IV SA/Wr 456/18

Ewa Orłowska starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 26 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku T. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku stałego postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca w skardze zawarła wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, a na urzędowym formularzu z dnia 23 października 2018 r. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu lub radcy prawnego i zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu strona podała, że mieszka wraz z właścicielem mieszkania, który ponosi wszystkie opłaty mieszkaniowe. Mieszkają w osobnych pokojach. Wyjaśniła, że prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Dodatkowo podała argumenty dotyczące zaskarżonej do Sądu decyzji dotyczącej wysokości zasiłku [...] wskazując, że nieprawdą jest, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z właścicielem mieszkania i że pozostaje z tą osobą w faktycznym związku. Ponownie podała, że to właściciel mieszkania ponosi wszystkie opłaty mieszkaniowe oraz za prąd i gaz, a ponadto właściciel ma przyznany dodatek mieszkaniowy i energetyczny i domaga się od skarżącej współpokrywania tych kosztów. W rubryce nr 10 obejmującej dochody wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym podała, że otrzymuje zasiłek [...] w wysokości [..] zł, a właściciel mieszkania otrzymuje rentę której wysokości nie sprecyzowała, jednakże z decyzji organu I instancji wynika, ż renta ta wynosi [...] zł, a dodatek mieszkaniowy wynosi [..] zł, zaś dodatek energetyczny [...] zł. Ponadto w oświadczeniu z dnia 26 września 2018 r., które skarżąca złożyła wraz ze skargą, właściciel mieszkania oświadczył, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego ze skarżącą, gdyż na takie gospodarowanie skarżąca nie ma środków finansowych, ponieważ pomoc z MOPS, którą skarżąca otrzymuje wystarcza jej jedynie na zakup leków i podstawowe środki higieny, a dodatkowa pomoc żywnościowa nie może być brana pod uwagę jako wyżywienie. Wyjaśnił, że skarżąca nie jest jego konkubiną, a wcześniejsze, złożone przed organem, jego twierdzenia, że jest konkubiną były błędne, ponieważ nie mógł znaleźć innego określenia na stopnień pokrewieństwa. Poza tym uważał, że skarżąca, która w tamtym okresie była osobą zdolną do pracy wspomoże go finansowo w prowadzeniu gospodarstwa domowego. Skarżąca nie jest z nim spokrewniona i nie obowiązku jej utrzymywać, co próbuje narzucić organ. Wyjaśnił także, że utrzymuje się niskiej renty, której cześć podlega zajęciu komorniczemu. Mieszkanie wymaga napraw i remontu na które nie posiada środków finansowych. Nie posiada także środków na pomalowanie ścian w pokoju skarżącej. Skarżąca w formularzu oświadczyła, że nie posiada mieszkania ani domu i nie posiada innych nieruchomości oraz oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych oraz wierzytelności. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega złożony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego i zwolnienie od kosztów sądowych. Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej p.p.s.a.) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając zatem na uwadze, że strona skarżąca, która na obecnym etapie postępowania sądowego prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, na co wskazuje oświadczenie strony oraz opisane wyżej oświadczenie właściciela mieszkania, utrzymuje się z bardzo niskiego zasiłku stałego, który przysługuje osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, tj. spełniającym niskie kryterium dochodowe oraz niezdolnej do pracy, nawet jeżeli w zaskarżonej do Sądu decyzji organy przyjęły, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z właścicielem mieszkania, skoro z danych zawartych w aktach administracyjnych sprawy wynika, że osoba ta otrzymuje rentę także w niskiej kwocie, i po uwzględnieniu tej renty skarżącej przysługuje prawo do zasiłku stałego, to w tej sytuacji, powyższe dane pozwalają na przyjęcie, że skarżąca, która korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej i nie posiada majątku i jest osobą niepełnosprawną wymagającą pracy w warunkach chronionych, spełnia przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Zatem prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego z właścicielem mieszkania z uwagi na niski dochód tej osoby nie stanowi okoliczności uniemożliwiającej przyznanie stronie prawa pomocy w powyższym zakresie. Z tych względów należało, w pkt I sentencji, przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "a" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W tej sytuacji rozpoznanie tego wniosku stało się zbędne, a postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 pkt 1 lit "a" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.