeli były one wydawane niesłusznie, to należałoby zawiadomić prokuraturę, iż lekarz wydający zwolnienia lekarskie popełnia przestępstwo. Podniósł, że skoro od [...] r. do chwili sporządzania skargi lekarz rodzinny uważa, iż nie może podjąć żadnej pracy, nawet jako kierowca, to tym samym nie może zarejestrować się w Urzędzie Pracy jako bezrobotny, gdyż chorych, którzy nie mogą podjąć pracy, nie rejestruje się, a zatem został bez środków do życia. Podał przy tym, że jednostka wojskowa, w której pełnił służbę, nie opłacała składek ZUS i dlatego nie może liczyć na rentę z tego organu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zaskarżone orzeczenie i argumentację w nim zawartą. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Akt administracyjny jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie zaskarżonego aktu administracyjnego, względnie stwierdzenie jego nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich w tych sprawach wraz z załącznikiem nr l - zawierającym wykaz chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej (Dz. U. Nr 57, poz. 278 z późn. zm.), zwanego w dalszej części tego uzasadnienia rozporządzeniem. Według § 2 ust. 1 tegoż rozporządzenia, orzeczenie o zaliczeniu danej osoby do jednej z kategorii, o których mowa w § l, właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego o fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do odpowiedniego rodzaju służby wojskowej z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej - według wykazu chorób i ułomności stanowiącego załącznik nr l do rozporządzenia. Wojskowa Komisja Lekarska wydaje orzeczenie, stosownie do zapisu § 18 ust. l rozporządzenia, na podstawie badania lekarskiego według kategorii i kryteriów, o których mowa wyżej, oraz na podstawie dokumentacji lekarskiej i innych dokumentów mających znaczenie w sprawie, w szczególności dotyczących przebiegu i warunków pełnienia służby wojskowej przez osobę badaną. Wojskowa Komisja Lekarska rozpatrując odwołanie orzeka w zasadzie na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach orzeczniczo-lekarskich i tylko w razie potrzeby może przeprowadzić ponowne badania lekarskie, a także skierować badanego na obserwację szpitalną. Komisja odwoławcza może przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania komisji, która wydała orzeczenie (§ 32 ust. 1 i 2 rozporządzenia). Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że przeprowadzono wszystkie potrzebne badania lekarskie w celu określenia zdolności skarżącego do pełnienia służby wojskowej z zaliczeniem go do odpowiedniej kategorii zdrowia, zwłaszcza pod kątem zgłaszanych przez niego dolegliwości zdrowotnych. Ujawnione u skarżącego jednostki chorobowe, zgodnie z treścią rozporządzenia i załącznika do niego, pozwalają na przyjęcie u strony kategorii zdrowia "Z", a więc uznania go za zdolnego do zawodowej służby wojskowej. Orzeczenie powyższe wydane zostało po przeprowadzeniu specjalistycznych badań lekarskich. Podkreślić w tym miejscu należy, że ocena medyczna orzeczenia wykracza poza zakres kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i skoro stosowne badania przeprowadzili lekarze specjaliści, co wynika jednoznacznie z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy, to Sąd nie ma podstaw do kwestionowania ich prawidłowości. Komisje obu instancji złożone z uprawnionych lekarzy były w pełni kompetentne do oceny stanu zdrowia skarżącego na podstawie przeprowadzonych badań i osiągniętych wyników badań w ramach zgłoszonego schorzenia. Analizując akta sprawy, w tym w szczególności uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia oraz dołączone do niego wyniki badań lekarskich, można niewątpliwie stwierdzić, iż niezbędne dla bytu tej sprawy badania zostały wykonane. Ustalono zatem, że stwierdzone schorzenia upośledzają sprawność ustroju jedynie w takim stopniu, że zgodnie z przywołanymi przez organ przepisami załącznika do rozporządzenia uznano, iż skarżący powinien być zakwalifikowany do kategorii zdrowia "Z", jako zdolny do zawodowej służby wojskowej. W tych warunkach, jak już wcześniej nadmieniono, skoro w niniejszej sprawie