IV SA/Wr 453/17
WyrokWSA we Wrocławiu2017-11-14
Skład orzekający: Henryk Ożóg, Lidia Serwiniowska, Wanda Wiatkowska-Ilków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie sprawującej opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem, która ma ustalone prawo do emerytury, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, nawet jeśli jest ono pomniejszone o kwotę pobieranej emerytury?Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje osobie sprawującej opiekę, jeżeli ma ona ustalone prawo do emerytury. Przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych wykluczają przyznanie tego świadczenia w takiej sytuacji, nawet w formie pomniejszonej o kwotę pobieranej emerytury. Organy administracyjne prawidłowo zastosowały przepisy prawa, odmawiając przyznania świadczenia.Stan faktyczny
Skarżąca M. K. wniosła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną córką. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując, że skarżąca ma ustalone prawo do emerytury. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca domagała się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego pomniejszonego o kwotę emerytury. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że prawo do emerytury wyklucza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w e Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków Protokolant Aleksandra Markiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 14 listopada 2017 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę w całości.
Decyzją dnia 8 maja 2017 r., nr [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. orzekła o odmowie przyznania M. K. (skarżąca) świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad córką U. K. W uzasadnieniu decyzji wskazała przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1518 ze zm.) regulujące zasady przyznawania świadczeń pielęgnacyjnych, w szczególności art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a. Stwierdziła, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznane skarżącej, gdyż ma ona ustalone prawo do emerytury.
Od tej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, podnosząc, iż nie zgadza się z jej rozstrzygnięciem. Organ nie uwzględnił jej pisma, w którym wnosiła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego pomniejszonego o świadczenie emerytalne, które wynosi 823,53 zł netto.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J., decyzją z dnia 23 czerwca 2017 r., nr [...] na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a wymienionej ustawy, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy zwracając uwagę na następujące okoliczności sprawy.
Wnioskiem z dnia 28 kwietnia 2017 r. skarżąca zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką. Do wniosku dołączyła orzeczenie nr [...] z dnia [...] wydane przez Obwodową Komisję Lekarską do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia w K. Wynika z niego, iż córka jest zaliczona do pierwszej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia oraz że inwalidztwo istnieje od urodzenia, a także, że córka jest całkowicie niezdolna do pracy i wymaga opieki osoby drugiej. Do wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, wnioskodawczyni złożyła także zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia 27 kwietnia 2017 r., w którym stwierdzono, że od 22 sierpnia 2009 r. pobiera ona emeryturę.
Zgodnie z przepisem art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Stosownie do art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego.
Mimo zatem, iż ustawa przewiduje ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla matki sprawującej opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem, to wyklucza ustalenie tego prawa jeśli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury. Tym samym, ponieważ M. K. ma ustalone prawo do emerytury nie można przyznać jej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną córką. Tym samym nie można również przyznać jej świadczenia pielęgnacyjnego pomniejszonego o wypłacaną emeryturę. Jednocześnie Kolegium wskazuje, że brak tego świadczenia nie oznacza konieczności rezygnacji z opieki, która winna być nadal wykonywana jednak bez wnioskowanej rekompensaty pieniężnej.
W skardze na tę decyzję skarżąca stwierdziła, że pobiera świadczenie emerytalne, musiała jednak zrezygnować z pracy i czekać do osiągnięcia wieku emerytalnego. W tym czasie nie miała wyboru czy wybrać emeryturę, czy świadczenie pielęgnacyjne, ponieważ nie było takiego świadczenia. Mało lat pracy sprawiło małą emeryturę, tj. 823, 53 zł netto. Wnosi o spowodowanie wypłacenia zmniejszonego świadczenia pielęgnacyjnego. Decyzja SKO odnosi się do całego świadczenia pielęgnacyjnego a skarżąca prosi o różnicę między emeryturą a świadczeniem pielęgnacyjnym. Decyzja jest niewłaściwa gdyż od urodzenia opiekowała się córką i nadal się opiekuje. Jest to niejednakowe traktowanie obywatela.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z powodów przedstawionych w uzasadnieniu decyzji ostatecznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 17 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1518, dalej jako "ustawa"). Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, (...) - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Ust. 5 tego przepisu przewiduje jednak, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli: 1) osoba sprawująca opiekę: a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, b) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów; 2) osoba wymagająca opieki: a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu; 3) na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury; 4) 18 (uchylony); 5) na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów; 6) na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.
Nie budzi zatem wątpliwości, że możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego przewidziana została jedynie tym osobom, które - w celu sprawowania opieki - na przykład nad niepełnosprawnym dzieckiem - zrezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a nie przysługuje ani im, ani podopiecznemu żadne z powyższych świadczeń.
Z akt sprawy wynika, że rozpatrując wniosek skarżącej z dnia 28 kwietnia 2017 r. organy orzekające ustaliły, iż córka wnioskodawczyni, ur. [...] została zaliczona orzeczeniem Obwodowej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia w K. z dnia [...] do osób niepełnosprawnych. Orzeczeniem tym córka skarżącej została zaliczona do I grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia; inwalidztwo istnieje od urodzenia, badana jest całkowicie niezdolna do pracy i wymaga opieki osoby drugiej. Opiekę nad córką sprawuje skarżąca, która ma ustalone prawo do emerytury i pobiera to świadczenie od 22 sierpnia 2009 r.
W tym stanie rzeczy zasadnie orzeczono, że nie został spełniony warunek przewidziany wyżej przytoczonymi przepisami prawa, bowiem skarżąca ma ustalone prawo do emerytury, co wyklucza możliwość przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia, a także przyznania takiego świadczenia pomniejszonego o wypłacaną emeryturę.
Z tego względu należało uznać, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy oraz prawidłowo zastosowały przepisy prawa.
Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 798) orzekł jak w sentencji wyroku.
J.N.07.12.2017
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło