IV SA/Wr 46/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.), Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Protokolant Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 7 maja 2008 r. sprawy ze skargi Doroty N.-Ł. na decyzję D. Kuratora Oświaty z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego I. uchyla decyzję I i II instancji; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 9 b ust. 7 pkt 2, art. 9 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2003 r. Nr 18, poz. 1112 ze zm.), w zw. z § 11 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. Nr 155, poz. 1288 ze zm.), zwanego dalej: rozporządzeniem, oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, D. Kurator Oświaty utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...]r. nr [...] w sprawie odmowy nadania D. N.-Ł. stopnia nauczyciela mianowanego. W trakcie postępowania administracyjnego organy ustaliły, że D. N.-Ł. w okresie odbywania stażu od 1 września 2003 r. do dnia 31 maja 2007 r. zatrudniona była jako nauczycielka w następujących szkołach: 1) do 31 sierpnia 2006 r. w Publicznej Szkole Podstawowej nr [...] w D. W.: - w roku szkolnym 2003-2004 w wymiarze 20 godzin na stanowisku nauczyciela języka angielskiego, w wymiarze 5 godzin na stanowisku nauczyciela języka polskiego, 2 godziny - zespół wyrównawczy, - w roku szkolnym 2004/2005 w wymiarze 27 godzin na stanowisku nauczyciela języka angielskiego, 2) oraz od 1 września 2006 r. do 31 maja 2007 r. w Zespole Szkół nr [...] we W.: - w Gimnazjum w wymiarze 15 godzin tygodniowo, - w Liceum Ogólnokształcącym w wymiarze 9 godzin tygodniowo. Jak ustalił organ na dzień rozpoczęcia stażu skarżąca legitymowała się na stępującymi dokumentami: - dyplomem ukończenia studiów wyższych magisterskich na kierunku filologia polska (dyplom nr [...] z dnia [...] r.), - świadectwem uzyskania kwalifikacji pedagogicznych do pracy nauczycielskiej w zakresie języka polskiego, wystawionym przez Międzywydziałowe Centrum Kształcenia i Doskonalenia Pedagogicznego Uniwersytetu O. z dnia [...] r., - dyplomem ukończenia studiów wyższych zawodowych na kierunku filologia w zakresie języka biznesu wystawionym przez na Uniwersytet O., Wydział Filologiczny z dnia [...] r. wraz z zaświadczeniem o ilości godzin zajęć z praktycznej nauki języka angielskiego, specjalność język biznesu wystawionym przez Uniwersytet O., Instytut Filologii Wschodniosłowiańskiej z dnia [...] r. - świadectwem ukończenia studiów podyplomowych w zakresie filologii angielskiej dla nauczycieli języka angielskiego wystawionym przez Uniwersytet O., Instytut Filologii Angielskiej z dnia [...] r. Natomiast w momencie złożenia wniosku o podjęcie postępowania egzaminacyjnego na stopień awansu zawodowego nauczyciela mianowanego (26 czerwca 2006 r.) skarżąca posiadała także First Certificate in English, Uniwersity of Cambridge (egzamin z [...] r.) oraz dyplom ukończenia Nauczycielskiego Kolegium Języków Obcych Towarzystwa Wiedzy Powszechnej w O., specjalność nauczycielska - język angielski, z dnia [...] r., Zgodnie z § 11 ust.2 rozporządzenia kwalifikacje do nauczania języka obcego w przedszkolach, szkołach podstawowych, gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych posiada m. in. osoba, która legitymuje się dyplomem studiów wyższych zawodowych lub magisterskich na kierunku filologia w zakresie danego języka obcego, dyplomem ukończenia nauczycielskiego kolegium języków obcych w specjalności odpowiadającej danemu językowi obcemu albo dyplomem ukończenia studiów magisterskich lub wyższych zawodowych na dowolnym kierunku i świadectwem państwowego nauczycielskiego egzaminu z danego języka obcego stopnia II lub świadectwem znajomości danego języka obcego w zakresie zaawansowanym lub biegłym (zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia), a ponadto posiada przygotowanie pedagogiczne. Ponadto kwalifikacje do nauczania języków obcych w szkołach podstawowych i zasadniczych posiada osoba, która legitymuje się dyplomem ukończenia zakładu kształcenia nauczycieli w dowolnej specjalności oraz świadectwem państwowego nauczycielskiego egzaminu z danego języka obcego stopnia I lub II, świadectwem znajomości języka obcego stopnia I i II (§ 11 ust. 3 rozporządzenia). W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że nauczycielka nie spełniła warunku z art. 9b ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela w zw. z § 11 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli, gdyż w momencie rozpoczęcia stażu nie posiadała kwalifikacji, do rozpoczęcia stażu, a tym samym nie mogła także uzyskać stopnia awansu nauczyciela mianowanego. Uzyskanie kwalifikacji po odbyciu stażu, który został rozpoczęty pomimo ich braku nie stanowi przesłanki do nadania kolejnego stopnia awansu. W sytuacji takiej organ właściwy do nadania stopnia awansu odmówił jego nadania. W skardze na decyzję ostateczną D. N.-Ł. wniosła o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Skarżąca zarzuciła, że do dnia złożenia wniosku o nadanie stopnia nauczyciela mianowanego organ I instancji nie kwestionował jej kwalifikacji i utrzymywał ją w przekonaniu, że są one wystarczające do starania o kolejny stopień awansu zawodowego. Postępowanie takie zdaniem skarżącej wprowadziło ją w błąd, przez co została naruszona zasada zawarta w art. 8 i 9 k.p.a. Skarżąca zarzuciła także naruszenie art. 9 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a-3, 9h ust. 1 i 2 oraz art. 9b ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela polegające na niewłaściwej wykładni wskazanych przepisów. W odpowiedzi na skargę D. Kurator Oświaty wniósł o odrzucenie skargi jako wniesionej po terminie, bądź w wypadku uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu, o oddalenie skargi, podtrzymując w całości argumentację faktyczną i prawną zawartą w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 6 lutego 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przywrócił skarżącej termin do wniesienia skargi w powyższej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 184 Konstytucji RP z 1997 r. i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem. Sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji lub postanowienia, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując kontroli legalności przedmiotowej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż narusza ono prawo w stopniu nakazującym jej eliminację z obrotu prawnego. W ocenie Sądu organy administracji obu instancji naruszyły prawo materialne, gdyż dokonały wadliwej wykładni przepisów art. 9 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a-3, art. 9b ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2003 r. Nr 18, poz. 1112 ze zm.), co miało wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie decyzja D. Kuratora Oświaty w przedmiocie odmowy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. W myśl art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2003 r. Nr 18, poz. 1112 ze zm.), stanowisko nauczyciela, z zastrzeżeniem ust. 1a, może zajmować osoba, która posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje. Z kolei art. 9b ust. 1 pkt 3 tej ustawy stanowi, że warunkiem nadania nauczycielowi kolejnego stopnia awansu zawodowego jest spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a-3, odbycie stażu, z zastrzeżeniem art. 9e ust. 1-3, zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela, o której mowa w art. 9c ust. 6, oraz w przypadku nauczyciela mianowanego - uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej po dokonaniu analizy dorobku zawodowego nauczyciela i przeprowadzonej rozmowie. Po spełnieniu warunków określonych przepisami powoływanej ustawy, stopień awansu zawodowego nauczyciela mianowanego nadaje organ prowadzący szkołę (pkt 2 ust. 4 art. 9b Karty Nauczyciela). Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia w tej sprawie jest wyjaśnienie, czy nauczyciel ubiegający się o nadanie stopnia awansu zawodowego powinien spełniać wymagania kwalifikacyjne określone w art. 9b Karta Nauczyciela w dniu rozpoczęcia stażu, czy też w dniu złożenia wniosku o nadanie stopnia awansu zawodowego. D. N.-Ł. po odbyciu stażu w dniach od 1 września 2003 r. do 31 maja 2007 r., złożyła w dniu 26 czerwca 2006 r. wniosek o wszczęcie postępowania na stopień nauczyciela mianowanego. Niesporne w sprawie jest to, że w momencie złożenia wniosku o wszczęcie postępowania na stopień nauczyciela mianowanego, skarżąca posiadała już wymagane kwalifikacje konieczne do nauczania języka angielskiego, natomiast podstawowym zarzutem wskazanym przez organy administracji było to, że w chwili rozpoczęcia stażu skarżąca nie spełniała niezbędnych wymagań kwalifikacyjnych i dlatego też, organ I instancji odmówił nadania jej wnioskowanego stopnia awansu zawodowego. Przepisy ustawy Karta Nauczyciela nie przewidują podejmowania przez organ decyzji o dopuszczeniu do rozpoczęcia stażu, zaś jedynym warunkiem jego rozpoczęcia jest złożenie w tej sprawie do dyrektora szkoły wniosku. Jest to w istocie zawiadomienie o jego rozpoczęciu. Warunki określone w art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela dotyczą natomiast nadania stopnia awansu zawodowego, a nie rozpoczęcia stażu. W ocenie Sądu przedstawione wyżej rozważania dają podstawę do uznania, iż w świetle art. 9b, ust.1 Karty Nauczyciela określenie, czy nauczyciel ubiegający się o awans zawodowy spełnia wymagania kwalifikacyjne, powinno być dokonane na dzień złożenia wniosku, a nie na dzień rozpoczęcia stażu. Za taką wykładnią powołanego przepisu przemawiają względy celowościowe. W sytuacji, gdy nauczyciel odbył staż, a w tym czasie nie miał odpowiednich kwalifikacji, lecz w dniu złożenia wniosku o nadanie stopnia awansu zawodowego spełniał wymagania kwalifikacyjne to brak jest uzasadnienia do nałożenia na niego obowiązku odbycia kolejnego stażu. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 lutego 2007 r., I OSK 541/06, które w pełni aprobuje niniejszy skład orzekający. Rozdział 3a ustawy Karta Nauczyciela, dotyczący awansu zawodowego nauczycieli, tylko w dwóch przypadkach zawiera nakaz powtórnego odbycia stażu, gdy ostateczna ocena dorobku zawodowego jest negatywna – art. 9c ust. 11 Karty Nauczyciela lub, gdy nauczyciel nie zda egzaminu – art. 9g ust.8 Karty Nauczyciela. Reasumując należy uznać iż art.9b ustawy Karta Nauczyciela jest podstawowym przepisem określającym warunki nadania nauczycielowi stopnia awansu zawodowego, ale nie wynika z niego, aby w dacie rozpoczęcia stażu nauczyciel miał spełniać wymagania kwalifikacyjne. Wszystkie warunki określone w art.9b ustawy Karta Nauczyciela ubiegający się o awans zawodowy ma spełniać w dacie złożenia wniosku. Zatem w ocenie Sądu odmienny pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji był wynikiem błędnej wykładni omawianego przepisu – tym samym po myśli art.145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), należało orzec jak w sentencji. Ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę organ uwzględni wskazania Sądu zawarte w treści przedmiotowego uzasadnienia, a w szczególności dokonaną przez Sąd wykładnię przepisów art. 9b, ust.1 ustawy - Karta Nauczyciela. Zgodnie z przepisem art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt może być wykonany. W niniejszej sprawie nie orzekano w przedmiocie wykonania zaskarżonego orzeczenia, gdyż decyzja w sprawie odmowy nadania awansu zawodowego nauczyciela mianowanego nie posiada samodzielnego przymiotu wykonalności.