przeprowadzono wszystkie niezbędne ze względu na stan zdrowia skarżącego badania przez uprawnionych lekarzy specjalistów, to brak jest podstaw, które mogłyby podważać rozpoznanie dokonane przez organy orzekające w sprawie, a także wynikające z tego rozpoznania i cytowanych wcześniej przepisów załącznika nr l do rozporządzenia uznanie skarżącego za zdolnego do zawodowej służby wojskowej z kategorią Z w odniesieniu do schorzeń objętych tym postępowaniem. Odmienny pogląd skarżącego na tę zdolność nie może doprowadzić do obalenia zakwestionowanych orzeczeń. Zauważyć trzeba, że istota zarzutów zawartych w skardze sprowadza się do polemiki z ustaleniami lekarskimi zawartymi w orzeczeniach wojskowych komisji lekarskich obu instancji. Tymczasem sąd administracyjny może uwzględnić jedynie argumentację odnoszącą się do aspektów prawnych danej sprawy. Jak wynika z powołanego wyżej § 32 ust. 1 i 2 rozporządzenia - Wojskowa Komisja Lekarska rozpatrując odwołanie orzeka w zasadzie na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach orzeczniczo-lekarskich i tylko w razie potrzeby może przeprowadzić ponowne badania lekarskie, a także skierować badanego na obserwację szpitalną. Komisja odwoławcza może przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania komisji, która wydała orzeczenie. Skoro zatem Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. rozpatrując odwołanie skarżącego i dysponując przedstawionymi przez niego dokumentami nie widziała potrzeby do przeprowadzania jeszcze innych badań oprócz już przeprowadzonych, to Sąd nie ma podstaw do kwestionowania takiego jej stanowiska. Będąc bowiem uprawnionym jedynie do kontroli zgodności z prawem zaskarżonych aktów prawnych sąd administracyjny nie może kontrolować prawidłowości kwestionowanych orzeczeń z punktu widzenia lekarskiego. Podkreślić przy tym ponownie trzeba, iż w skład wojskowych komisji lekarskich wchodzą lekarze, a więc osoby posiadające wiedzę specjalistyczną i kompetentne do rozstrzygania, czy w konkretnych przypadkach konieczne jest przeprowadzanie dalszych badań przez innych lekarzy specjalistów z konkretnej dziedziny medycyny. Do lekarzy wchodzących w skład komisji należy zatem ocena, czy rzeczywiście istnieją wątpliwości co do aktualnego stanu zdrowia badanej osoby i czy konieczne jest poddawanie takiej osoby szczególnym badaniom. Członkowie wojskowych komisji lekarskich nie muszą powoływać biegłych z zakresu medycyny do rozstrzygania kwestii medycznych, gdyż będąc lekarzami sami dysponują odpowiednią wiedzą z zakresu medycyny. Zauważyć jedynie wypada, że wojskowe komisje lekarskie stwierdziły u skarżącego szereg różnych schorzeń, które chociaż zgodnie z powołanymi wyżej przepisami pozwalają na uznanie osób z takimi schorzeniami za zdolnych do zawodowej służby wojskowej, to jednak wskazują, że skarżący istotnie nie jest w pełni zdrowy. Rozpoznanie tych schorzeń powoduje, że nie można uznać, aby pomiędzy kontrolowanymi orzeczeniami wojskowych komisji lekarskich i zgromadzoną w aktach dokumentacją medyczną zachodziła sprzeczność pozwalająca z prawnego punktu widzenia na skuteczne zakwestionowanie wydanych orzeczeń. W tym stanie rzeczy stwierdzić trzeba, iż kontrola zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia nie wykazała, by wydano je z naruszeniem prawa i to w stopniu wymagającym wyeliminowania go z obrotu prawnego. Podkreślić ponownie należy, iż sąd administracyjny upoważniony jest jedynie do kontroli zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych i może tylko stwierdzić, czy zaskarżony akt narusza prawo (wtedy uchyla go albo stwierdza jego nieważność), czy też jest z nim zgodny (wówczas skargę oddala). Nie może natomiast prowadzić i rozstrzygać spraw administracyjnych zamiast uprawnionego do tego organu administracji publicznej. Nieuprawnione zatem jest oczekiwanie, że sąd administracyjny może powołać biegłych lekarzy i orzec, czy skarżący jest zdolny do służby wojskowej, a jeżeli tak, to do jakiej. Sąd administracyjny bowiem takiej kompetencji nie ma. Mając na względzie powyższe - zgodnie z art. 151 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło